• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

7 możliwych przyczyn, dla których niemowlęta walczą ze snem

Zauważasz, że Twoje dziecko drapie oczy i nos, staje się drażliwe i kapryśne – to znak, że pora na sen. Delikatnie kolysasz je na rękach, a nawet przyspiewasz kolysankę. Ale czy Twoje dziecko walczy ze snem?

Niektóre niemowlęta opierają się zasypianiu, gdy kładzie się je w łóżeczku. Starannie układasz malucha, a gdy się odwracasz, słyszysz wycie i kopanie. Musisz być ciekawy, co do tego prowadzi. Przeczytaj dalej, by dowiedzieć się, dlaczego Twoje niemowlę ma problem ze snem i jak temu zaradzić.

Jak rozpoznać, że dziecko walczy ze snem?

Niektóre niemowlęta opierają się zasypianiu, nawet gdy są zmęczone lub wykończone. Takie dzieci wyginają grzbiety, kapryśnią się, wrzą się i kopią, by odstraszyć sen, zostając podrażnione i kapryśne. Niemowlęta walczące ze snem mogą też mieć problem z ponownym zasnięciem po przebudzeniu w nocy.

Możliwe przyczyny walki ze snem

Zrozumienie, dlaczego dziecko walczy ze snem, jest kluczowe, by pomóc mu lepiej spać. Oto kilka powodów:

1. Zbyt duże zmęczenie: Niemowlęta szybciej zasypiają, gdy są zmęczone, ale jeśli są przezmęczone, może to prowadzić do oporu snu. Mówi się, że niemowlęta mają „okno”, w którym najłatwiej im zasnąć; gdy to okno minie, stają się przezmęczone, drażliwe i opierają się zasypianiu.
2. Niesynchronizowana pora snu i rytm dobowy: Badania sugerują, że niemowlęta z krótszymi odstępami między DLMO (pojaweniem melatoniny w przyciemnionym świetle, markerem rytmu dobowego) a porą snu wykazują większy opór snu. Zazwyczaj dzieje się tak, gdy rytm dobowy dziecka (wewnętrzny zegar biologiczny) nie synchronizuje się z porami snu ustalanymi przez rodziców. W efekcie niemowlęta mogą opóźniać zasypianie.
3. Brak samouspokajania: Badania mówią, że niemowlęta w wieku 4–6 miesięcy zaczynają rozwijać samouspajanie przy zasypianiu i po przebudzeniach od koszmarów, a ta tendencja rośnie do 1. roku życia. Jeśli jednak Twoje dziecko nie rozwija samouspajania, może opierać się zasypianiu bez interwencji rodzica.
4. Zmieniające się wzorce snu: Czas snu dziecka zmienia się z wiekiem. Np. noworodki potrzebują 14–17 h snu, a niemowlęta 4–11 m-cy – 12–15 h. Sposobem na zrozumienie tej zmiany jest śledzenie godzin snu.
5. Głód: Noworodki potrzebują karmienia niemal non-stop przez pierwsze miesiące dla wzrostu i potrzeb odżywczych. Jeśli pominąłeś karmienie lub porcja była za mała, dziecko może być głodne i opierać się snowi. To też dzieje się, gdy czas drzemki pokrywa się z karmieniem. Jeśli dziecko ssące palce i wargi przy walce ze snem – może być głodne.
6. Przeładowanie bodźcami: Niektóre niemowlęta trudno zasypiają lub opierają się snowi, gdy są przeładowane bodźcami. Może to być zbyt dużo światła, hałasu lub dotyku. Np. w czasie świąt, gdy dom pełen ludzi, dziecko może walczyć ze snem z przeładowania.
7. Lęk rozdzielania: Jeśli maluch zawsze chce być na rękach lub płacze, gdy zostaje sam na chwilę, może mieć lęk rozdzielania. To normalna część rozwoju. Zazwyczaj pojawia się ok. 6. miesiąca życia. Lęk rozdzielania może być powodem, dla którego dziecko budzi się, gdy kładziesz je w łóżeczku.

Czasami niemowlęta walczą ze snem też przy bólu przy pierwiastkowaniu, przeziębieniu lub zapaleniu ucha – warto szukać innych objawów.

Jak sprawić, by dziecko przestało walczyć ze snem?

Jeśli dziecko walczy ze snem lub często się budzi, możesz mu pomóc. Oto ogólne wskazówki:

1. Ustal poręczną rutynę i trzymaj się jej: Badania wskazują, że rutyna przed snem wiąże się z pozytywnym nastrojem i lepszą regulacją emocjonalno-behawioralną u niemowląt. Jeśli kładziesz dziecko spać o tej samej porze co noc, jego biologiczny zegar zacznie się do tego dostosowywać i ostatecznie może pomóc zsynchronizować wzorzec snu z rytmem dobowym. Certyfikowana konsultantka snu dzieci Cara Dumpalin z Taking Cara Babies mówi: „Najlepszy sposób na trzymanie się rutyny przed snem z dzieckiem walczącym ze snem to uwzględnianie jego sygnałów senności i okien czuwania. Znalezienie idealnej pory snu pozwala dziecku mieć wystarczająco dużo czasu czuwania, by przygotować się do snu, nie pychając go w przezmęczenie.”

Stosuj zdrowe nawyki snu: kąpiel, karmienie, czytanie bajki przed snu, by utwierdzić rutynę. Pamiętaj też, by kłaść dziecko na plecach – to najbezpieczniejsza pozycja do 1. roku życia.

2. Kontroluj drzemki dzienne: Pozwól dziecku na wystarczające drzemki w dzień, by nie walczyło ze snem przed snem nocnym. Niemowlęta w wieku 2–12 miesięcy zazwyczaj drzemną 2–5 godzin w ciągu dnia. Dostosuj drzemki do potrzeb dziecka. Stara się zachować przerwę ok. 4 godziny między ostatnią drzemką a snem nocnym.
3. Reaguj na sygnały snu: Senne i zmęczone dziecko daje znaki: juczenie, tarzenie oczów, utrata zainteresowania zabawą – oznaczające gotowość do snu. Najlepiej ułożyć je spać w ciągu kilku minut, by nie przegapić okna snu.
4. Ustal granice: Określ limit, jak bardzo uspokajasz dziecko, gdy budzi się w nocy i walczy ze snem. Zazwyczaj, gdy niemowlę płacze w nocy, rodzice biegną przytulać i uspokajać. To może stać się nawyk – dziecko będzie opierać się samodzielnemu zasypianiu. Następnym razem, gdy dziecko zacznie płakać, wejdź do pokoju, by poczuło się bezpiecznie, ale nie bierz go od razu na ręce. Spróbuj uspokoić w łóżeczku. Alternatywnie możesz postawić łóżeczko w swoim pokoju (współdzielenie pokoju) – to pozwala dziecku zobaczyć rodzica i samouspokoic się z powrotem.
5. Zarządzaj lękiem rozdzielania: Jeśli zauważysz znaki lęku rozdzielania, spróbuj ustalić rutynę dającą poczucie bezpieczeństwa. Połóż przedmiot uspokajający (zabawkę, kocyk) poza zasięgiem ręki, ale w polu widzenia. Zostaw dziecko w pokoju na krótsze chwile, nadzorując z daleka.
6. Przerwij nawyki uzależniające od snu: Jeśli dziecko ma nawyk zasypiania na rękach, może budzić się, gdy je położysz w łóżeczku. Aby tego uniknąć, kładź dziecko w łóżeczku, gdy jest senne, ale jeszcze nie śpi. Daje to czas na przyzwyczajenie do łóżeczka. Jeśli dziecko jest przyzwyczajone do zasypiania na rękach, przerwanie nawyku wymaga dużo cierpliwości i wysiłku.
7. Stwórz uspokajające środowisko: Niech atmosfera w pokoju będzie spokojna i relaksująca. Eliminuj głośne hałasy, ekrany i inne drażniące bodźce zewnętrzne min. 1–2 godziny przed snem. Możesz też użyć zasłon zaciemniających i maszyn do białego szumu.
8. Pomóż ustalić rytmy dobowe: Pierwsze znaki rytmów dobowych pojawiają się 10–12 tygodni po urodzeniu, oznaczane wzrostem snu nocnego. W tym okresie naucz ciało dziecka rozróżniać dzień i noc: baw się, interakcjonuj, wystawiaj na słońce rano i po południu, bądź mniej aktywny w nocy.
9. Nakarm odpowiednio: Noworodki jedzą co 2–3 godziny, odstępy rosną z wiekiem. Upewnij się, że brzuszek jest syty przed snem. Pilnuj też, by harmonogramy karmienia i snu się nie nakładały.
10. Bądź cierpliwy: Jeśli próbujesz konkretnej metody usypiania, nie poddawaj się. Pracuj nad nią cierpliwie, aż dziecko nie będzie walczyć ze snem. Wykorzystaj pomoc rodziny i znajomych.
11. Bądź emocjonalnie dostępny: Ważne, by dziecko czuło się bezpiecznie całym dniem. Wiele niemowląt, zwłaszcza starszych, które rzadko widzą rodziców, walczy ze snem, by spędzić z nimi więcej czasu.
12. Nie pychaj na siłę: Jeśli zmuszasz dziecko do zasnięcia, zazwyczaj staje się bardziej pobudzone. Powstały konflikt sprawi, że dziecko nie zasnie.

Może to być wyzwaniem dla rodziców, gdy dziecko walczy ze snem. Objawy oporu: dziecko wydaje się zmęczone, ale odmawia zasypiania, wrze się, wygina grzbiet, kopie w powietrzu. Przyczyny: przezmęczenie, brak samouspajania, lęk rozdzielania, przeładowanie bodźcami. Możesz pomóc, trzymając się rutyny, obserwując sygnały snu i tworząc uspokajające środowisko. Z czasem dziecko przełamie ten nawyk i będzie spać spokojnie.