• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Co to jest „tęczowe dziecko” i dlaczego jest tak ważne dla wielu rodziców

Dla rodzin, które przeżyły szok potraktowania lub inną utratę w okresie okołoporodowym, kolejna ciąża, a wręcz urodzenie dziecka, nie zawsze jest powodem do odsłonięcia szampana. W rzeczywistości ciąża i poród po utracie są często źródłem dezorientacji i lęku. Są jednak też symbolem nadziei po burzliwych czasach — stąd termin „tęczowe dziecko” (rainbow baby).

„Tęczowe dziecko to dziecko urodzone po utracie w okresie okołoporodowym, potraktowaniu lub martwym urodzeniu” — wyjaśnia Ruthie Arbit, psychoterapeutka macierzyńska i pediatryczna z Waszyngtonu, dyrektor Arbit Counseling. „Jak tęcza po burzy, tęczowe dziecko symbolizuje nadzieję, odnowienie i nowy początek”.

Oto historia terminu „tęczowe dziecko”, często używanego w emojach, hashtagach i na body, wraz z opinjami ekspertów i rodziców o coraz popularniejszym zwrocie.

Co oznacza „tęczowe dziecko”?

Według organizacji Pregnancy After Loss Support (PALS), termin ten wywodzi się z cytatu autorki Shannon L. Adler: „Po każdej burzy jest tęcza”. Metaforyczna burza to utrata w okresie okołoporodowym — potraktowanie, ciąża pozamaciczna lub pęcherzykowa, martwe urodzenie, śmierć noworodka lub inna utrata; a tęcza to dziecko, które w wielu sensach jest namacalnym heroldem nadziei dla rodzin. Choć termin ten kojarzy się najczęściej z dziećmi urodzonymi z ciąży rodziców, którzy przeżyli utratę, tęczowe dziecko może być też dzieckiem adoptowanym lub urodzonym przez matkę zastępczą po utracie. (Niektóre kobiety w mediach społecznościowych odnoszą się do dziecka po dwóch kolejnych utratach jako do „podwójnego tęczowego dziecka”.)

Inne terminy, których używają rodzice po utracie, to „słoneczne dziecko” (sunshine baby) i „dziecko z garnkiem złota” (pot of gold baby), według PALS. Pierwsze dotyczy dziecka urodzonego przed utratą, symbolizującego rodzaj naiwności, do której rodzice nigdy nie mogą wrócić. Drugie oznacza dziecko narodzone po tęczowym dziecku — garnek złota na końcu tęczy.

Dzięki destygmatyzacji utraty ciążi i dziecka, termin „tęczowe dziecko” jest powszechnie obecny w mediach społecznościowych (na moment pisania hashtag #rainbowbaby ma 1,8 miliona postów na Instagramie — bez podobnych hashtagów jak #rainbowbabyshower), ale jego historia sięga ponad dekadę.

Kiedy powstał termin „tęczowe dziecko”?

W 2008 roku fraza została użyta w książce Christie Brooks „Our Heartbreaking Choices: Forty-Six Women Share Their Stories of Interrupting a Much-Wanted Pregnancy”. „Od tamtej pory urodziłam kolejne zdrowe dziecko (tak, córkę)” — napisała Brooks w eseju „Even the Darkest Cloud Has a Silver Lining”. „To moje tęczowe dziecko”.

Jak długo po potraktowaniu rodzi się tęczowe dziecko?

Choć termin ten jest popularny w mediach społecznościowych i forach, nie jest terminem medycznym, więc decyzja o tym, kiedy — jeśli w ogóle — go używać, jest w pełni osobista. Niektóre kobiety nazywają swoje nienarodzone dziecko w ciąży po utracie tęczowym dzieckiem, inne, bardziej ostrożnie — tęczową ciążą.

Warto też zauważyć, że nie każdy akceptuje ten termin. Niektóre kobiety, mimo urodzenia zdrowych dzieci po utracie, unika frazy, z przekonania, że tęcza kojarzy się z ogólnym szczęściem i domknięciem, których nie czują w pełni. Żałoba nadal tam jest, nawet jeśli jest radość.

Jakie złożone emocje towarzyszą tęczowym ciążom i dzieckom

Choć ciąża i dziecko po utracie to nadzieja, towarzyszą im często lęk i strach. „Większość rodzin przeżywa złożone emocje związane z tęczowym dzieckiem” — mówi Arbit. „Nadal są nawiedzane wspomnieniami wcześniejszych utrac i borykają się z intensywnym lękiem i niepokojem wokół ciążę, porodu lub okresu poporodowego”.

Meghan A., mama dwojga dzieci z Albany, Nowy Jork, przyznaje, że po zajściu w ciążę po potraktowaniu w 12. tygodniu, ledwo spała. „Byłam ciągle męczona lękiem” — mówi. „Bałam się każdej wizyty kontrolnej, bo byłam pewna, że lekarz powiedzi coś nie tak. Myśli i mąż nie wybraliśmy imienia aż po porodzie”.

Inna mama w mediach społecznościowych opowiedziała, że po zajściu w ciążę po trzech kolejnych utratach, odmówiła przygotowywania kładki do trzeciego trymestru — i od tamtej pory przechowuje paragony na wszystko, co kupiła, bo nie jest przekonana, że przedmioty „kiedykolwiek zostaną użyte”.

Oprócz strachu są też smutek i poczucie winy. Arbit wyjaśnia, że wiele rodzin opisuje życie z „dziurą” lub pustką, której nigdy nie da się wypełnić — nawet po kolejnych ciążach czy urodzeniach. „Może pojawić się ogromne poczucie winy za te zmieszane emocje i winy, dlaczego tęczowe dziecko przeżyło, a wcześniejsze ciąże nie” — dodaje. „Dodatkowo niektórzy zastanawiają się, czy w jakiś sposób nie winni są utracie”.

Jak czcić utratę, świętując nowe życie

Mimo że narodziny tęczowego dziecka to radość i ulga, jak zauważyła Arbit, to nie oznacza, że zatarła żałobę z przeszłości. Ważne, by rodzice pamiętali: choć sprzeczne emocje mogą dziwić, to w zupełności normalne.

„Zupełnie normalne jest czucie radości jednego dnia, a paniki lub żałoby następnego, gdy jesteś w ciąży lub rodzisz po utracie” — mówi Kristen Mosier, licencjowana terapeuta małżeńska i rodzinna, właścicielka Space for Systemic Healing w Nowym Jorku, dodając, że rozmowa z terapeutą pomaga rodzicom posortować konfliktujące uczucia. „Niektórzy czują winę za smutek lub ambiwalentność wobec obecnej ciąży lub dziecka, ale ważne jest pamiętanie, że przeżywanie różnorodnych emocji nie jest niczym niezwykłym” — mówi. „Rodzice powinni honorować wszystkie przychodzące uczucia i przypominać sobie, że żałobie nie ma terminu ważności”.