Jakie powinno być moje prawidłowe waga przy moim wzroście?
„Jakie powinno być moje prawidłowe waga przy moim wzroście?” to jedno z najczęstszych pytań, jakie zadają sobie chłopcy i dziewczyny. Wydaje się proste, ale dla nastolatków odpowiedź nie zawsze jest łatwa. Nie każdy rośnie i rozwija się według tego samego harmonogramu.
Jest zupełnie normalne, że dwie osoby o tym samym wzroście i wieku mają bardzo różną wagę. Po pierwsze, nie każdy przechodzi pokwitnięcie w tym samym czasie. Niektórzy zaczynają się rozwijać już w wieku 8 lat, inni dopiero w 14. W trakcie pokwitnienia organizm zaczyna produkować hormony, które wywołują zmiany fizyczne: przyspieszone wzrost mięśni (szczególnie u chłopców), skoki wzrostowe i przyrost wagi. Po drugie, ludzie mają różne typy sylwetki. Niektórzy są mięśniści i dużej budowy, inni chudzi z mniejszą budową kostną.
Z tych powodów nie można wskazać konkretnej liczby na wadze jako „prawidłowej”. Można jednak ustalić, czy jesteś w zdrowym zakresie wagi dla swojego wzrostu i wieku. Dlatego lekarze używają wskaźnika masy ciała, czyli BMI.
Obliczanie BMI
Ponieważ przyrost wagi w okresie dojrzewania jest skomplikowany, lekarze nie opierają się tylko na wadze, by ocenić, czy ktoś mieści się w zdrowym zakresie. Zamiast tego stosują BMI. BMI pomaga lekarzem oszacować, ile tkanki tłuszczowej ma osoba na podstawie jej wagi i wzrostu.
Wzór BMI wykorzystuje pomiary wzrostu i wagi do obliczenia liczby, którą następnie zaznacza się na wykresie percentylowym. Percentyle pokazują, jak wyniki nastolatka porównują się do rówieśników tej samej płci i wieku. Na przykład, jeśli nastolatek ma BMI w 60. percentylu, oznacza to, że 60% rówieśników tej samej płci i wieku miało niższe BMI.
Kategorie opisujące wagę to:
- Niedowaga: BMI poniżej 5. percentyla dla wieku, płci i wzrostu.
- Prawidłowa waga: BMI równe lub większe od 5. percentyla i mniejsze od 85. percentyla.
- Nadwaga: BMI na poziomie 85. percentyla lub wyżej, ale poniżej 95. percentyla.
- Otyłość: BMI na poziomie 95. percentyla lub wyżej.
Ważne jest traktowanie wyników BMI jako trendu, a nie skupianie się na pojedynczych pomiarach. Jeden pomiar, odebrany z kontekstu, może dać błędne wrażenie o rozwoju.
Co nam mówi BMI?
Możesz obliczyć BMI samodzielnie, ale warto poprosić lekarza, pielęgniarkę szkolną lub innego specjalistę o pomoc w interpretacji.
BMI nie jest bezpośrednim miarem tkanki tłuszczowej i nie zawsze opowiada całą historię. Osoby mięśniści (np. kulturzyści, sportowcy) mogą mieć wysokie BMI, a nie nadmiar tłuszczu. Osoba z delikatną budową może mieć prawidłowe BMI, a mimo to za dużo tłuszczu.
Jak upewnić się, że nie mam nadwagi ani niedowagi?
Jeśli myślisz, że przytyłeś lub jesteś zbyt chudy, lekarz pomoże ocenić, czy to norma, czy problem. Na każdej wizycie lekarz mierzy wzrost i wagę, wykresluje BMI i obserwuje trendy w czasie.
Jeśli lekarz jest zmartwiony Twoim wzrostem, wagą lub BMI, zapyta o zdrowie, aktywność fizyczną, nawyki żywieniowe i historię rodzinną (np. czy w rodzinie występuje późne dojrzewanie). Na tej podstawie zdecyduje, czy istnieje problem z wagą lub wzrostem.
Jeśli lekarz uważa, że masz nadwagę, może skierować Cię do dietetyka lub specjalisty od leczenia otyłości. Ci eksperci dopasują plan żywienia i ćwiczeń do Twoich indywidualnych potrzeb. Plan stworzony przez specjalistę zadziała znacznie lepiej niż modowe diety.
A co, jeśli martwisz się, że jesteś zbyt chudy? Większość nastolatków ważących mniej niż rówieśnicy jest zdrowa. Może to wynikać z genetyki, późniejszego pokwitnienia lub wolniejszego tempa wzrostu. Większość niedowagowych nastolatków dogania, a rzadko konieczne jest celowe przytylanie.
Czasami niedwaga wynika z problemu zdrowotnego wymagającego leczenia. Udaj się do lekarza, jeśli zauważysz:
- Częste zmęczenie lub choroby.
- Kaszel, biegunkę, brak apetytu lub inne dolegliwości trwające 2 tygodnie lub dłużej.
- Utratę wagi.
Niektórzy mogą mieć niedwagę z powodu zaburzeń odżywiania, np. anoreksji lub bulimii. Jeśli podejrzewasz u siebie zaburzenia odżywiania, porozmawiaj z lekarzem.
Rola genów
Dziedziczność odgrywa rolę w kształcie sylwetki i wadze. Rodzinne podobieństwa mogą dotyczyć:
- typu sylwetki: gromadzenia tłuszczu w określonych partiach ciała
- składu ciała: proporcji kości, mięśni i tłuszczu
Geny to nie wszystko, co dziedziczymy. Na wygląd wpływają też nawyki żywieniowe i ruchowe przejmowane w rodzinie. Jeśli w domu je dużo tłustych potraw lub rzadko się rusza, Ty możesz robić to samo.
Ale geny to nie los. Na dobre można zmienić nawyki. Nawet proste zmiany – więcej chodzenia, schody zamiast windy – poprawiają zdrowie. Niezależnie od genów, zrównoważona dieta i codzienna aktywność pozwolą Ci być zdrowym i osiągnąć wagę odpowiednią dla Ciebie.
-
Silna sieć wsparcia jest kluczowa dla nowych rodziców. Oto porady, by upewnić się, że jesteś otoczony zespołem pomagającym Ci stać się rodzicem, jakim chcesz być. Dla wielu rodziców podstawowym źródłem wsparcia jest partner. Jednak warto mieć więce -
Luty to czas poświęcony historii, kulturze i wkładowi Afroamerykanów. Choć niektóre szkoły rozważają rezygnację z obchodów, inne widzą w nim szansę na poznanie społeczności, która przetrwała mimo licznych przeszkód. To też okazja do dzielenia się ró -
Jedną z najtrudniejszych części sezonu powrotu do szkoły jest zamiana lekkich, leniwych dni letnich na ściśle zaplanowany rok szkolny. Ze szkołą przychodzą sztywniejsze godziny wstawania i upakowane harmonogramy – nie wspominając o całej gromadzie no
