Systemy motywacyjne dla dzieci z autyzmem – jak skutecznie nagradzać?

Świat jest często przytłaczający, bolesny i straszny dla dzieci z autyzmem. Ich szlaki nerwowe dają podwójny cios: nieefektywnie filtrują dane sensoryczne, a następnie często zniekształcają je, wykładniczo zwiększając sygnał do końcówek nerwowych. Gdy inna próbuje trzymać dziecko za rękę – gest pocieszenia dla neurotypowego dziecka – ciało autystycznego dziecka może to postrzegać jak obdzieranie skóry z kości. Mimo to, nauka życia w tak zniekształconym środowisku to właśnie cel rodziców, nauczycieli i terapeutów. Określenie i konsekwentne oferowanie znaczących motywatorów może zmotywować te dzieci do zmiany negatywnych zachowań na pozytywne.

Określanie motywatorów

Skoro świat dostarcza takie chłodne bodźce sensoryczne, dzieci z autyzmem często reagują w obronie własnej: krzykiem, pchnięciem, cipnięciem, chowaniem się i skupianiem na samostymulujących zachowaniach – np. kręceniu rękami – by uspokoić przychodzący chaos. Ale jak każde dziecko, mają swoje specjalne zainteresowania, aktywności i jedzenie, do których sięgają. Sporządźcie listę wszystkiego, co dziecko naprawdę lubi. Dla dziecka z autyzmem to także samostymulacja: kręcenie butelką, machanie uszami. Lubi gry komputerowe, konkretny film? Popcorn, nuggetsy z kurczaka? Ta lista wysokiego zainteresowania służy jako motywatory do współpracy i nauki.

Ustanawianie systemu nagród

Wdrażanie motywatorów przez system nagród wpływa na dziecko, by chętnie dołączyło do danej aktywności. System może być prosty: wyjaśnijcie, że jeśli zostanie przy zadaniu przez 2 minuty (z widocznym minutnikiem), dostanie 2 minuty gry elektronicznej. Inne systemy wymagają dłuższej współpracy, dając częste informacje zwrotne. Np. mały słoik: za każde 2 minuty zadania dostaje „ciepłego puszysta” – duże pompony – i wkłada do słoika. Gdy zebra 5, dostaje 10 minut na układankę. Systemy nagród mogą być niezwykle kreatywne; muszą być widoczne i blisko dziecka, by zawsze było świadome postępu do celu – uzyskania wybranej nagrody.

Łapanie ich na dobrym zachowaniu

Łatwo stracić uwagę, gdy dziecko z autyzmem spokojnie pracuje lub chętnie się bawi. Kiedy jednak aktywnie pracujecie nad ustaleniem nowego wzorca zachowania, ścisłe obserwowanie, werbalne informacje zwrotne o postępach i konsekwentne dawanie obiecanej nagrody w terminie są kluczowe dla postępów dziecka.

Wygaszanie i tworzenie nowych motywatorów

Choć Wasz syn może lubić nuggetsy z kurczaka do dorosłości, inne motywatory mogą się zmieniać. Może odkryje pociągi, rysowanie, czekoladę! Gdy zauważycie, że dany motywator przestaje działać, obserwujcie, czym się zainteresowuje. Aktualizujcie listę. Gdy opanuje cel behawiorowy lub edukacyjny, możecie zacząć wygasać związane z nim motywatory. Jeśli jednak negatywne zachowania wrócą, wróćcie do systemu nagród z sensownymi motywatorami. Stosowanie motywatorów to korzystne podejście, by nauka była nie tylko bardziej istotna dla zmagającego się dziecka, ale po prostu przyjemniejsza.

Previous:

Next: