• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Charakterystyka psychiczna nastolatków

Lata nastolatcze to frustracja, humor i drama. Te gwałtowne wahania emocji i myśli to tylko zewnętrzne objawy ogromnych zmian w mózgu nastolatka. W dzieciństwie mózg jest wysoce plastyczny – szybko przyswaja nową wiedzę i łączy podobne tematy. Do dojrzewania mózg jest ok. 80% dojrzały – ma umiejętności dorosłego, ale zachowuje plastyczność dziecka.

Cechy poznawcze

Nastolatkowie zachowują plastyczność dziecięcą – przewaga w uczeniu się nowych pojęć i procedur. Jednocześnie radzą sobie z myśleniem wyższego rzędu: rozwiązywanie złożonych problemów, ważenie opcji, pojęcia abstrakcyjne (sprawiedliwość, moralność), rozważanie długoterminowych konsekwencji. Ale cerebellum nie jest w pełni zintegrowane z dziołem czołowym – kreatywność i impulsy nie są jeszcze rządzone rozsądkiem i logiką. To prowadzi do ryzykownych zachowań.

Cechy emocjonalne

Słoneczny nastolatek w chwilę zamienia się w burzę gniewu, by chwilę później stać się pomyślonym dorastającym. Powód: ogromne zmiany emocjonalne. Zmiany ciała zmieniają samoocenę – wizerunek ciała to kamień milowy lub kamień преткновения. Hormony grają większą rolę w odkrywaniu seksualności i miłości. Niedojrzałe dzioło czołowe nie przypomina, że emocje są ulotne – nastolatek może utknąć w danej emocji.

Cechy społeczne

Dla nastolatków trudno oddzielić kontekst społeczny od emocjonalnego. Odchodzą od rodziny, zastępując wartości rodzinną te grupy rówieśników – krok do pełnej autonomii. Chcą większej kontroli nad życiem – to rodzi tarcie z rodzicami. Opinie znajomych i przeciwnych płci stają się ważniejsze niż rodziców i nauczycieli. Zapoczątkują relacje intymne – radość i ból zaufania.

Co mogą robić rodzice

Najważniejsze: utrzymaj otwartą komunikację. Ustalony czas na rozmowę lub codzienna krótka dyskusja – kluczowe, by nastolatek wiedział, że rodzic się interesuje. Unikaj oceniania. Nastolatkowie nie zawsze myślą przed działaniem – to prowadzi do kłopotów. Ważne, by czuł się swobodnie, by przyjść do rodzica, gdy zrozumie, że ma problem. Nastolatek bojący się polegać na rodzicu może próbować naprawić to sam, pogarszając sprawę. Zachęcaj do prowadzenia dziennika – pozwala zobaczyć, że emocje i problemy miną. Notowanie sukcesów podnosi samoocenę.