• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Prysznic po porodzie – babaślony czy medyczna konieczność?

Słyszałaś ten, który ostrzega przed prysznicem po porodzie?

Przecież to pierwsza rzecz, jaką chcesz zrobić po godzinach pocenia w sztywnej szpitalnej koszuli, bycia dziurawioną przez obcych i przytulaniu do noworodka pokrytego werniksem. Nawet podczas wizyty w szpitalu jakaś nieśmiała kobieta podniosła rękę: „Jak szybko po porodzie mogę się umyć?”

Rady zaczęły się wcześnie

W tygodniach po ogłoszeniu ciąży ludzie zszedł z gór, by dawać rady. Bez przesady. Dzwoniła ciocia, której nie widziałam od czasów, gdy mieściłam się na kolanach Świętego Mikołaja, a mała rodzina partnera rozrosła się o ciotki i kuzynki, gotowe mnie objąć i potierać brzuch.

„Jesz imbir na nudności”, mówiły. „Używaj masła kakaowego na rozstępy. A może olej kokosowy? A jak świerdzi, drap się w bok, nie w górę i w dół.”

Pominięcie prysznicu to nawet nie najdziwniejsza rada. Astronom luźno powiedział, że wyjście na nowiu rodzi dziecko z rozszczepionym podniebieniem. Koleżanka z الكلية kazała unikać szalików i naszyjników, by pępowina nie owiła szyję. A moja wybuchowa rumień? To dlatego, że rodzę córkę i ona ukradła mi całą piękność.

Dlaczego ryzykować?

Każda baśń, dawana z najlepszymi intencjami, opierała się na tej samej premisie: czy ma sens czy nie, jeśli przestrzeganie przysądzy nie szkodzi, to dlaczego ryzykować?

To ta sama logika ostrożności, której poddałam się, rzucając nurkowanie i prosząc partnera o grillowanie steków do przepalenia. Nawet jeśli nie ma wiele recenzowanych prac o wpływie nurkowania na płód, dlaczego ryzykować?

Zanim wyszła za mąż, moja teściowa była położną na wiejskim filipińskim wybrzeżu Bicol, więc słuchałam jej z osobliwą uwagą.

– Kiedy chcesz coś zjeść, jeś to – powiedziała, przesuwając miskę mango bliżej mnie. – Inaczej, gdy dziecko się urodzi, może brakować jej czegoś.

Czy właśnie zachęciła mnie do zjedzenia tyle oliwek z papryką i kawałków sernika, na ile mam ochotę? Wspaniale! Ale wkrótce przyszło ostrzeżenie, ciężkie jak pogrzebowa mowa.

Ale nie prysznic?

– Po porodzie upewnij się, że nie robisz prysznica od razu – ostrzegła. – Kiedyś nawet nie pozwalały, ale gdy ja urodziłam w szpitalu, powiedzieli, że mogę, a ja powiedziałam „nie, nie chcę”. Możesz sobie otrzeć ręcznikiem, ale nie rób prawdziwego prysznica przez przynajmniej dobę.

Gdy próbowała wyjaśnić dlaczego, nie mogła przetłumaczyć z bicolano. Mój teściowiec, partner i szwagier kiwali głowami, gdy przełączyła się na muzykę swojego języka ojczystego, ale nikt nie mógł wyjaśnić po angielsku.

Najbliżej było tego, że jeśli zanurzysz się w wodzie za wcześnie po porodzie, to w starości dostaniesz pewien bolesny rodzaj choroby.

Machając rękami, mój partner zgadł, że przysada może mieć związek z zdrowymi bakteriami, których umycie osłabi odporność. Nawet mój brat się posměał, bo „skutki są tak dalekie i niejasne, że o nich zapomnisz, aż cię trafią”.

Doktor Google wie!

Opowiadałam to każdemu, kogo spotkałam, szukając informacji o tej tajemniczej chorobie, ale nawet ci, którzy kazali unikać dżungli nocą, znaleźli to dziwne. W końcu zapytałam jedną z położnych, u których byłam – myślając, że w szpitalu rodzącym 5000 dzieci rocznie usłyszała wszystko. Zamiast tego pokręciła głową i powiedziała dwa słowa, których nigdy nie chcesz usłyszeć od profesjonalisty medycznego: „Pogoogluj to”.

Niechętnie – bo pogooglowałam każdą inną cholerną rzecz – zapytałam wszechwiedzący Internet o ten mit, i tak trafiłam do Chin.

Zuo Yue Zi (坐月子) to miesięczny rytuał poporodowy matek w Chinach. Tłumaczy się jako „siedzenie miesiąca”, ten rytuał obejmuje ścisły wypoczynek i dbałość o ciepło: owijanie się kocami, unikanie „chłodnych” produktów, jedzenie mnóstwa zup i nie robienie prysznica.

Przez cały miesiąc.

Dla NPR Louisa Lim zgłosiła, że chińska medycyna uważa, że ten odpoczynek zapobiega chorobom i bólam stawów w starości. Blogerka Taiwan Xifu opisująca swój okres wstrzemięźliwości wodnej, napisała, że powiedzieli jej, że praktyka zapobiega silnym bólom głowy w podeszłym wieku.

Biorąc pod uwagę bliskość Filipin do Chin – te pierwsze prawdopodobnie zaludnione przez te drugie dziesiątki tysięcy lat temu – to nie wydaje się dziwne. Przez tysiąclecia handel morski trwał między Chinami a Filipinami, więc nie byłoby dziwne, gdyby Zuo Yue Zi – lub inne tradycje i jedzenie – przeniosły się na części Filipin. Jeśli to stąd to pochodzi, to ta praktyka jest w rodzinie mojego partnera dłużej, niż ktokolwiek pamięta – czy przenieśli ją dawno zaginiona chińska babcia, czy po prostu dodano do handlu między rybakami.

Może warto trzymać tradycję?

Moja rodzina, jak każda, ma kilka własnych praktyk, które czcimy po prostu dlatego, że są tradycją, i nie mogę się doczekać, by przekazać je swoim dzieciom. Tak jak dziedziczymy geny od rodziców, powinniśmy dziedziczyć też wysokie oczekiwania i listę pięknie niewygodnych zwyczajów.

Wpiszcie to na konto „porodowej mózgu” i sentymentalności, ale myślę, że poczekam jeszcze kilka godzin z prysznicem. Nie dlatego, że boję się choroby za dekady ani dlatego, że zasada ostrożności dyktuje „lepiej dmuchać na zimne”, ale dlatego, że to bezcenny i naterialny dar, pomysł, mem przekazany mi przez rodzinę ojca mojej córki, i to wydaje się warte kontynuowania.

Poza tym, chciałabym mieć czegoś do oczekiwania w starości, a co lepszego niż opowiadanie babskich przysłów?