• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Radzenie sobie z nadpobudliwością i impulsywnością – strategie

Strategie

Radzenie sobie z nadpobudliwością i impulsywnością – strategie

Życie z dzieckiem nadpobudliwym/impulsywnym to ogromne wyzwanie. Te wytyczne pomogą.

• Wprowadź niezbędną strukturę (zasady, oczekiwania, granice, konsekwencje pozytywne i negatywne, organizacja) – absolutnie kluczową do zarządzania, dobrostanu i sukcesu dziecka.
• Poznaj tendencje behawioralne i temperament dziecka. Zrozum źródło trudnych zachowań. Dowiedz się wszystkiego o ADHD i objawach. Ta wiedza i świadomość są fundamentem dla żyjących z ADHD. Pomaga być bardziej tolerancyjnym, empatycznym, zachować humor – gdy prawdziwie rozumiemy, że trudne zachowania nie są celowe, a brak kontroli impulsów i trudności z regulacją aktywności to fizjologia, nie wola.
• Szukaj profesjonalnej pomocy i prawidłowej diagnozy.
• Wdroż wszystkie interwencje i strategie prewencji problemów behawioralnych wynikających z impulsywności/nadpobudliwości.
• Obserwuj ostrzeżenia: podrażnienie, przeładowanie, frustracja, trudności z siedzeniem, kontrolą – interweniuj wcześnie (przekieruj, usuń ze sytuacji, zmień fokus, techniki uspokajania, przypomnij o nagrodach/konsekwencjach).
• Naucz strategie relaksacji i kontroli gniewu.
• Gdy dziecko nauczy się kilku strategii – ćwicz często, modeluj, przypominaj, dawuj sygnały do ich użycia.
• Łap dziecko na właściwych zachowaniach i nagradzaj natychmiast. Np. pozytywne wzmocnienie gdy: dobra samokontrola, odpowiednie siedzenie, kolejkowanie w grach, fair play, zadanie bez pośpiechu i niedbale, nie przerywanie. Konkretnie wskazuj, co zauważyłeś, dziękuj, nagradzaj.

Więcej strategii

• Natychmiastowe działanie i egzekwowanie negatywnych konsekwencji (czas wolny, utrata przywilejów, inne koszty reakcji), które dziecko zna za nieodpowiedzialne zachowania.
• Zapewnij czas i miejsce na uspokojenie, odzyskanie kontroli, uniknięcie eskalacji (dla Ciebie i dziecka).
• Priorytetyzuj fokus na zachowaniach. Ignoruj drobne przewinienia lub drażniące. Skup się na ważnych (bezpieczeństwo, naruszanie praw innych).
• Daj jak najwięcej szans na socjalizację i zabawę z rówieśnikami w sytuacjach nieobciążających samokontrolę. Np. zaproś znajomego do domu lub pozwól odwiedzić na kilka godzin, nie cały dzień. Komunikuj się z rodzicami znajomego – niech wiedzą, że mogą zadzwonić przy problemach.
• Zachęcaj do przyjaźni z dziećmi – dobrymi modelami.
• Naucz pozytywnych strategii rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie z frustracjami, zatrzymywania i myślenia przed działaniem.
• Przewiduj pękanie rzeczy i wypadki. Ułatw środowisko by to zminimalizować. Np. kupuj plastik, nie szkło. Wartościowe przedmioty poza zasięgiem. Gdy wypadek – zminimalizuj, wyjaśnij: wypadki się zdarzają, unikaj mocnej reakcji.
• Modeluj cierpliwość, rozmowę/a nie krzyk, rozwiązywanie problemów, spokój zawsze, gdy możliwe.
• Bliski nadzór.
• Zachęcaj dziecko (i modeluj w rodzinie) do wyrażania uczuć, dzielenia emocji, gadania o problemach. Trudne w gorącu afektu. Później – w „nauczalnym momencie” – łatwiejsze i produktywniejsze.
• Twórz sytuacje szansy na sukces. Np. nie zmuszaj do długiego siedzenia po jedzeniu. Naucz poprawnego prośby o pozwolenie na wstanie. Gry angażujące bez długiego czekania na kolej.
• Gry planszowe i inne wspólnie – gadanie o przegrywaniu i wadze tego u rówieśników.
• Dużo ruchu i szans na wypuszczanie energii. Dzieci z ADHD lepiej w sportach: piłka nożna (wszyscy biegają jak stado) niż baseball (zamawiacz czeka na piłkę). Pływanie, lekkoatletyka, sztuki walki, taniec, gimnastyka – doskonałe: uczą samodyscypliny, kontroli, skupienia, mniej konkurencyjne.
• Szukaj każdej szansy na budowanie sił i zainteresowań. Zapewnij aktywności przyjemne i motywujące. Nie tylko budują samoocenę i pewność, ale redukują problemy behawioralne (mniej niegrzeczności przy zabawie).
• Stosuj właściwe leczenie ADHD – drastycznie poprawia szanse sukcesu. Monitoruj plan i koryguj.
• Dostosuj oczekiwania do realiów. Wiedza: zachowania dziecka często odpowiadają znacznie młodszemu wiekowi. Zmień mindset – nie oczekuj, by „zachowywał się jak na swój wiek”. Dziecko funkcjonuje tak, jak jest rozwojowo zdolne. Uwaga: typowe dla ADHD lepsze dogadanie się z młodszymi dziećmi.

Fragment z The ADD/ADHD Checklist – Sandra Rief, M.A.