• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Kwiatki grupy B w ciąży

W trakcie ciąży wykonuje się wiele testów przedporodowych: badania fizykalne, morfologię krwi, USG. Jeden z rutynowych testów, wykonywany pod koniec ciąży, to przesiew na kwiatki grupy B (GBS). Oficjalnie nazywane Streptococcus grupy B, czasem beta-kwiatki. Może to brzmieć groźnie, ale GBS jest bardzo powszechne. Choć bakterie mogą szkodzić, jeśli przekażą się noworodkowi, właściwa opieka medyczna zapobiega przejściu przy porodzie.

Dowiedz się więcej o tym teście, co oznacza wynik dodatni na GBS w ciąży i jak leczy się ten powszechny problem.

Co to są kwiatki grupy B?

Kwiatki grupy B (GBS) to rodzaj bakterii naturalnie występujących w organizmie zarówno mężczyzn, jak i kobiet. U kobiet GBS często występuje w układzie moczowym, okolicy pochwowej i jelitach. U dorosłych ta infekcja zazwyczaj jest łagodna i rzadko daje objawy.

Według CDC około 25% kobiet w ciąży nosi kwiatki grupy B. Jak wspomniano, GBS zazwyczaj nie szkodzi zdrowym dorosłym i kobietom w ciąży, ale może być niebezpieczne dla noworodków. Największe ryzyko zakażenia dziecka występuje podczas porodu.

Powikłania u dorosłych

Ponieważ większość kobiet z dodatnim wynikiem na GBS są tylko nośnikami, nie mają aktywnej infekcji ani objawów. U zdrowych kobiet szansa na rozwijanie infekcji z naturalnie występujących bakterii jest mała. Mimo że powikłania przez GBS są wyjątkowo rzadkie, nieleczona infekcja GBS może się rozmnażać i powodować problemy w ciąży i po porodzie, takie jak:

• Zakażenie dróg moczowych
• Infekcja płynu macicznego (worka wody otaczającego dziecko)
• Infekcja miejsca operacyjnego po cesarskim cięciu
• Bakteriemia (bakterie we krwi)
• Zmiany w wydzielinie pochowym
• W bardzo rzadkich, ciężkich przypadkach infekcja GBS może doprowadzić do przedwczesnego porodu i martwicowego porodu
• Zapalenie macicy

Powikłania u noworodków

Infekcja GBS może przejść z matki na dziecko podczas porodu – to tzw. wczesna infekcja GBS. Dzieci mogą też zachorować tydzień lub później po porodzie – to późna infekcja GBS. Późne infekcje są zazwyczaj mniej poważne.

Dzięki obecnym wytycznym dotyczącym przesiewu i leczenia, rzadko zdarza się, by noworodki matek-nośników GBS zachorowały, zwłaszcza przy odpowiedniej opiece:

• Z leczeniem szansa to 1 na 4000.
• Bez leczenia szansa na infekcję GBS u dziecka to 1 na 200.

Większość dorosłych niemowląt, których matki miały co najmniej 4 godziny antybiotykooterapii dożylnej w porodzie, nie zachorowuje na GBS. Niemowlęta przedwczesne, o niskiej wadze urodzeniowej i z osłabioną odpornością są bardziej narażone. Przedwczesne niemowlęta lub te z objawami choroby pozostają w szpitalu do obserwacji i leczenia – badania krwi i antybiotyki, jeśli konieczne.

Objawy możliwej infekcji GBS u noworodka to:

• Plamy czerwone na skórze
• Cyjanóza (niebieskawe zabarwienie skóry)
• Zmiany ciśnienia krwi
• Trudności w oddychaniu, duszność, przerwy w oddechu
• Trudności z obudzeniem
• Gorączka
• Drażliwość, niepokój
• Obojętność, „luźność”
• Mniej ruchów jedną lub więcej kończyn
• Słabe karmienie
• Skurcze, padaczka

Większość niemowląt z GBS wyzdrowiewa bez powikłań, ale zdarzają się ciężkie przypadki. Te dzieci są narażone na zapalenie opon mózgowych, zapalenie płuc, rdzenia kręgowego lub mózgu. Ciężkie przypadki GBS mogą też spowodować utratę słuchu lub wzroku i wiązać się z porażeniem mózgowym. Dodatkowo, jeśli dojdzie do powikłań infekcji, np. zapalenia płuc, sepsy, zapalenia opon mózgowych, GBS może prowadzić do trwałych problemów neurologicznych, a nawet śmierci.

Istnieje wiele nieporozumień o tej infekcji. Poniżej ustalamy fakty:

• Nie czuj winy z powodu wyniku dodatniego. Nie zaraziłaś się przez nic, co zrobiłaś.
• GBS występuje w ludzkim ciele, najczęściej w jelitach i drogach rodnych. U zdrowych ludzi zazwyczaj nie choruje.
• GBS to nie choroba przenoszona drogą płciową, nie przekazuje się jedzeniem, napojami ani przez powierzchnię.
• GBS nie przechodzi piersią, więc nośnice mogą bezpiecznie karmić piersią.
• GBS to inna bakteria niż ta powodująca anginę (kwiatki grupy A).
• U dorosłych w podeszłym wieku i/lub z chorobami przewlekłymi (cukrzyca, nowotwór, choroby serca) GBS może zarażać inne narządy (płuća, mózg, krew) i silnie zachorować. To nazywa się chorobą GBS.
• Nieznane jest (poza porodem), jak GBS rozprzestrzenia się między ludźmi.
• Bakteria nie zawsze jest obecna i wykrywalna w organizmie – może wychodzić i wracać. Możesz mieć wynik dodatni w jednej ciąży i ujemny w innej.
• Nie możesz zarazić partnera ani innych dzieci GBS.

Testowanie na GBS

Ponieważ GBS jest najczęstszą przyczyną infekcji u noworodków, Amerykańskie Kolegium Ginekologów i Położników (ACOG) zaleca przesiew u wszystkich kobiet w ciąży w trzecim trymestrze, między 35. a 37. tygodniem. Podczas wizyty przedporodowej lekarz pobiera odczep z pochwy i odbytu, a następnie wysyła do laboratorium. Test odczepowy na GBS jest szybki, łatwy i nie boli.

Nie będziesz potrzebować testu odczepowego w 35–37 tygodniu, jeśli:

• Miałaś wynik dodatni na GBS w moczu w tej ciąży
• Przeżyłaś infekcję lub powikłanie GBS w tej ciąży
• Rodziłaś wcześniej dziecko, które zachorowało na GBS

W powyższych przypadkach automatycznie otrzymasz antybiotyki w porodzie, by zapobiec przejściu infekcji.

Leczenie

Gdy test na GBS jest dodatni, kobieta otrzymuje antybiotyki dożylnie w porodzie lub po pęknięciu płynów macicznych (gdy „pęknie woda”), by zatrzymać przejście bakterii na dziecko podczas porodu. Inne przyczyny antybiotykoterapii dożylnej w porodzie to: przedwczesny poród, pęknięcie płynów 18 lub więcej godzin przed porodem, nieznany status GBS, lub obecna infekcja (wskazana gorączką powyżej 38°C / 100,4°F).

Antybiotyki to leki zabijające bakterie. Penicylina lub ampicylina to typowe leki dożylne stosowane przy GBS w porodzie. Jeśli jesteś uczulona na penicylinę, lekarz poda inny antybiotyk. Leki przyjmowane w porodzie na GBS nie szkodzą dziecku.

Gdy status GBS jest nieznany

Lekarz badą GBS między 35. a 37. tygodniem. Jeśli pójdziesz do porodu wcześniej, możesz nie zdążyć z przesiewem. Jeśli przegapiłaś wizytę lub nie masz opieki przedporodowej, możesz nie znać swojego statusu GBS. Jeśli status GBS jest nieznany, otrzymasz antybiotyki po przybyciu na oddział porodowy.

Antybiotyki doustne

Jeśli jesteś GBS-dodatnia i zachorujesz na infekcję, np. zakażenie dróg moczowych, w ciąży, otrzymasz antybiotyki doustne. Mimo to nadal będziesz potrzebować antybiotyków dożylnych w porodzie, bo doustne nie działają prewencyjnie na przejście bakterii na noworodka.

Kobiety czasem pytają, dlaczego nie dostają recepty na antybiotyki doustne, gdy wynik testu jest dodatni, by „wykopać” bakterie. Problem polega na tym, że choć antybiotyki doustne zmniejszają liczbę bakterii, GBS może szybko się rozmnożyć i wrócić przed porodem, zagrażając dziecku.

Cesarskie cięcie nie jest konieczne

Dodatni wynik przesiewu na GBS nie oznacza konieczności cesarskiego cięcia. Jeśli nie ma innych problemów, możesz urodzić dziecko siłami natury.

Jeśli planujesz elektywne cesarskie cięcie, wynik przesiewu GBS wciąż ma znaczenie. Możesz nie potrzebować leczenia, jeśli woda nie pęknie i nie pójdziesz do porodu przed planowanym cięciem. Ale jeśli woda pęknie i poród się rozpocznie, otrzymasz antybiotyki dożylnie, by chronić dziecko.

Radzenie sobie z dodatnim wynikiem GBS

Jeśli Twój test GBS był dodatni, co dalej? Oto jak przejść ostatnie tygodnie ciąży:

• Ponieważ otrzymasz antybiotyki dożylnie po przybyciu na oddział porodowy, powiedz lekarzowi o alergiach na leki, zwłaszcza na penicylinę i inne antybiotyki.
• Informuj lekarza, jeśli pojawią się objawy zakażenia dróg moczowych.
• Porozmawiaj z lekarzem lub położną o planie porodu. Jeśli planujesz poród w szpitalu, plany się nie zmieniają drastycznie. Potrzeba antybiotykoterapii dożylnej może utrudnić poród w domu.
• Stara się nie martwić – najprawdopodobniej status GBS nie wpłynie na dziecko.
• Gdy pęknie woda lub poczujesz regularne skurcze, zadzwoń do gabinetu lekarza i udaj się do szpitala od razu. Poinformuj personel, że masz wynik dodatni na GBS – chcą zacząć antybiotyki co najmniej 4 godziny przed urodzeniem dziecka.

Słowo od Verywell

Może być straszne usłyszeć, że test na GBS jest dodatni. Ale pamiętaj: GBS jest bardzo powszechne, a powikłania u noworodków bardzo rzadkie. Twój lekarz i personel szpitala wiedzą, co zrobić, by chronić Twoje dziecko. Zespół opieki to najlepsze źródło informacji – zadawaj pytania i stosuj się do ich rad. Z leczeniem zdecydowana większość noworodków matek z dodatnim GBS jest zdrowa i wraca do domu w planowym terminie wypisu.