• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Co to jest poronienie? Przewodnik: definicja, objawy, przyczyny, leczenie i radzenie sobie

Co to jest poronienie?

Poronienie (nazywane też wczesną utratą ciąży) to śmierć dziecka przed 20. tygodniem ciąży (ok. 4,5 miesiąca). Przeżycie poronienia może być zdradliwe i zazwyczaj przychodzi zaskoczeniem, mimo że jest dość powszechne. Szacuje się, że 10–15% potwierdzonych ciąż kończy się poronieniem, najczęściej przed 13. tygodniem.

Objawy

Nie wszystkie poronienia objawiają się tak samo. Czy wystąpią objawy, zależy ogólnie od tygodnia ciąży i momentu diagnozy. Im dalej ciąża, tym więcej objawów zazwyczaj występuje. Możliwe też, że nie będzie żadnych objawów.

Typowe objawy poronienia to:

• Ból brzucha i/lub skurcze
Ból pleców
• Odczyn płynowy i/tkankowy z pochwy
• Utrata objawów ciąży, np. nudności i wrażliwości piersi
• Krwawienie z pochwy (od plamienia po silne krwawienie)

Jak wspomniano, większość poronień dzieje się w I trymestrze, przed 13. tygodniem. Szczęśliwie ryzyko poronienia drastycznie spada z postępem ciąży.

Diagnoza

Jeśli podejrzewasz poronienie, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym. Ważne jest poinformowanie go o jakimkolwiek krwawieniu z pochwy w ciąży. Może to być lekko plamienie lub plamy ciemnoczerwone, różowe lub jaskrawoczerwone. Jeśli krwawienie jest silne i towarzyszą mu mocne bóle miesiączkowe, większe prawdopodobieństwo poronienia niż przy lekkim, bezbólnym krwawieniu.

Lekarz prawdopodobnie wykona badanie i/lub testy (często USG), by upewnić się, że wszystko jest w porządku z ciążą lub potwierdzić utratę.

Jeśli jesteś przed 5. miesiącem ciąży i masz krwawienie z pochwy, nie panikuj. Nie każde krwawienie we wczesnej ciąży oznacza poronienie. Oprócz ewentualnej utraty ciąży, lekarz wykluczy inne przyczyny krwawienia, takie jak:

Krwawienie zagnieżdżenia

Możesz mieć krwawienie we wczesnej ciąży z normalnego procesu przylgnienia zarodka do ściany macicy. To tzw. krwawienie zagnieżdżenia. Zazwyczaj jest łagodne i może towarzyszyć łagodne skurcze.

Krwiak podwłóknikowy

Czasami krwawienie zagnieżdżenia gromadzi się pod łożyskiem i tworzy zgromadzenie lub zgłębokie krwi. Widać to na USG i nazywa się krwiakiem podwłóknikowym.

To krwawienie może być nieco silniejsze od zagnieżdżeniowego i towarzyszyć skurcze. Możesz krwawić przerywanie przez kilka tygodni. Zazwyczaj zgromadzenie krwi wchłania się i krwawienie ustaje.

Krwawienie po stosunku

Czy miałaś niedawno stosunek i teraz krwawisz? Jeśli tak, to prawdopodobnie krwawisz z szyjki macicy. W ciąży powierzchnia szyjki zmienia się pod wpływem hormonów, co czyni ją bardziej skłonną do krwawienia przy kontakcie podczas stosunku. To krwawienie pokoitalne.

Krwawienie z przyczyny seksualnej jest zazwyczaj jaskrawoczerwone i może być obfite. Zazwyczaj nie towarzyszą mu skurcze macicy.

Zakażenie dróg moczowych

Czasami lekko krwawienie zauważalne tylko przy obmywaniu się po oddawaniu moczu może być oznaką zakażenia dróg moczowych (ZDM). ZDM są częste we wczesnej ciąży i często nie objawiają się typowymi objawami częstego i bolesnego oddawania moczu.

Przyczyny

Jeśli przeżywasz poronienie, możesz zastanawiać się, czy coś zrobiłaś, co spowodowało utratę ciąży. To bardzo mało prawdopodobne, zwłaszcza jeśli poronienie nastąpiło przed 13. tygodniem, bo większość wczesnych poronień dzieje się dlatego, że zarodek nie jest zdolny do przeżycia (niezdolny do życia). Ok. 50% wczesnych utrat ciąży to wady chromosomowe.

Wiele poronień ma też nieznane przyczyny. Znane czynniki zwiększające ryzyko to np. palenie papierosów i narkotyki. Inne, rzadsze przyczyny to:

• Ekstremalny stres
• Infekcje
• Choroby autoimmunologiczne matki
• Trombofilia matki
• Wady anatomiczne macicy lub szyjki macicy

Czynniki ryzyka

Choć wiele czynników zwiększa szansę na utratę ciąży, badania pokazują, że poronienia często zdarzają się bez znanych czynników ryzyka – i często nie wiadomo, dlaczego u jednej kobiety dochodzi do poronienia, a u innej nie. Pewne jest jedno: ryzyko poronienia rośnie z wiekiem matki.

Według Amerykańskiego Kolegium Ginekologów i Położników (ACOG) ryzyko zależne od wieku wygląda tak:

• 9–17% w wieku 20–30 lat
• 20% w wieku 35 lat
• 40% w wieku 40 lat
• 80% w wieku 45 lat

Oprócz wieku matki, inne czynniki zwiększające ryzyko utraty ciąży to:

• Historia dwóch lub więcej wcześniejszych poronień
• Niedowaga
• Ekspozycja na toksyczne chemikalia, np. rozpuszczalniki do farb
• Zaburzenia hormonalne, np. zespołe policystycznych jajników (PCOS)
• Zachowania: palenie, alkohol, narkotyki
• Otyłość
• Choroby współistniejące: cukrzyca, łuszczyca, nadciśnienie

Poronienia powtarzające się

Choć poronienia w I trymestrze są częste, więcej niż jedno z rzędu nie jest. Prościej mówiąc, po poronieniu znacznie większe szanse masz na pomyślną ciążę niż na drugie poronienie (lub trzecie). Z drugiej strony, im więcej poronień, tym większe ryzyko kolejnego – ale wskaźniki nadal są niskie.

Poronienia powtarzające się definiuje się zazwyczaj jako trzy lub więcej kolejnych utrat ciąży w I trymestrze. Badania sugerują, że dotyka to 2–5% kobiet w ciąży, ze wzrostem wraz z wiekiem i liczbą poronień. Ale nawet po trzech i więcej poronieniach z rzędu, nadal bardziej prawdopodobne jest, że następna ciąża dojdzie do terminu.

Ok. 75% kobiet dotkniętych poronieniami powtarzającymi się pomyślnie wyciąga ciążę do terminu.

Leczenie

Po zdiagnozowaniu poronienia konieczne jest leczenie, by usunąć z macicy wszystkie resztki ciąży. Zależnie od tygodnia ciąży i nasilenia krwawienia, możesz mieć wybór sposobu postępowania.

Jeśli krwawisz bardzo silnie i nie wypuściłaś wszystkich tkanków ciąży, prawdopodobnie będziesz potrzebować nagłego rozkurczania i szorowania macicy (D&C), by oczyścić macicę i zatrzymać krwawienie. Jeśli stan jest stabilny, lekarz omówi z Tobą poniższe opcje.

Zarządzanie oczekujące (expectant management)

Polega na braku interwencji i czekaniu, aż organizm sam usunie tkanki, gdy będzie gotowy. To podejście najskuteczniejsze przed 8. tygodniem ciąży i niezalecane po 13. tygodniu.

Zarządzanie farmakologiczne

Polega na przyjmowaniu leku – misoprostolu – który powoduje, że macica wypuszcza tkanki. Lek zaczyna działać po kilku godzinach, wywołując krwawienie z pochwy i skurcze, podobne do silnej menstruacji. Krwawienie może trwać kilka tygodni.

Zarządzanie chirurgiczne

To usunięcie tkank zabiegiem D&C. Jeśli poronienie jest wczesne, lekarz może zaproponować aspirację tkanki z macicy w warunkach ambulatoryjnych. Znowu: oczekuj obfitego krwawienia i skurczów, gdy organizm odrzuca błonę maciczną i zarodek.

Zapobieganie powikłaniom grupy krwi

Oprócz usuwania tkanki płodowej, leczenie poronienia obejmuje sprawdzenie grupy krwi. Jeśli jesteś Rh-, lekarz porozmawia o specjalnej iniekcji RhoGAM, która zapobiega chorobie hemolitycznej noworodka, mogącej wpłynąć na przyszłe ciąże.

Poronienie w II trymestrze

Leczenie utraty ciąży po I trymestrze jest podobne do wcześniejszego poronienia. Im dalej ciąża, tym większe prawdopodobieństwo konieczności zabiegu, bo więcej tkanki płodowej trzeba bezpiecznie usunąć z macicy.

W zależności od tygodnia ciąży i ogólnego stanu klinicznego, lekarz może zasugerować jedną opcję nad innymi. Może być też konieczna kontrola, by upewnić się, że wszystkie tkanki wypuściły.

Powrót menstruacji

Zazwyczaj ok. 4 tygodnie po utracie ciąży wraca regularna menstruacja, ale może to potrwać 6–8 tygodni. Opóźnienie wynika z toho, że hormon ciąży (hCG) musi wrócić do poziomu przedciążowego, zanim nastąpi owulacja. Miesiączka przyjdzie ok. 2 tygodnie po owulacji.

Radzenie sobie

Pozwól sobie żałować. Nie da się tego przereklamować. Poronienie to ogromne wstrząsenie, i ważne, byś dała sobie czas na emocjonalną regenerację.

Utrata ciąży to strata bliskiej osoby, tak jak każda inna. Przeżyjesz te same reakcje emocjonalne, choć możesz przejść etapy żałoby nieco szybciej. Przerabianie emocji i wsparcie psychologiczne pomagają zapobiec ciężkiemu epizodowi depresyjnemu.

Po utracie ciąży możesz odczuwać większy lęk w następnej ciąży. Nawet ambiwalentne uczucia. Jeśli trudno Ci się emocjonalnie przywiązać do nowej ciąży po poronieniu, warto porozmawiać z lekarzem lub psychologiem.

Próba ponowna

Jednym z pierwszych pytań po poronieniu jest: „Kiedy mogę spróbować znów?”. To bardzo częste pytanie. Niektórzy lekarze mówią, by poczekać na trzy regularne cykle. Dla większości zdrowych kobiet prawdopodobnie nie ma takiej konieczności.

Choć nie ma jasnych danych o optymalnym czasie na kolejną ciążę po poronieniu, nowsze dane sugerują, że nie ma powodu do zwłoki – a nawet możesz być bardziej płodna w trzech miesiącach po poronieniu. Większość lekarzy zgadza się jednak, by poczekać chociaż kilka tygodni przed stosunkiem po poronieniu, by zmniejszyć ryzyko infekcji.

Słowo od Verywell

Poronienie to złamane serce. Pozwól sobie żałować. Pomaga pamiętać, że w następnej ciąży masz znacznie większe szanse na pomyślny wynik niż na kolejne poronienie. Dyskusja z lekarzem o opcjach leczenia i uzyskanie emocjonalnego wsparcia pomoże Ci wyzdrowieć fizycznie i emocjonalnie.