• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Klapsy – 5 powodów, dla których zbyt surowe dyscyplinowanie niszczy dziecko

5 rzeczy do rozważania | Czy to realna debata | Sposoby dyscyplinowania bez klapsów | Podsumowanie | FAQ

Czym jest klaps

Klaps – forma kary cielesnej – to stosowanie siły fizycznej w celu zadania bólu. Może to być uderzenie, policzek, bić itp. Ważne: nie ma znaczenia, czy to „otwarta dłoń”, czy jak mocno – jeśli intencją jest zadanie bólu, dyskomfortu lub strachu, to jest klaps.

Surowe karanie ma na celu wzbudzenie strachu, bólu i zagrożenia szkodą, by zmienić zachowanie dziecka.

5 rzeczy, które musisz wiedzieć przed uderzeniem

Mimo ostrzeżeń Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) i Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego (APA) o szkodliwych skutkach klapsów, wielu amerykańskich rodziców wciąż stosuje tę formę kary cielesnej.

Temat kary cielesnej wywołuje gorące debaty wśród rodziców, pedagogów, naukowców i pediatrów.

Wychowywanie dzieci to wyzwanie. Trudno wiedzieć, co robić, gdy dziecko testuje granice, się nieposłuszuje lub ma wybuchy gniewu.

Niektórzy dorosli w przekonaniu, że klapsy są konieczne lub skuteczne. Inni czują, że nic innego nie działa i sięgają po karę fizyczną.

Jeśli stosujesz lub rozważasz klapsy, oto 5 faktów, które musisz znać.

• Klapsy są nieskuteczne i w dłuższej perspektywie mogą pogorszyć problemy zachowawcze.
• Niszczą bliską relację z dzieckiem – a to jeden z najsilniejszych predyktorów przyszłego sukcesu dziecka.
• Szkodzą rozwojowi mózgu i zdrowiu psychicznemu dziecka.
• Korelują z negatywnymi wynikami w samopoczuciu dziecka.
• Uczą złej lekcji.

1. Czy klapsy działają?

Większość rodziców sięga po klapsy, gdy nie ma już siły. Niektórzy wierzą, że surowa dyscyplina sprawi, że dziecko zrozumie nieakceptowalność swojego zachowania i przestanie.

Problem: kara cielesna nie jest skuteczna.

Badania nad karą cielesną pokazują: klapsy mogą zmienić zachowanie krótkoterminowo – w momencie uderzenia dziecko może zmienić zachowanie – ale nie są skuteczne długoterminowo. Nawet jako rozwiązanie krótkoterminowe klapsy nie są skuteczniejsze niż „czas ciszy” (time-out).

Dziesięciolecia badań potwierdzają: klapsy nie są skutecznym długoterminowym rozwiązaniem problemów zachowawczych. Mogą sprawić, że dzieci staną się mniej posłuszne i bardziej agresywne z czasem – szczególnie gdy rodzic rutynowo klapie chłopca.

Innymi słowy: klapsy mogą sprawić, że dzieci będą gorzej zachowywane niż te, które nigdy nie dostawały klapsów.

2. Klapsy niszczą relację rodzic-dziecko

Dlaczego mamy dzieci?

Wielu z nas chce bliskich, bezpiecznych relacji. Klapsy działają wręcz odwrotnie.

Gdy klapszesz dziecko, łamiesz jego zaufanie. Zaufanie znika, gdy osoba, która ma Cię chronić, sprawia Ci ból fizyczny. Dzieci klapane będą unikać rodziców i ukrywać problemy – nawet gdy najbardziej potrzebują pomocy.

Relacja rodzic-dziecko jest szczególna, ale nie tak inna od innych – dzieci to też ludzie.

Jako człowiek: lubisz i ufasz ludziom, którzy Cię ranią, i chcesz z nimi bliską relację?

Istnieje silna korelacja między klapsami a rozwojem agresji u dziecka, zwłaszcza agresji dziecko-rodzic. Jedno badanie wykazało: agresja dziecka wobec rodzica występuje tylko, gdy stosowano karę cielesną.

Rodzic uderzający dziecko → dziecko uderza rodzica, gdy urośnie silniejsze – rzadko zaskakujący wynik.

Ta forma kary może zniszczyć relację do punktu, z którego nie ma powrotu.

3. Wpływ klapsów na mózg i zdrowie psychiczne dziecka

Według nowego badania z Uniwersytetu Harvard, klapsy mogą uszkodzić zdrowie psychiczne dzieci i zmienić reakcję mózgu na zagrożenia środowiskowe w sposób podobny do przemocy fizycznej.

To znaczy: negatywny wpływ klapsów na system reakcji na stres u dziecka jest podobny do tego przy znęcaniu się nad dziećmi.

Nie tylko zbyt surowa dyscyplina powoduje cierpienie – historia klapsów może też uszkodzić mózg dziecka.

Stres z klapsów podnosi poziom kortyzolu u dziecka na dłuższy czas. Długotrwałe narażenie na kortyzol związane jest z uszkodzeniami mózgu i zmniejszeniem jego objętości. Badacze stwierdzili: dzieci rutynowo klapane mają wyraźnie mniejszą objętość szarej substance mózgu.

Klapsy mają głębokie, negatywne skutki. Zostawiają rany i blizny głębsze niż skóra. Dzieci klapane częściej mają:

• Niższe samoocenę
• Większe ryzyko zaburzeń psychicznych: depresji, uzależnień
• Większe ryzyko autodezgracji, samobójstw, ucieczek z domu
• Upośledzony rozwój poznawczy

4. Gorsze zdrowie fizyczne

Kara cielesna to nauczanie przez strach i zagrożenie.

Bycie pod zagrożeniem to stres.

Oprócz chorób psychicznych, długotrwały stres we wczesnym dzieciństwie koreluje z wieloma negatywnymi skutkami zdrowotnymi w dorosłości. Tacy dorośli niemal dwukrotnie częściej chorują na choroby serca, choroby autoimmunologiczne, wcześniejszą śmiertelność i ogólnie gorsze samopoczucie.

Niezależnie od definicji klapsu czy przekonania, czy to znęcanie – rosnąca liczba badań wykazuje silne związki między klapsami a licznych negatywnymi skutkami w czasie.

5. Jaką lekcję uczy klaps

Oprócz nieskuteczności i szkodliwości dla zdrowia i relacji, klaps uczy złej lekcji.

Rodzice chcą nauczyć posłuszeństwa i dobrego zachowania.

Lekcja, którą dziecko uczy się: przemoc to akceptowalne rozwiązanie problemów i silniejszy ma prawo dyktować słabszemu. Nie uczą się zamieniać zachowania dysfunkcyjnego w adekwatne.

Inna lekcja: działaj z strachu przed karą, a nie dlatego, że to dobre.

W rezultacie dzieci klapane częściej:

• Pokazują rosnącą agresję w czasie
• Przemawiają innych lub są przemawianymi, zwłaszcza przy klapaniu chłopców
• Wykazują niższą empatię i rozwój rozumowania moralnego
• Mają tendencje do delikwencji i zachowań antyispołecznych
• Angażują się w relacje z nawiązywane z przemocą w dorosłości
• Rozwijają pokoleniowy cykl przemocy

Czy to realna debata?

Zawsze znajdą się zwolennicy przemocy w nauczaniu właściwego zachowania, zwłaszcza z pokoleń poprzednich.

Np. psycholog rozwojowy Christopher J. Ferguson przeanalizował dane, kontrolując wstępne zachowanie dziecka inaczej w poszczególnych badaniach, by stwierdzić, że klapsy mają mały wpływ.

Inni eksperci, jak Elizabeth Gershoff (Uniwersytet Teksasu w Austin) i George W. Holden (Southern Methodist University), nie zgadzali się i znaleźli nowe dowody na swoją tezę.

Mimo to, nawet gdyby negatywne skutki były pomijalne, dowody wciąż pokazują, że inne, nieagresywne metody są równie lub bardziej skuteczne.

Jako rodzice nie tylko uczymy zachowań. Uczymy wartości.

Czy używanie przemocy, by dostać to, co chcemy, to wartości, które chcemy wpisywać w dzieci?

Czy chcemy wychowywać dzieci, które wierzą, że siła i pozycja dają prawo łamać wolę słabszych zamiast ich chronić?

Zamiast debaty, zwolennictwo kary cielesnej to kwestia kontroli – daje rodzicowi natychmiastową satysfakcję kontroli, którą paradoksalnie uczymy dzieci oddawać.

Rodzice klapani w dzieciństwie najchętniej klapają własne dzieci. To, jak działa cykl przemocy: dzieci pozbawione kontroli nad życiem dorastają, by chcieć pełnej kontroli nad własnymi dziećmi.

Sposoby dyscyplinowania bez klapsów

Istnieje silna korelacja między klapsami a przekonaniem o negatywnym podejściu do dyscypliny.

Rodzice klapający często nie wierzą, że mają inny wybór przy nieposłuszeństwie.

Obrońcy klapsów sugerują, że brak klapsów = „brak dyscypliny” lub popuścisko. To dalekie od prawdy. Istnieje wiele lepszych metod, jeśli rodzic jest otwarty na nie.

Gdy mówimy, że dziecko „się nieposłuszuje”, zakładamy, że wie, że to źle, i robi to celowo. Taki założenie prowadzi do wiary, że tylko negatywne podejście zadziała.

Małe dzieci wykazujące negatywne zachowania często robią to z niewiedzy lub braku kontroli impulsów/emocji. Niesprawiedliwe jest nazywanie ich „złymi” za rzeczy, których jeszcze nie kontrolują.

Tak jak maluch nie uczy się chodzić w jedną noc, dziecko nie uczy się zachowywać w momencie, gdy mu kazamy. Rozwój dróg nerwowych mózgu jest trudniejszy i dłuższy niż mięśni nóg. Byliśmy cierpliwi przy nauce chodzenia – powinniśmy być jeszcze bardziej cierpliwi przy nauce zachowania.

Z rosnącymi dowodami na szkodliwość klapsów i lepsze metody dyscypliny – to od rodzica zależy otwarty umysł i zmiana przekonań.

Skuteczne alternatywy dla klapsów:

• Zacznij od połączenia z dzieckiem – muszą ufać, by podążać za Twoimi zasadami
• Ucz samoregulacji ciepłym, responsywnym stylem wychowawczym
• Używaj pochwały jako pozytywnego wzmocnienia dobrego zachowania
• Bądź stanowczy i konsekwentny, ale ciepły i szacujący
• Spraw, by taktyka dyscypliny była sprawiedliwa – rozmawiaj z dzieckiem, co to dla obojga oznacza
• Maluchom najlepiej: odebranie z sytuacji nieadekwatnego zachowania lub przekierowanie na inną czynność
• Starsze dzieci: doświadczanie naturalnych konsekwencji w bezpiecznych warunkach
• Nastolatkowie: nauczanie i rozumowanie z dyscypliną indukcyjną
• Dyscyplina nigdy nie może zawierać wstydzenia, obraźliwych słów ani pogardliwych form traktowania
• Ucz właściwego zachowania, zamiast karać
• Przyznaj, że dzieci to ludzie z prawami człowieka, w tym prawem do bezpieczeństwa

Podsumowanie: ostateczne myśli o klapsach

Nieodpowiedzialne zachowanie dziecka często wywołuje gniew u rodziców. Nie rozumieją, dlaczego kto, kogo kochają, celowo zachowuje się źle. Rodzice sięgają po metody znane lub płynące z gniewu i frustracji.

Klapsy nigdy nie są dobrą opcją, jeśli chcesz wychować zdrowe, szczęśliwe dzieci, które mają z Tobą bliską relację.

Ale jeśli nie wiesz, jak skutecznie dyscyplinować dziecko, nie musisz robić tego sam. Terapia to świetna opcja, jeśli potrzebujesz wsparcia w sortowaniu uczuć i zmianie nastawienia. Pediatra lub psycholog kliniczny może zaproponować sposoby na współczucie i skuteczne dyscyplinowanie.

Najczęściej zadawane pytania W jakim wieku dziecko może dostać klapsa?

Nie ma dobrego wieku na klapsa. Dziecko nigdy nie powinno zostać celowo zranione przez rodziców.

Prawa stanów ogólnie nie zakazują klapsów. W USA są legalne, jeśli są usprawiedliwione sytuacją i nie są nadmierne.

Gdy klaps wykracza poza to, co rozsądne, zwłaszcza gdy powoduje siniaki lub krwawienie – prawo uznaje to za znęcanie.