Hart en bloedsomloopstelsel

Wat doet het hart?

Het hart is een pomp, die meestal ongeveer 60 tot 100 keer per minuut klopt. Met elke hartslag stuurt het hart bloed door ons lichaam, zuurstof naar elke cel dragen. Na het afleveren van de zuurstof, keert het bloed terug naar het hart. Het hart stuurt het bloed dan naar de longen om meer zuurstof op te halen. Deze cyclus herhaalt zich steeds weer.

Wat doet het bloedsomloopstelsel?

Het bloedsomloopstelsel bestaat uit bloedvaten die bloed van en naar het hart transporteren. Slagaders dragen bloed van het hart af en venen dragen bloed terug naar het hart.

Het bloedsomloopstelsel transporteert zuurstof, voedingsstoffen, en hormonen naar cellen, en verwijdert afvalstoffen, zoals koolstofdioxide. Deze wegen gaan maar in één richting, om alles daar te houden waar het hoort.

Wat zijn de delen van het hart?

Het hart heeft vier kamers — twee bovenaan en twee onderaan:

  • De twee onderste kamers zijn de rechter ventrikel en de linker ventrikel. Deze pompen bloed uit het hart. Een wand genaamd de interventriculaire scheiding zit tussen de twee ventrikels.
  • De twee bovenste kamers zijn de rechter boezem en de linker boezem. Ze ontvangen het bloed dat het hart binnenkomt. Een wand genaamd de interatriale scheiding zit tussen de boezems.

De boezems zijn gescheiden van de ventrikels door de atrioventriculaire kleppen:

  • De driehoofdklep scheidt de rechter boezem van de rechter ventrikel.
  • De tweehoofdklep (mitraalklep) scheidt de linker boezem van de linker ventrikel.

Twee kleppen scheiden de ventrikels van de grote bloedvaten die bloed van het hart wegnemen:

  • De pulmonaal klep zit tussen de rechter ventrikel en de pulmonaal slagader, die bloed naar de longen brengt.
  • De aortaklep zit tussen de linker ventrikel en de aorta, die bloed naar het lichaam brengt.

Wat zijn de onderdelen van het bloedsomloopstelsel?

Twee paden komen van het hart:

  • De kleine bloedsomloop (pulmonale circulatie) is een korte lus van het hart naar de longen en terug.
  • De grote bloedsomloop (systemische circulatie) brengt bloed van het hart naar alle andere lichaamsdelen en terug.

In de kleine bloedsomloop:

  • De pulmonaal slagader is een grote slagader die van het hart komt. Hij splitst in twee hoofdtakken, en brengt bloed van het hart naar de longen. In de longen pakt het bloed zuurstof op en geeft koolstofdioxide af. Het bloed keert dan terug naar het hart via de pulmonale venen.

In de grote bloedsomloop:

  • Vervolgens keert bloed terug naar het hart met veel zuurstof uit de longen. Het kan nu naar het lichaam. De aorta is een grote slagader die het hart verlaat met dit gezuurstofde bloed. Afstakkingen van de aorta sturen bloed naar de spieren van het hart zelf, alsook alle andere lichaamsdelen. Als een boom, worden de takken kleiner naarmate ze verder van de aorta zijn.

    Bij elk lichaamsdeel verbindt een netwerk van minuscule bloedvaten genaamd kapillaren de heel kleine slagaderstakken met heel kleine venen. De kapillaren hebben heel dunne wanden, en door ze heen worden voedingsstoffen en zuurstof aan de cellen afgeleverd. Afvalstoffen worden in de kapillaren gebracht.

    Kapillaren lopen uit in kleine venen. Kleine venen lopen uit in steeds grotere venen naarmate het bloed het hart nadert. Kleppen in de venen houden het bloed in de juiste richting stromen. Twee grote venen die in het hart uitmonden zijn de bovene en de onderholle vene. (De termen bovene en onderhouden betekenen niet dat de ene vene beter is dan de andere, maar dat ze boven en onder het hart liggen.)

    Eenmaal terug in het hart, moet het bloed weer de kleine bloedsomloop ingaan en terug naar de longen om koolstofdioxide af te geven en meer zuurstof op te halen.

Hoe klopt het hart?

Het hart ontvangt berichten van het lichaam die vertellen wanneer het meer of minder bloed moet pompen, afhankelijk van de behoeften van een persoon. Bijvoorbeeld, als je slaapt, pompt het net genoeg voor de lagere zuurstofbehoefte van je lichaam in rust. Maar als je sport, pompt het hart sneller zodat je spieren meer zuurstof krijgen en harder kunnen werken.

Hoe het hart klopt wordt gecontroleerd door een stelsel van elektrische signalen in het hart. De sinus (of sinoatriale) knoop is een klein gebied weefsel in de wand van de rechter boezem. Het zendt een elektrisch signaal uit om de contractie (pompen) van de hartspier te starten. Deze knoep wordt de pacemaker van het hart genoemd omdat het de hartslag bepaalt en de rest van het hart in zijn ritme doet samen trekken.

Deze elektrische impulsen laten de boezems eerst samen trekken. Dan reizen de impulsen naar de atrioventriculaire (of AV) knoop, die fungeert als een soort relaisstation. Vanaf hier reist het elektrisch signaal door de rechter en linker ventrikel, waardoor ze samen trekken.

Eén complete hartslag bestaat uit twee fasen:

  1. De eerste fase heet systole (uitgesproken: SIS-to-lee). Dit is wanneer de ventrikels samen trekken en bloed in de aorta en pulmonaal slagader pompen. Tijdens systole sluiten de atrioventriculaire kleppen, wat het eerste geluid (de lub) van een hartslag creëert. Wanneer de atrioventriculaire kleppen sluiten, houdt het het bloed ervan weer terug te stromen naar de boezems. Tijdens deze tijd zijn de aortaklep en pulmonale klep open om bloed in de aorta en pulmonale slagader te laten. Wanneer de ventrikels klaar zijn met samen trekken, sluiten de aortaklep en pulmonale klep om bloed terugstromen naar de ventrikels te voorkomen. Deze kleppen sluiten creëert het tweede geluid (de dub) van een hartslag.
  2. De tweede fase heet diastole (uitgesproken: di-AS-to-lee). Dit is wanneer de atrioventriculaire kleppen open gaan en de ventrikels ontspannen. Dit laat de ventrikels met bloed uit de boezems vullen, en klaar maken voor de volgende hartslag.

Hoe help ik mijn hart gezond te houden?

Om je hart gezond te houden:

  • Beweeg voldoende.
  • Eet een voedzaam dieet.
  • Bereik en houd een gezond gewicht.
  • Als je rookt, stop ermee.
  • Ga voor regelmatige medische check-ups.
  • Vertel de dokter over eventuele familiaanleg voor hartproblemen.

Laat de dokter weten als je borstpijn hebt, moeite met ademhalen, duizelig of flauwvallende aanvallen; of als je voelt dat je hart soms heel snel gaat of een slag mist.

Previous:

Next: