Motywowanie dziecka w edukacji domowej

Identyfikacja problemu

Motywowanie dziecka w edukacji domowej

Macie problem z motywacją dzieci? Gdy pora na „sprawy szkolne”, czy Wasze dziecko jest mniej niż entuzjastyczne? Do klubu! Nigdy nie spotkałam rodzica uczącego w domu, który nie stanął przed tym wyzwaniem. Jak rodzice przełamują ten trudny etap? Czy możliwe jest zamiana czasu nauki rodziny na doświadczenie współpracy? Aby na to odpowiedzieć, najpierw musimy zbadać kilka podstawowych założeń o uczeniu się.

W tradycyjnej klasie nauczyciel realizuje wstępnie ustalony program nauczania. Wszyscy uczniowie mają uczyć się tej samej rzeczy w tym samym czasie, niezależnie od indywidualnych zainteresowań lub zdolności. Każdy przedmiot jest rozbijany na mniejsze elementy, a częste testy pokazują, kto nadąża, a kto nie. Niektórzy uczniowie zmagają się z nadążaniem, inni szybko łapią i nudzą się. W rezultacie mogą powstawać problemy z zachowaniem i dyscypliną. Taki styl nauczania może być konieczny, gdy 20–30 uczniów uczy się w klasie, ale nie jest konieczny w środowisku edukacji domowej.

Niestety, wielu rodziców próbuje odtworzyć środowisko szkolne w domu. Przyznajmy – to jedyna metoda, jaką większość z nas zna. Nie dziwi, że dzieci uczące się w domu w ustrukturyzowanym środowisku reagują tak samo jak dzieci w szkole. Nudzą się, męczą i stają się drażliwe i niechęciwe. Problemem nie jest dziecko, lecz błędne przekonanie, że każde dziecko musi nauczyć się konkretnego bloku wiedzy w konkretnym wieku lub klasie.

Wymaga to wielkiego skoku wiary, by uwierzyć, że Wasze dzieci mogą i będą uczyć się bez planów lekcji i programów. Były nauczyciel John Holt omawia uczenie się prowadzone przez dziecko w swojej przełomowej książce Jak dzieci się uczą. Holt pokazuje, że prawdziwa nauka dzieje się na wiele sposobów – podręczniki i zeszyty ćwiczeń często są najmniej skuteczne. Podręcznik unschoolingu: Jak wykorzystać cały świat jako klasę swojego dziecka Mary Griffith opisuje, jak stworzyć środowisko, gdzie nauka jest radosna.

Wskazówki, jak pielęgnować miłość do nauki w edukacji domowej, znajdziecie na poniższej liście rzeczy do zrobienia – i do unikania.

Co robić, a czego unikać

Czego NIE robić:

  • Nie kupujcie gotowego pakietu programu nauczania i nie oczekujcie, że dziecko wykona wszystko. Lepiej jeszcze – nie kupujcie programu w ogóle – stwórzcie własny. Przeczytajcie „Wybór programu edukacji domowej” po więcej informacji.
  • Nie zachęcajcie do rywalizacji. W szkole dzieci rywalizują o najwyższą ocenę lub tytuł najlepszego ucznia. Prawdziwa edukacja nie polega na zdobywaniu najlepszej oceny ani kończeniu pierwszej – to nauka miłości do nauki. Skupcie się na procesie, nie na wynikach.
  • Nie porównujcie swoich dzieci do innych. Nie ma znaczenia, jeśli 7-latka przyjaciółka Waszej córki zna tabliczkę mnożenia, albo 8-latek u sąsiada już pisze pismem łączeniem. Dzieci w edukacji domowej mają luksus uczenia się, gdy są gotowe. Cieszcie się tą wolnością.
  • Nie mylcie nauki na pamięć z prawdziwą nauką. Uczniowie szkoły zdają zapominać 80% „nauki” (czyli nauki na pamięć) z ubiegłego roku w czasie wakacji. Dzieci (i dorośli!) zapamięują to, co kochają. Jeśli Wasze dzieci mogą realizować swoje pasje i zainteresowania, będą latami świetlami przodu w nauce, nawet nie starając się!
  • Nie nawykajcie obiecywać nagród za osiągnięcia szkolne. Dziecko może być tymczasowo zmotywowane, ale z złych powodów. Zdobycie nagrody staje się celem, a nie bycie prawdziwie samomotywowanym uczniem. Badania pokazują, że nagrody mogą prowadzić do apatii lub niechęci do nagradzanego przedmiotu, całkowicie zaprzeczając pierwotnemu celowi.
  • Nie winicie dziecka, jeśli rzeczy w edukacji domowej nie idą dobrze. Odstąpcie, zróbcie przerwę, spojrzycie na to, co robicie, i znajdźcie lepszy sposób. Porozmawiajcie z innymi rodzicami, przeczytajcie dobrą książkę o edukacji domowej (spróbujcie Książka odpowiedzi o edukacji domowej Lindy Dobson), lub odwiedźcie nasz centrum informacji „Jak uczyć w domu”. Elastyczność to podstawa. Bądźcie gotowi puścić i spróbować czegoś nowego.

Co ROBIĆ:

  • Uporządkujcie dom tak, by był „przyjazny edukacyjnie”. Pewniecie łatwy dostęp do: ciekawych książek, czasopism, katalogów; materiałów plastycznych; artykułów biurowych i do pisania; sprzętu naukowego (wagi, termometry, magnesy); pomocy matematycznych i kalkulatorów; książek kucharskich i narzędzi do mierzenia; instrumentów muzycznych i nut (my kupiliśmy na targowiskach); mikroskopu lub teleskopu; globusa i map widocznie wystawionych.
  • Wyłączcie TV lub ograniczcie je. Mało dzieci (i dorosłych!) potrafi oporować hipnotyczny chwyt buczącego telewizora. Wyłączcie Game Boya i ograniczcie bezmyślne gry komputerowe.
  • Regularnie odwiedzajcie bibliotekę i wypożyczajcie różnorodne książki na ciekawe tematy.
  • Dostosujcie naukę do zainteresowań dziecka. Znajdźcie temat, który je inspiruje, i idźcie za ich tropem. Nauczajcie nauk przyrodniczych na owadach, ułamki pieczeniem, ogrodnictwem uprawą ogrodu, geometrię budową budki dla ptaków.
  • Zapewnijcie miejsce na bałagan i odstawiony stół na trwające projekty.
  • Ustalcie konkretne wytyczne, co oczekujecie każdego dnia (my piszemy wszystko na dużej tablicy suchościeralnej). Wspólna nauka daje wolny czas bez ograniczeń. Jak mówi Jo Ann, mama ucząca w domu z New Jersey: „Żeby mocno bawić się, trzeba mocno pracować. Oba są super, ale muszą być zbalansowane.”
  • Pozwólcie na czas wolny, gdy dzieci nie produkują dużo. Ten „spoczynkowy” okres często poprzedza skok rozwoju intelektualnego. Wspierajcie i akceptujcie ten wolny czas.
  • Bądźcie dobrym modelem. Chcecie, by dzieci czytały więcej? Niech widzą Was czytających. Jak często piszecie listy, szukacie czegoś, czego nie znacie, lub gracie w gry edukacyjne? Czy jesteście gotowi spróbować nieznanej aktywności lub nauczyć się nowego zadania? Dzieci lustrują to, co widzą w domu. Jeśli Wasz wolny czas to leżenie przed TV, jak możecie oczekiwać innego od dzieci?
  • Zostać partnerem w nauce dziecka. Edukacja domowa to wspaniała szansa na naukę wszystkich tych fajnych rzeczy, których przegapiłyście w szkole. Widźcie swoją rolę jako facilitatora – prowadzącego, dostarczającego szanse na naukę i tworząc atmosferę, gdzie nauka jest częścią życia, a nie czymś, co dzieje się w „czasie szkolnym”.

Po dziewięciu latach nauki w domu wciąż jestem w zachwycie całym procesem. Gdy jestem gotowa puścić moje dwie córki w wolność nauki, one rozkwitają. Gdy strach mnie paraliżuje i wprowadzam sztywne „szkolne” studia, ich kreatywne soki wysuszają, a dysharmonia panuje. Ale gdy znajdę równowagę – trochę matematyki, muzyki, potem wspólna czytanie świetnej książki lub eksperyment naukowy – cóż może dać większą radość niż obserwowanie rozkwitania dwóch pięknych umysłów? To dar, bycie częścią tego doświadczenia nauki.

Previous:

Next: