Overbelastingsschades (RSI): Herkenning, Voorkoming en Behandeling

Wat Zijn Overbelastingsschades?

Overbelastingsschades (of herhalingsbelastingsschades) zijn letsels die ontstaan wanneer te veel stress op een lichaamsdeel komt. Ze kunnen veroorzaken:

  • ontsteking (pijn en zwelling)
  • spierscheuring
  • weefselschade

Deze stress komt meestal van het herhalen van dezelfde bewegingen.

Overbelastingsschades zijn veelvoorkomende arbeidsletsels, vaak bij mensen die veel met computers en apparaten werken.

Hoofdzaak bij volwassenen, maar ook bij jongeren door veel telefoneren, computeren, gamen. Sportgerelateerde overbelastingsschades bij tennis, zwemmen, voetbal met herhaalde bewegingen.

Oorzaken

Bij jongeren gebeuren overbelastingsschades meest bij groeischijven (gebieden aan boteinden waar botcellen snel delen, botten langer maken tijdens groei). Meest aangedane gebieden: ellebogen, schouders, knieën, hielen.

Bij herhaalde bewegingen over tijd raken gewrichten en omringende pezen/spieren geïrriteerd en ontstoken.

Banen met herhaalde taken – kassamedewerker scannen, ober dienende schalen – kunnen overbelastingsschades geven. Soms muziekspelen door herhaalde hand/armbewegingen. Elke herhaalde beweging kan letsel geven – zelfs appen!

Jongeren lopen risico door de grote fysieke groei in pre- en puberteit. De groeisprong creëert extra spanning in spieren/pezen, wat jongeren vatbaarder maakt.

Kenmerken

  • tintelingen, gevoelloosheid, pijn in aangedaan gebied
  • stijfheid/zeerheid in nek/rug
  • gevoel van zwakte/vermoeidheid in handen, armen, benen
  • klik- of knarsgevoel

Als je deze waarschuwingen ziet: ga naar de huisarts. Zelfs als symptomen komen en gaan, negeer ze niet – ze kunnen erger worden.

Zonder behandeling kunnen overbelastingsschades erger worden en je tegenhouden bij eenvoudige taken en sport/muziek/hobby's.

Welke Overbelastingsschades Kunnen Jongeren Krijgen?

Bursitis. Ontsteking van een bursa (vochtzak die gewricht dempt). Pijn en zwelling. Geassocieerd met frequente bovenhandse bewegingen, zware rugzakken, overbelasting gewrichten tijdens sport (knie/schouder).

Carpale tunnelsyndroom. Zwelling in smalle 'tunnel' van bot en band in pols. Omringt zenuwen die zenuwimpulsen naar/van hand geleiden. Pijn, tintelingen, gevoelloosheid, zwakte. Oorzaak: herhaalde bewegingen bij typen, gamen (joysticks). Zeldzaam bij jongeren, vaker bij volwassenen in ICT-banen.

Epicondylitis. Pijn en zwelling waar botten samenkomen bij elleboog. Bijnaam 'tenniselleboog' want veel bij tennissers.

Ziekte van Osgood-Schlatter. Veelvoorkomende kniepijn bij jongeren, zeker atleten in groeisprong. Herhaald gebruik/fysieke stress (hardlopen) veroorzaakt ontsteking waar pees van knieschijf aan scheenbeen zit.

Patellofemorale syndroom. Verzadiging/afbraak van knieschijfkraakbeen. Hunkeren, knielen, traplopen verergeren kniepijn.

Scheenbeenklachten (Shin splints). Pijn langs scheenbeen/voorzijde onderbeen. Veel bij hardlopers, meestal onschuldig maar pijnlijk. Moeilijk te onderscheiden van stressbreuken.

Stressbreuken. Haarrisschen in botoppervlak door ritmische, herhaalde overbelasting. Bij hardlopen, marcheren, lopen, springen, of veranderde ondergrond/uitsgelopen schoenen.

Peesontsteking (Tendonitis). Scheuren en ontsteking in pezen (touwachtige banden spier-bot). Geassocieerd met herhaalde overrekking pezen door overbelasting spieren.

Preventie Bij Computergebruik

Zorg dat computermateriaal/meubels passen en je juiste typ-/zithouding hebt. Als ouders nieuwe meubels kopen: stel voor voor instelbare stukken per gezinslid.

Tips:

  • Bovenkant scherm op voorhoogte.
  • Rechtop zitten, rug tegen rugleuning. Extra lumbale steun helpt. Geen gekromde houding over toetsenbord of opgespannen schouders (stress op nek/rug/wervelkolom).
  • Benen comfortabel, voeten plat op vloer/voetsteun.
  • Lichte toetsaanslag. Toetsenbord dichtbij zodat je niet hoeft te reiken.
  • Vingers/polsen horizontaal tijdens typen. Polssteun voor extra steun. Polsen/voorarmen 90 graden tegen bovenarmen. Ellebogen dicht bij lichaam om zijdelingse polsbeweging te voorkomen.
  • Tijd vergeten bij internet/huiswerk? Pauzeer elke 30–60 minuten (rekken/lopen) – ook zonder moeheid/pijn. Timer instellen als je tijd vergeet.
  • Ergonomisch toetsenbord (gebogen ontwerp) en trackball ipv muis.

Hoe Voel Je Je Beter?

Hoeger overbelasting gediagnosticeerd wordt, hoe sneller herstel. Ga naar huisarts bij symptomen.

Rust van het aangedane gebied is de sleutel. Arts kan anti-inflammatoire medicijnen (ibuprofen) adviseren. IJspakken soms aanbevolen voor pijn/zwelling.

Na afname zwelling/pijn: arts kan fysiotherapie adviseren om spieren te oefenen en gewrichtsbewegelijkheid te behouden.

Preventie is de beste geneesmiddel. Wees verstandig met tijd aan herhaalde bewegingen. Algehele flexibiliteit en kracht helpen overbelastingsschades voorkomen: regelmatig sporten, actief blijven (met opwarmen, afkoelen, rekken!).

Previous:

Next: