Rozwój społeczny dzieci 3–5 lat

Od momentu urodzenia rodzice świętują kamienie milowe: pierwsze usiadanie, pełzanie, pierwsze słowa, samodzielne stawanie. Umiejętności fizyczne to jednak tylko jeden wymiar rozwoju. Dzieci pokazują też rozwój intelektualny, emocjonalny i językowy. Wszystkie są ważne, ale rozwój społeczny w wczesnym wieku jest krytyczny, bo fundamentuje interakcje z dorosłymi i innymi dziećmi.

Trzylatki

Trzylatki uczą się zabawy z innymi dziećmi i mogą tworzyć niewidzialnych przyjaciół, z którymi rozmawiają. Potrafią się rozubierać z pomocą dorosłych i bardziej zależy im na zadowalaniu rodziców. Chętniej podążają za instrukcjami, ale proszą o pomoc, jeśli zadanie jest zbyt trudne. Mając wybór między kilkoma przedmiotami, decydują, co im się podoba. Trzylatki łatwo się frustrują, co wyjawia się wybuchami gniewu.

Czterolatki

Czterolatki współpracują z innymi dziećmi w zabawie i uczą się dzielenia. Mogą próbować rozwiązywać problemy samodzielnie, ale wciąż proszą rodziców o pomoc w trudniejszych sprawach. Ich wyobraźnia staje się bardziej kreatywna, a dążenie do niepodległości rośnie – proszą o robienie więcej rzeczy samodzielnie. Potrzeba bycia lubianym motywuje ich do czynów zyskujących uznanie rówieśników i dorosłych.

Pięciolatki

Pięciolatki mają szerszą grupę przyjaciół i mogą naśladować zachowania rówieśników, by zyskać akceptację. Rozumieją zasady i chętniej im podążają, świadomi konsekwencji nieposłuszeństwa. Potrzeba niepodległości i wyobraźnia rosną, co może skłaniać do tworzenia historii. Dzieci w tym wieku socjalizują się głównie z tą samą płcią, ale wchodzą w interakcje z drugą płcią na imprezach. Mogą okazować troskę o uczucia innych. Wiele dzieci w tym wieku potrafi się ubierać i rozubierać bez pomocy.

Teoria psychospołeczna Eriksona

Istnieje kilka teorii stadium rozwoju społecznego. Jedną z najbardziej znanych jest teoria Erika Eriksona, niemieckiego psychoanalityka wpływanego przez Sigmunda Freuda. Erikson postulował, że dzieci przechodzą trzy etapy: zaufanie vs nieufność, autonomia vs wstyd i inicjatywa vs poczucie winy. Od urodzenia do 2. roku życia dzieci rozwijają nadzieję opartą na zaufaniu do opiekunów. Wiek 2–3 lat to wahania między niepodległością a wstydem frustracji. Wiek 3–5 lat to rozwój inicjatywy i tworzenie własnych zabaw, co daje poczucie celu. Mogą jednak doświadczyć winy, jeśli ten nowy cel zostanie zablokowany przez dysaprobatę dorosłych.