Seizoenaal Affectieve Stoornis (SAS)

Wat is Seizoenaal Affectieve Stoornis?

Seizoenaal affectieve stoornis (SAS) is depressie die bij een persoon alleen op een specifiek tijdstip van het jaar optreedt. Bij SAS wordt een persoon gedurende de herfst of winter gedetresseerd, wanneer de dagen korter zijn en het eerder donker wordt. SAS wordt veroorzaakt door de reactie van de hersenen op de seizoensgebonden veranderingen in daglicht. Wanneer de daglichturen weer langer worden, verdwijnt de depressie.

SAS wordt ook seizoensdepressie genoemd.

Wat zijn de tekens en symptomen van SAS?

Net als bij andere soorten depressie kan een persoon met SAS een of meer van deze dingen merken:

  • Veranderingen in stemming. SAS kan een stemming veroorzaken die bedroefd, gedepreprimeerd, of irritabel is. SAS kan mensen hopeloos, ontmoedigd, of waardeloos laten voelen. Ze kunnen vaker huilen of opgewonden raken.
  • Negatief denken. Een persoon kan meer zelfkritisch worden, of gevoeliger voor kritiek. Ze kunnen klagen, beschuldigen, fouten zoeken, of vaker problemen zien dan normaal.
  • Geen plezier meer. Mensen met SAS kunnen hun interesse verliezen in dingen die ze normaal leuk vinden. Ze kunnen het belangstelling in vrienden verliezen en stoppen met meedoen aan sociale activiteiten.
  • Lage energie. Mensen kunnen zich moe voelen, weinig energie hebben, of geen motivatie om dingen te doen. Voor hen kan alles alsof het te veel moeite kost.
  • Veranderingen in slaap. Een persoon kan veel meer slapen dan normaal. Ze kunnen het moeilijk vinden om 's ochtends vroeg op te staan en klaar te zijn voor school of werk.
  • Veranderingen in eetgewoontes. SAS kan verlangen naar eenvoudige koolhydraten (denk aan comfort food en zoetigheden) en de neiging om te veel te eten veroorzaken. Vanwege deze verandering in eetgewoontes kan SAS leiden tot gewichtstoename tijdens de wintermaanden.
  • Concentratieproblemen. Net als elke depressie kan SAS het moeilijk maken om je te concentreren. Dit kan schoolwerk en cijfers beïnvloeden.

Bij SAS merkt een persoon deze veranderingen alleen tijdens het tijdstip van het jaar wanneer er minder daglichturen zijn. Naarmate het seizoen verandert en de dagen weer langer worden, verdwijnt hun depressie en keert hun gewone energie terug.

Wat veroorzaakt SAS?

Seizoensdepressie wordt veroorzaakt door de reactie van de hersenen op kortere daglichturen. Daglicht beïnvloedt twee stoffen in de hersenen, melatonine en serotonine. Deze stoffen helpen regelen van de slaap-wakker cycli, energie, en stemming van een persoon.

Melatonine is gelinkt aan slaap. De hersenen maken meer wanneer het donker is. Hogere melatoninewaarden laten een persoon slap en minder energiek voelen. Serotonine is gelinkt aan stemming en energie. De hersenen maken meer serotonine wanneer een persoon blootgesteld is aan zonlicht. Hogere waarden van serotonine boosten gelukkige gevoelens en welzijn. Lage waarden van leiden tot depressie.

Kortere dagen en langere uren donkerte in herfst en winter kunnen hogere waarden van melatonine en lagere waarden van serotonine veroorzaken. Dit creëert de biologische condities voor depressie.

Hoe wordt SAS gediagnosticeerd?

Gezondheidszorgverleners zijn getraind om SAS te diagnosticeren na een zorgvuldige evaluatie. Dit omvat het stellen van vragen en luisteren. Een gezondheidscheck kan ervoor zorgen dat symptomen niet door een andere conditie veroorzaakt worden.

Hoe wordt SAS behandeld?

Als een persoon gediagnosticeerd wordt met SAS, kan de huisarts een of meer van deze behandelingen aanbevelen:

Meer blootstelling aan licht

Voor veel mensen met SAS is het voldoende om meer tijd door te brengen buiten tijdens daglichturen om de seizoensdepressie te verlichten. Buittensporten of een dagelijkse wandeling zijn manieren om dit te doen. Mensen kunnen ook meer daglicht in hun huizen brengen tijdens de wintermaanden door speciale daglichtlampen te gebruiken die in gewone lampen passen.

Lichttherapie

Lichttherapie (ook wel fototherapie genoemd) gebruikt een speciaal lichtkastje dat op een tafel of bureau wordt geplaatst. De persoon zit voor het licht een korte periode per dag (ongeveer 45 minuten per dag, meestal 's ochtends).

Met dagelijkse lichttherapie verbetert de seizoensdepressie binnen een paar dagen voor veel mensen. Bij anderen kan het tot een paar weken duren. Zelfs nadat ze zich beter voelen, blijven mensen die een lichttherapiekastje voor SAS gebruiken het gebruiken tot er voldoende zonlicht beschikbaar is buitens.

Als bij elke medische behandeling, moet lichttherapie alleen gebruikt worden na overleg met een huisarts. De persoon moet de instructies die bij het lichtkastje horen zorgvuldig volgen.

Gesprekstherapie

Praten met een therapeut helpt de negatieve gedachten en gevoelens die bij depressie horen te verlichten. Het kan de isolatie of eenzaamheid die mensen met depressie vaak voelen verlichten. Het kan mensen helpen hun conditie te begrijpen, en te leren wat ze kunnen doen om toekomstige periodes van seizoensdepressie te voorkomen.

Medicijnen

Huisartsen kunnen medicijnen voorschrijven voor sommige mensen met SAS. Antidepressiva helpen serotonine en andere neurotransmitters die stemming en energie beïnvloeden te balanceren.

Hoe kan ik me beter voelen?

Als je denkt dat je SAS hebt, praat met je ouder of huisarts over wat je voelt.

Als je gediagnosticeerd bent met SAS, zijn er dingen die je kunt doen om jezelf te helpen:

  • Volg het advies van je huisarts voor behandeling.
  • Beweeg voldoende, vooral buitens. Zowel daglicht als beweging zijn stemmingverheffers.
  • Doorbreng tijd met vrienden en geliefden die begrijpen wat je doormaakt — ze kunnen je helpen je verbonden en gewaardeerd te voelen.
  • Wees geduldig. Verwacht niet dat je symptomen direct verdwijnen.
  • Vraag hulp bij huiswerk en andere opdrachten als je het nodig hebt. Praat met je leerkrachten om een plan te maken om je opdrachten gedaan te krijgen. Als je voelt dat je je niet kunt concentreren, herinner je dat dat deel is van SAS. Herinner jezelf dat het weer beter wordt.
  • Eet gezond. Het kan moeilijk zijn, maar vermijd eenvoudige koolhydraten en zoete snacks. Eet veel volkoren, groenten en fruit om je beter te laten voelen.
  • Ontwikkel een slaaproutine. Regelmatige slap- en wakker tijden kunnen je helpen de mentale gezondheidsvoordelen van slaap en daglicht te benutten.

Depressie in elke vorm kan ernstig zijn. Als je denkt dat je symptomen hebt van enig type depressie, praat met iemand die je kan helpen behandeling te krijgen.

Previous:

Next: