• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

19 rzeczy, których nigdy nie powinieneś mówić do dzieci

Niestety, dzieci nie przychodzą z instrukcją obsługi. (Wyobraźcie, jak super byłoby!) Rodzice popełniają błędy non-stop, i to OK. Jedną z najtrudniejszych rzeczy do nauczenia się jako rodzic jest to, jak rozmawiać z dziećmi. Łatwo powiedzieć coś, co da im złą wiadomość lub pomysł – możecie nawet nie zdawać sobie z tego sprawy. Ale my jesteśmy tu, by pomóc.

Czytajcie dalej listę rzeczy, których nigdy nie powinieneś mówić swojemu dziecku. Prześlijcie to swojej niance lub opiekunce, by też wiedzieli, jak rozmawiać z Waszymi dziećmi.

1. „Jestem z Ciebie dumny”

Dr Carl Pickhardt, psycholog i autor „Surviving Your Child’s Adolescence”, mówi, że nie powinniście dawać dziecku ogólnego stwierdzenia zachęty, bo: „Teraz dziecko czuje się odpowiedzialne za dumny rodzica (‚Jak się zachowałeś, sprawiasz, że jestem dumny ze mnie’)”.

Spróbujcie zamiast tego: „Lepiej, by rodzic przyznał zasługi tam, gdzie należą: ‚Dobra robota!’”, sugeruje.

2. „Dobra robota!”

Lubicie coś, co zrobiło Wasze dziecko? „Jest znacznie bardziej pomocne pod kątem zachęcania i budowania samooceny, jeśli skupicie się na tym, jak Wasze dziecko osiągnęło to, co osiągnęło”, mówi psycholog społeczny i bestsellerowy autor Susan Newman. „‚Świetna robota, jaki mądry chłopiec, jesteś wspaniały’ i podobne stają się białym szumem po pewnym czasie”.

Spróbujcie zamiast tego:

• Dziecko przyniosło dobre oceny: „Dostałeś same piątki – musiałeś naprawdę dużo pracować”.
• Zespół dziecka wygrał: „Podoba mi się, jak podałeś piłkę, by Twój kolega mógł strzelić bramkę”.
• Dziecko namalowało ładny obrazek: „Co sprawiło, że wybrałeś te ładne kolory?” lub „Jak wymyśliłeś ten wzór/kształt?”.

„Reakcje rodziców jak powyżej sprawiają, że dziecko myśli o procesie i dąży do celu”, dodaje Newman.

3. „Powinieneś dawać dobry przykład swojemu bratu”

Starsi rodzeństwo mogą wykrywać, może z zazdrości z powodu dodatkowej uwagi, jaką otrzymuje młodsze rodzeństwo.

Spróbujcie zamiast tego: By to zahamować, dr Katharine Kersey, profesor wczesnej edukacji w Old Dominion University w Norfolk, Wirginia, sugeruje chwalenie starszego rodzeństwa i zauważanie, jak ważny jest w życiu rodzeństwa: „Twój brat patrzy na Ciebie z podziwem; jesteś świetnym modelem do naśladowania!”.

4. „Poczekaj, aż Twój tata/mama wróci do domu”

Dlaczego przekazujecie odpowiedzialność? To może być znane powiedzenie w wielu domach, ale rodzice są równi i jeden nie powinien być wyznaczony jako dyscyplinarz ani używany jako groźba. Trzymajcie się razem jako zjednoczony zespół.

Spróbujcie zamiast tego: „Jesteś nagrodzony na tydzień, bo powiedziałeś brzydkie słowo”. Nie odkładajcie kar za czyny dziecka – rozwiązujcie je tu i teraz.

5. „Nigdy Ci nie wybaczę”

To przydarzyło się nawet najlepszym z nas – reagujemy gwałtownie, gdy dziecko zrobi coś nie do pomyślenia. Mówienie czegoś takiego może naprawdę zaszkodzić dziecku. Pickhardt mówi: „Teraz dziecko czuje, że cokolwiek zrobiono, będzie wiecznie pamiętane w ich niekorzyść”.

Spróbujcie zamiast tego: „Lepiej, by rodzic powiedział: ‚To, co zrobiłeś, było szkodliwe, ale znajdziemy sposób, by zostawić to za nami i iść dalej’”, zaleca. W gorącu chwili łatwo powiedzieć coś nieprzemyślanego. Weźcie głęboki oddech i poczekajcie, aż się uspokojicie, zanim powiecie coś.

6. „Wstydzę się Ciebie”

Pickhardt i Kersey oboje zgadzają się na negatywność tego zwrotu. Pickhardt mówi, że używanie go może „sprawić, że dziecko poczuje się hańbą w rodzinie”.

Spróbujcie zamiast tego: „Lepiej, by rodzic powiedział: ‚Choć czuję się źle z tego, co zrobiłeś, jak zawsze kocham to, kim jesteś’”, sugeruje Kersey.

7. „Nie martw się, wszystko będzie dobrze”

Wasze dzieci są zmartwione tragiczną historią w wiadomościach? Nie odsuwajcie ich obaw – adresujcie je prosto. Newman zauważa, że „lepiej wyjaśnić, jak Ty jako rodzic zrobisz wszystko, by chronić swoje dziecko”.

Spróbujcie zamiast tego: „Mama i Tata są zawsze blisko i ustalimy plan na wypadek nagłego wypadku”.

8. „Daj, zrobię to ja”

Łatwo się zdenerwować, gdy Wasze dziecko nie dokończy projektu lub ma problem z zadaniem domowym.

Spróbujcie zamiast tego: Kersey dąży do podejścia współpracy, sugerując, by najlepiej powiedzieć: „Zróbmy to razem!”.

9. „Nie płacz”

Ważne jest zachęcanie dzieci do wyrażania emocji – nie zatykania ich. Pomóżcie im rozpoznawać swoje uczucia i radzić z nimi otwarcie i szczerze. Nawet jeśli hałas Was denerwuje, zrozumcie, że Wasze dzieci cierpią i potrzebują pocieszenia.

Spróbujcie zamiast tego: „Wiem, że jesteś smutny, że Kasia wyprowadziła się. To OK płakać – każdy musi czasem wypuścić emocje. Daj Ci przytulasa”.

10. „Myślenie o seksie w Twoim wieku jest złe”

Nieuniknione pytanie, skąd biorą się dzieci, to coś, czego rodzice obawiają się non-stop. Nie odsuwajcie to pytanie ani nie mówicie „Powiem Ci, jak będziesz starszy”.

Spróbujcie zamiast tego: Pickhardt sugeruje powiedzenie: „Ciekawość o seksie jest normalna i odpowiem na wszelkie pytania, jakie masz”. Dodaje, że ważne jest, byście byli gotowi mówić szczero i odpowiednio do wieku z dziećmi.

11. „Jeśli zjesz całą kolację, możesz mieć deser”

Wszyscy to słyszeliśmy – deser jest tak dobry, że nawet dorośli chcą pominąć danie główne i iść prosto na ciasto i ciasteczka. Ale nie używajcie deseru jako nagrody – to przesyła złą wiadomość, że inne rodzaje jedzenia nie są tak dobre.

Spróbujcie zamiast tego: „Musimy jeść zdrowo, by nasze ciała były silne. Twój brzuch powie Ci, gdy będziesz syty. Wolisz jabłka czy wiśnie na deser?”, sugeruje Kersey.

12. „Jeśli nie posprzątasz pokoju, będziesz w wielkiej kłopocie”

To bardzo podobne do nr 11, z typowym scenariuszem „jeśli… to…”, choć groźby w tym zdaniu czyniają go bardziej wybujałym. Unikajcie formułowania jako groźb, np. „Dam Ci powód do płaczenia”.

Spróbujcie zamiast tego: „Gdy Twój pokój będzie posprzątany, możesz iść na dwór zabawić się”, mówi Kersey, podkreślając, że musicie zamienić to w pozytywny scenariusz.

13. „Jeśli dobrze będziesz o siebie dbać, będziesz zdrowy”

Szczególnie, jeśli w rodzinie są starsze osoby chore, to może wywołać wiele pytań u zmartwionych młodych.

Spróbujcie zamiast tego: „Nawet zdrowi ludzie chorują, ale zdrowie pomaga im wyzdrowieć po zachorowaniu”, mówi Pickhardt.

14. „Finanse rodzinne nie są Twoją sprawą”

Obawy o finanse rodziny są stałe w wielu rodzinach, a jeśli dojdzie do kłótnienia rodziców, łatwo dzieci usłyszeć i się zmartwić.

Spróbujcie zamiast tego: „Finanse to to, jak zarabiamy i zarządzamy pieniędzmi, a gdy chcesz, nauczymy Cię, co my wiemy”, proponuje Pickhardt.

15. „Jestem rozczarowany Tobą”

Czy Wasze dziecko nie zdawało egzaminu? Pickhardt mówi, że tak brutalne stwierdzenie może sprawić, że dziecko poczuje się „tak, jakby straciło miłujące miejsce w oczach rodziców”.

Spróbujcie zamiast tego: „Jestem zaskoczony i nie spodziewałem się, że to się wydarzy”, sugeruje.

16. „To straszne, najgorsze”

Gdy w życiu idą rzeczy nie tak, Wasze ciągłe powtarzanie takiego zwrotu może postawić dzieci na krawędzi i wywołać jeszcze więcej obaw. „Mówiąc strachowe i emocjonalne słowa powtarzalnie, bardzo małe dzieci mogą uwierzyć, że wydarzenie, do którego się odnosicie, wydarzyło się wiele razy”, mówi Newman.

Spróbujcie zamiast tego: „Mam trudno z wiarą w taką tragedię, ale pogadamy o tym, jeśli chcesz”, sugeruje.

17. „Chodź tu, TERAZ”

Dr Kersey uważa, że lepiej dać dziecku czas na zareagowanie na Wasze życzenie, zamiast non-stop pośpieszać.

Spróbujcie zamiast tego: „Zostało mało czasu na wyjście. Chcesz minutę czy dwie?”, sugeruje.

18. „Jesteś w drodze” / „Przeszkadzasz”

Łatwo dzieciom wpaść pod nogi, zwłaszcza z ich ciągłą energią.

Spróbujcie zamiast tego: Kersey radzi prosić dziecko o zaangażowanie i stworzenie projektu, który łatwo poradzi sobie, np.: „Możesz mi pomóc zapakować paczki/związać sznurki?”.

19. „Bo tak powiedziałem”

To pewnie najbardziej klepanowate powiedzenie rodzicielskie – ale musicie go unikać. To potężne zdanie, ale zabiera dziecku całą kontrolę. Nie zawsze macie czas wyjaśnić reasoning, ale powinniście starać się dać dzieciom lepszy kontekst, dlaczego prosicie ich o zrobienie (lub nie zrobienie) czegoś.

Spróbujcie zamiast tego: „Wiem, że naprawdę chcesz dziś po południu odwiedzić Toma, ale muszę zrobić pranie – i potrzebuję Twojej pomocy. Jak zobaczymy go jutro?”. To pomaga dzieciom wiedzieć, że ich uczucia mają znaczenie i że słuchacie, co mają do powiedzenia.

Niezależnie od tego, co mówicie do dziecka, ważne jest myślenie zanim powiecie. Zrozumcie, że młode istoty są naturalnie ciekawe i aktywne, a szczera rozmowa z nimi o jakichkolwiek problemach lub pytaniach, jakie mogą mieć, to zawsze Wasza najlepsza opcja.