• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Zapobieganie i leczenie urazów sportowych

Profilaktyka na pierwszym miejscu!

Najlepszy sposób na radzenie sobie z urazami sportowymi to zapobieganie ich powstawaniu. Traktuj unikanie kontuzji jak kolejny punkt regulaminu sportu. Znajomość zasad gry i odpowiedni sprzęt to podstawa bezpieczeństwa.

Rodzaje urazów sportowych

Najczęstsze przyczyny urazów u młodych sportowców:

• nieodpowiednie treningi lub gra
• przetrenowanie
• nieodpowiednie obuwie
• brak odpowiedniego sprzętu ochronnego
• gwałtowny wzrost w okresie dojrzewania

Dwa główne typy urazów:

1. Urazy gwałtowne (ostre) – złamania, zwichrzenia i naciągnięcia, wstrząśnienia mózgu, rany. Powstają po uderzeniu lub sile – np. tackle w futbolu amerykańskim, upadek na desce.
2. Urazy przeciążeniowe (przewlekłe) – pęknięcia zmęczeniowe, zapalenie ścięgien. Powstają w czasie, od powtarzalnych ruchów: bieganie, rzuty nadgarstkowe, serwis w tenisie. Na początku mogą nie wydawać się poważne, ale bez leczenia pogarszają się.

Co robić, gdy podejrzewasz uraz?

Jeśli myślisz, że się skontuzjowałeś – wyjdź z gry/treningu, przestać ćwiczyć. Poinformuj trenera lub rodzica, by ewentualnie skonsultować lekarza.

Zadzwoń do lekarza, gdy:

• ból jest silny
• miejsce urazu jest opuchnięte
• chrzczysz
• nie możesz poruszać urazoną częścią
• ból nie przechodzi po odpoczynku, nasila się lub trwa tydzień lub dłużej
• straciłeś przytomność lub uważasz uraz za poważny

Gdzie najczęściej dochodzi do urazów

Uraz sportowy może dotknąć każdego miejsca ciała. Oto kluczowe informacje o typowych urazach.

Urazy głowy i szyi

Najczęstsze u sportowców sportów kontakowych (futbol, rugby) lub z ryzykiem upadków (jeździectwo, gimnastyka).

Urazy głowy: złamania, wstrząśnienia, siniaki, guzki (hematomata). Hematom to krwawienie lub zgromadzenie krwi w lub wokół mózgu po uderzeniu, wstrząśnięciu lub uderzeniu w głowę.

Urazy szyi: naciągnięcia, zwichrzenia, złamania, „opalenia” (burners), porażenie szyi (whiplash) – uraz gwałtownego ruchu głowy. Urazy szyi należą do najgroźniejszych urazów sportowych.

Nigdy nie próbuj przenieść kogoś, kto może mieć uraz szyi. Źle obsłużone złamanie kręgosłupa szyjnego może spowodować trwałe rozrzucie lub śmierć. Utrzymaj poszkodowanego nieruchomego, głowę w linii prostej, aż przyjedzie pogotowie. Jeśli leży na ziemi – nie przesuwaj go.

Urazy kręgosłupa

Zazwyczaj przez skręty lub przeciążenie mięśni grzbietu przy zgubinach lub unoszeniu. Częste w sportach kontakowych (futbol, hokej na lodzie), podnoszeniu ciężarów, wioślarstwie, golfie, łyżwiarstwie figurowym, gimnastyce, tańcu.

Urazy narządów płciowych

Częściej u chłopców – penisa i jader są na zewnątrz i bardziej narażone. Urazy macicy i jajników rzadkie, ale urazy piersi częste u nastolatek. W okresie rozwoju piersi mogą być bolesne, uderzenie piłką lub kolizja w hokeju na trawie boli.

Urazy dłoni i nadgarstka

Po upadku wymuszającym odgięcie dłoni/palców lub uderzeniu bezpośrednim. Częste w sportach kontakowych (futbol, kross, hokej) i gimnastyce, hokeju na trawie, wioślarstwie, koszykówce.

Urazy stopy i kostki

Szczególnie narażone w sportach z dużą ilością biegania. Inna przyczyna: złe buty, zwłaszcza przy płaskostopiu, wysokim sklepieniu lub innych wadach stopy.

Powrót do gry

Pierwsze pytanie po urazie: „Kiedy zagram?”. Zależy to od urazu i zaleceń lekarza. Nawet jeśli nie możesz wrócić do swojej dyscypliny od razu, lekarz lub fizjoterapeuta może zasugerować, co robić, by zachować formę. Zawsze skonsultuj lekarza przed jakąkolwiek aktywnością po urazie.

Rehabilitacja

Program rehabilitacyjny pomaga zachować formę w trakcie gojenia. Może obejmować fizjoterapię, terapię manualną, ultradźwięki i inne technologie łagodzące ból i przyspieszające gojenie.

Zapobieganie ponownym urazom

Po wyleczeniu może być potrzebny nowy sprzęt ochronny: zmodyfikowane buty, taśmy, ortézy, dodatkowe podkładki.

By zapobiec ponownemu urazowi:

• Rozgrzewaj się przed treningami i meczami.
• Wracając do sportu, zacznij powoli i stopniowo buduj formę do poziomu przed urazem.
• Najważniejsze: znaj swoje granice. Słuchaj ciała: jeśli wcześniej urazona część (lub inna) zaczyna boleć – natychmiast przerwij i odpocznij. Skonsultuj lekarza, jeśli ból utrudnia.

Ból to sygnał organizmu, że coś nie gra.