Komunikowanie skutecznych i rozsądnych granic dzieciom

Komunikowanie skutecznych i rozsądnych granic dzieciom

Słowa, którymi wychowujemy

Granice to granice zachowania. Niektóre narzuca natura (ludzie nie potrafią latać, nie potrafię pilnować okularów przeciwsłonecznych), inne państwo (nie wolno jechać w złym kierunku ulicą jednokierunkową), a inne ustalacie Wy. Zależy od Was zdefiniowanie i jawne określenie granic każdego dziecka.

Granice, które stawiacie dziecku, powinny być skuteczne, rozsądne i dobrze skomunikowane. Dzieci najlepiej radzą sobie, gdy mają strukturę w życiu – zarówno codzienną rutynę, jak i strukturę behawioralną. Dzieci najlepiej radzą sobie, gdy rozumieją, co jest akceptowalne, co nie, i co stanie się, jeśli zbyt daleko przesuną granice.

Definiowanie granic dla dziecka

Każda granica, którą stawiacie dziecku, musi zaliczyć Test Granicy – musi mieścić się w waszych wartościach rodzinnych i nie może sprzeczyć zasad rodzinnych. Oto wszystkie kwalifikujące czynniki skutecznej granicy:

  • Czy granica mieści się w Waszym systemie wartości? Spójrzcie na oświadczenie wartości rodzinnych. Np. macie zapis: „Rozwiązujemy problemy słowami, nie przemocą.” Wtedy ta granica nie zaliczyłaby testu: „Gdy Janek się kłóci z Elizą, może uderzać ją tylko w ręce, nogi i tułów. Nie wolno mu uderzać w nos.”
  • Czy granica sprzeczy zasadzie? Przejrzyjcie zasady rodzinne. Oto przykład sprzeczności: Mamy zasadę, że ostatni wychodzący z pokoju gasi światło, a Jasio ma granicę: „Jasio może mieć zapalone maksymalnie 12 lamp w domu naraz.” (Głupie przykłady? Kto ja, by oceniać, jakie granice tworzą pewne rodziny? Każda rodzina i granice każdego dziecka będą inne.)
  • Czy dana granica jest naprawdę potrzebna? Czy to granica tylko po to, by mieć jakieś granice? Czasem zapaleni rodzice zaczynają szaleć z arbitralnym stawianiem granic, tylko po to, by coś miało w księdze. Spokojnie. Dajcie oddychać. Nie panikujcie, Wasze dziecko będzie dobrze się zachowywać. Nie musicie dyscyplinować dla samej dyscypliny.
  • Czy jesteście dogmatyczni co do granic? Granice to nie prawa. Są momenty, gdy trzeba być elastycznym co do granic.
  • Czy ustalacie nowe granicy po fakcie? Idealnie ustalajcie granice z wyprzedzeniem. Zaoszczędzicie wszystkim męki.
  • Czy Wasze dziecko rozumie granicę? Gdy już zdecydujecie o granicy, sprawcie by była jawna – dziecko powinno wiedzieć dokładnie, jaka to granica.

To dobry pomysł!

Granice są rozszerzeniem waszych wartości rodzinnych, a napisanie oświadczenia wartości rodzinnych ogromnie pomoże Wam zrozumieć i zdefiniować granice dla dziecka.

To dobry pomysł!

Granice ustalają rodzice i inni zainteresowani dorośli, a wszyscy zaangażowani dorośli powinni znać granice.

Planowanie z wyprzedzeniem

Jak ustalać granice z wyprzedzeniem? Okej, przyznaję, planowanie nie jest moją mocną stroną. Jestem kobietą żyjącą dzień po dniu, dość spontanicznie, która nie znałaby planu pięcioletniego, gdyby uderzył mnie w twarz. Patrzcie, w naszej rodzinie rzadko planujemy obiad przed pół godziną, zanim nasze głodowe brzuchy zdąży wydobyć dźwięki budzące sąsiadów. Mimo to, nawet ja widzę sens wyboru granic dla dzieci z wyprzedzeniem. To kwestia uważności, myślenia z wyprzedzeniem i rozmowy o tym.

Oczywiście, nie da się zaplanować wszystkiego, a dzieci robią nieprzewidziane skoki w rozwoju, które wymagają gwałtownych, nowych granic. Gdy pojawia się coś nowego, z wszczęciem stwórzcie nową granicę na przyszłość (jeśli jest potrzebna). Ale dziecko nie powinno cierpieć konsekwencji przekroczenia granicy, której nie znało.

Granice i modelowanie

Opowieści ze strefy rodzica

Tamara dorastała w rodzinie, gdzie oczekiwano, że sama ustali większość swoich granic. Jej rodzice uważali, że to najlepszy sposób na naukę odpowiedzialności. Jako dorosła Tamara nie w całości się z tym nie zgadza, ale opowiada historie o machaniu rękami i bólu, które mogły zostać uniknięte, gdyby jej rodzice wkroczyli i powiedzieli: „Wystarczy, oto granica dla ciebie.” Ponieważ jej „słabi” rodzice nie byli asertywni co do swoich granic, Tamara czasem wątpiła w ich miłość.

Kiedy zaczynacie definiować granice osobiste dla dziecka, jedną z rzeczy do pamiętania jest Wy – wasze modelowanie, wasz przykład. „Rób co mówię, nie rób co ja” to nie bardzo szanujące podejście do wychowywania. (Oczywiście są momenty, gdy to stosowne, np. gdy pijecie kieliszek wina do obiadu. Picie wina do obiadu to rzecz dorosłych, a gdy Wasze dziecko wyrośnie, też będzie mogło wypić kieliszek.)

Jeśli limitujecie 12-latka do dwóch ciasteczek, to okrucieństwo siedzieć przed nim i zjadać całą pudełko, oblecąc palce z radością. To buduje hierarchię, z Wami na szczycie. Bądźcie świadomi i wrażliwi. Chcecie, by te granice czuły się jak silne, miłujące ramiona, a nie kolczaste druty na strażnicach z kulometami i reflektorami.

Previous:

Next: