Wizyta ginekologiczna – co warto wiedzieć

Czym jest wizyta ginekologiczna?

Ginekologia („gyn” w skrócie) to dziedzina medycyny skupiona na układzie rozrodczym kobiet. Wizyta ginekologiczna to roczna kontrola zdrowia – jak regularne badanie wzroku czy zębów.

Lekarze często nazywają to „wizytą zdrowej kobiety”, bo mają na celu zachowanie zdrowia przez wychwytywanie drobnych problemów zanim staną się poważnymi. To może nastąpić zanim sama zrozumiesz, że masz problem. Trochę jak u dentysty, który wykrywa dziurę zanim zacznie boleć ząb.

Lekarze mogą nazywać to „badaniem ginekologicznym”, ale samego badania jest bardzo mało. Lekarz lub pielęgniarka może szybko spojrzeć na piersi i narządy płciowe zewnętrzne, by upewnić się, że wszystko w porządku. Ale większość wizyty to rozmowa.

Poruszane tematy to: miesiączka, rozwój piersi, antykoncepcja, choroby przenoszone drogą płciową (ChP), seksualność, relacje, ciąża, wizerunek ciała. Najważniejsze: masz szansę zapytać o cokolwiek – jak wyglądają Twoje piersi, czy golić włosy ciacha, czy to, co słyszałaś o ChP, jest prawdą.

Kiedy pójść na pierwszą wizytę ginekologiczną?

Lekarze zalecają dziewczynom pierwszą wizytę ginekologiczną między 13. a 15. rokiem życia. Większość dziewczyn już wtedy zaczęła dojrzewać, więc to dobry moment, by sprawdzić, czy wszystko idzie dobrze.

Po pierwszej wizycie idź na kontrolę raz w roku, nawet jeśli czujesz się dobrze. Ponieważ większość układu rozrodczego jest ukryta w ciele, nie zawsze możesz zauważyć problem. Rozmowa o tym, co dzieje się w Twoim ciele, daje lekarzom sygnał, jeśli coś nie gra.

Większość dziewczyn nie potrzebuje badań piersi ani ginekologicznych do 21. roku życia. Jeśli lekarz lub pielęgniarka zauważy coś niezwykłego (lub masz problemy: silne krwawienia, brak miesiączki, raany/świąd w pochwodzie, wydzielina, inne objawy) – możesz dostać badanie ginekologiczne na wizycie. Lekarze mogą zrobić badanie piersi lub ginekologiczne, jeśli w rodzinie wystąpiły problemy.

Co dzieje się podczas wizyty ginekologicznej?

Po przyjściu, recepcja poprosi o dane ubezpieczenia i da formularze do wypełnienia. Formularze dotyczą:

  • daty ostatniej miesiączki
  • chorób (np. cukrzyca, astma)
  • przyjmowanych leków
  • alergii
  • stylu życia i nawyków (aktywność fizyczna, palenie)
  • historii zdrowotnej rodziny (choroby rodziców)
  • czy jesteś lub byłaś aktywna seksualnie (sleks waginowy, oralny, analny)
  • czy byłaś w ciąży
  • czy stosujesz antykoncepcję i jaką

Badanie

Pielęgniarka lub asystent zmierzy wagę i ciśnienie. Jeśli lekarz ma zrobić szybki podgląd (np. wzrost piersi), zostaniesz sama, by się rozebrać. Dostanesz fartuch i prześcieradło na przykrycie.

Lekarz spojrzy na piersi, by ocenić stadium rozwoju i czy idzie prawidłowo. Potem szybko sprawdzi zewnętrzne narządy płciowe (otwór pochwy i okolice), by upewnić się, że wszystko w porządku.

Jeśli lekarz uzna, że potrzebne jest badanie ginekologiczne, możesz poczuć napięcie, ale nie powinno boleć. Większość dziewczyn czuje tylko lekkie ciśnienie lub dyskomfort. Pomaga zostać zrelaksowaną i pamiętać, że badanie jest bardzo krótkie. Oddychaj głęboko i myśl o czymś uspokajającym. Jeśli to Twoje pierwsze badanie, powiedz lekarzowi. Może wyjaśnić, co robi, i możesz zadawać pytania. Jeśli w jakimś momencie chcesz przerwać – po prostu powiedz.

Jeśli nie miałaś jeszcze szczepionki HPV, porozmawiaj z lekarzem lub pielęgniarką, bo zalecana jest dla wszystkich dziewczyn w wieku 11–26 lat. Może też zalecić inne szczepionki chroniące przed ChP, np. przeciwko zapaleniu wątroby typu B.

Niektórzy lekarze i pielęgniarki z uprawnieniami (nurse practitioners) wolą najpierw porozmawiać, potem badać. Inni najpierw badają.

Rodzic może zostać w gabinecie, jeśli chcesz. Ale jeśli wolisz bez rodzica w jakimś momencie, powiedz lekarzowi lub pielęgniarce. Większość lekarzy poświęca pacjentce czas na samotności, choć mogą dołączyć rodzica do osobnej rozmowy.

Lekarze rozumieją wagę prywatności i poufności. Zapytaj lekarza lub pielęgniarkę, co planuje powiedzieć rodzicowi o badaniu i daj znać, jeśli jest coś, czego nie chcesz dzielić. Różne stany mają inne przepisy o poufności pacjenta. Jeśli zależy Ci na prywatności, zapytaj o politykę gabinetu przy umówieniu wizyty.

Testy na ChP

Jeśli kiedykolwiek miałaś seks, lekarz lub pielęgniarka może zrobić testy na ChP. Oznacza to oddanie próbki moczu lub odbiór z pochwy, który lekarz wysyła do laboratorium. Czasem potrzebne jest badanie krwi.

Przy odbiorze z pochwy lekarz lub pielęgniarka szybko przetrze patyczkiem wnętrze pochwy, by zebrać próbkę śluzu. Niektóre miejsca dają zestaw do samodzielnego pobrania próbki w domu.

Lekarze starają się utrzymać wyniki w poufności. Porozmawiaj z lekarzem lub pielęgniarką, jak chcesz dostać wyniki i co zrobić, jeśli nie dadzą się z Tobą skontaktować bezpośrednio.

Zadawanie pytań

Wokół seksu i seksualności krążą wiele plotek. Wizyta ginekologiczna to szansa na prawdziwe odpowiedzi.

Zapisz pytania w dniach przed wizytą. Zabierz listę, by nic nie pominąć. Jeśli wstydzisz się pytać, po prostu podaj listę lekarzowi lub pielęgniarce.

Może być dziwnie na początku, zwłaszcza jeśli nigdy nie miałaś seksu i nie planujesz. Ale najlepszy czas na rozmowę o seksie i relacjach to moment zanim będziesz musieć wiedzieć, by w pełni przygotować się na przyszłość.

Kolejna zaleta przełamania oporu i rozmowy o seksie z lekarzem: im więcej rozmawiasz o trudnych tematach, tym pewniejsza się czujesz. To ułatwia rozmowy z rodzicami o tematach wrażliwych – nie tylko seksie. Lekarz może też dać wskazówki, jak rozmawiać z partnerem o prezerwatywach, ChP i innych kwestiach zdrowia seksualnego.

Kto przeprowadza wizytę?

Wizyty ginekologiczne często prowadzi ginekolog (często „OB-GYN”, skrót od obstetrician-gynecologist), ale nie musisz iść do ginekologa. Lekarze rodzinni, specjaliści medycyny młodzieżowej, pielęgniarki z uprawnieniami i pediatrzy też robią wizyty ginekologiczne. Niektóre dziewczyny chodzą do placówek (np. Planned Parenthood).

Obu płci lekarze mogą robić wizytę ginekologiczną. Najważniejsze, byś czuła się komfortowo z osobą, która Cię bada.

Umówienie wizyty

Jeśli masz 13 lat lub więcej, a rodzice nie wspomnieli o wizycie ginekologicznej, daj im znać, że chcesz iść. Najlepiej angażować rodziców w opiekę zdrowotną. Jeśli chcesz iść do gabinetu prywatnego, możesz potrzebować rodzica lub innego dorosłego z powodu ubezpieczenia (inaczej może być drogo).

Jeśli nie możesz angażować rodziców, możesz pójść do placówki typu Planned Parenthood. Niektóre szkoły średnie mają na miejscu kliniki z opieką zdrowia rozrodczego. Personel jest w pełni wykwalifikowany i często opiekuje się taniej.

Przed wizytą napisz pytania. Zanotuj datę ostatniej miesiączki. Zabierz kartę ubezpieczenia lub dane.

Po wizycie

Gabinet lub klinika daj znać, jeśli lekarz lub pielęgniarka chce Cię zobaczyć ponownie. W przeciwnym razie nie musisz wracać przez rok – chyba że zauważysz problemy zdrowotne.

Wizyty ginekologiczne wykrywają problemy wcześnie, więc idź na nie co roku. Jeśli nie chcesz wracać, bo nie podobał Ci się lekarz lub pielęgniarka – znajdź nowego lekarza lub klinikę.

Previous:

Next: