• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Czy nastolatkowie zasługują na prywatność? Granice, zaufanie i autonomia

Prywatność nie jest problemem w rodzinie, gdy dziecko jest małe, ale gdy wchodzi w wiek nastolatecki, staje się centrum wielu sporów i obaw. W oczach mamy – za dużo prywatności to niebezpieczeństwo, bo nastolatkowie mogą być dość głupawi w samodzielnych decyzjach. W oczach nastolatka – prywatność to konieczność, bo bez niej mama zawsze dyszy na szyi o każdej drobności. Nastolatkowie naprawdę potrzebują prywatności, a mamy powinny znaleźć elastyczność w jej dawaniu.

Świat nastolatka

Gdy dzieci dochodzą do nastolatków, ich świat się zmienia – i wnętrze, i zewnątrz. Wewnętrzne mechanizmy przesuwają się z „to, co nauczyli mnie rodzice, jest dobre” na „to, co ja uważam za dobre”. Nastolatkowie ogromną wagę kładą na własnej autonomii i tożsamości osobistej. To nowe środowisko społeczne napędza tę zmianę. Świat społeczny nastolatka jest dla większości dzieci najważniejszy, bo większość nastolatków szukających tożsamości patrzy na rówieśników. Nastolatkowie zaczynają czerpać informacje, idee, przekonania z grup rówieśniczych, podczas gdy młodsi chętniej zwracali się do rodziców.

Prywatność w oczach mamy

Dla wielu mam, obserwowanie dziecka wchodzącego w wiek nastolatecki jest sercowo bolujące. Nagle dziecko nie jest tak łatwe w kontakcie. Dzieli się mniej. Spędza mniej czasu z rodzicami, więcej sam lub z przyjaciółmi. Mamy naturalnie chcą wiedzieć, co słychać – albo co nie tak. Puścić nastolatka w osłabieniu wiązania z rodzicami nie jest łatwe. Mamy, które zauważą nagłą niechęć do dzielenia się życiem, mogą się bać, że dzieci wplatają się w niebezpieczne lub nieetyczne czynności. Dla mamy prywatność trudno dać, bo dawanie jej zazwyczaj oznacza więcej lęku.

Prywatność w oczach nastolatka

Perspektywa nastolatka na prywatność jest niemal biegunowo przeciwną do rodzica. Nastolatkowie wierzą, że ich świat radzenie się różni od świata dorosłych. Kiedyś chętnie dyskutowali problemy z mamą i proszali tatę o radę – w nastolatkowości skłonni są do samodzielnego rozwiązywania problemów. Bo w ich oczach rodzice nie wiedzą, jak pomóc – mama i tata nie rozumieją świata nastolatka. Dlatego, w ich oczach, muszą radzić sobie sami. Dla nastolatka prywatność to mniej sposób na osłabienie wiązań rodzinnych, a bardziej na wzmocnienie poczucia autonomii.

Ostatnie słowo

Poradnik psychologiczny Michael Riera daje rodzicom nastolatków rady w książce „Uncommon Sense for Parents”. Podkreśla, że nastolatkowie mniej chętnie dają informacje osobiste, gdy rodzice aktywnie o nie pytają. Rodzice o miękkim podejściu częściej uzyskują rozmowę. Riera naciska na bycie „konsultantem” nastolatka, a nie szefem. Sugeruje dawanie nastolatkom więcej prywatności w tym wrażliwym czasie – to buduje szacunek, co prowadzi do otwartej dyskusji. Oferując ucho i słuchając bez oceny, dajesz znać, że jest mile widziana z prośbą o radę lub dyskusją problemów. Więź rodzic-dziecko w nastolatkowości opiera się na wzajemnym zaufaniu, którego nie da się zbudować inwigilowaniem prywatności.