• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Wat Is Zwangerschapsdiabetes (GD)?

Wat Is Zwangerschapsdiabetes (GD)?

Zwangerschapsdiabetes (GD), ook wel zwangerschapsdiabetes mellitus (GDM) genoemd, is verhoogde bloedglucose (suiker) waarden tijdens de zwangerschap. Normaal produceert het lichaam insuline en gebruikt het effectief om het suikerniveau in het bloed te reguleren. Bij diabetes is dit systeem verstoord. Zwangerschapsdiabetes onderscheidt zich van andere vormen van diabetes doordat de ziekte voor het eerst in de zwangerschap wordt gediagnosticeerd. GD verdwijnt meestal snel na de bevalling, hoewel het het risico op diabetes type 2 later in het leven verhoogt.

Wereldwijd wordt geschat dat GD in 7% tot 10% van de zwangerschappen voorkomt. Ongeveer 6% tot 9% van de zwangere vrouwen in de VS ontwikkelen zwangerschapsdiabetes. Deze ratios zijn in de laatste decennia explosionsartig gestegen, hand in hand met de obesitas-epidemie. Feitelijk nam de voorkomen van zwangerschapsdiabetes in Amerika tussen 2000 en 2010 met 56% toe.

Symptomen

Soms zijn symptomen van GD merkbaar. Echter, veel zwangere vrouwen met zwangerschapsdiabetes ervaren alleen milde symptomen, terwijl anderen geen symptomen op zich nemen. Om deze reden wordt routinematig screening gedaan tijdens de routinematige prenatale zorg om deze vaak stille ziekte op te sporen.

Veelvoorkomende symptomen van zwangerschapsdiabetes zijn:

• Wazig zien
• Vermoeidheid
• Frequente urineafgifte
• Verhoogde dors
• Misselijkheid
• Vaginale, blaas-, en/of huidinfecties

Diagnose

GD begint meestal na het midden van de zwangerschap (20 weken of later). Tekenen van de aandoening kunnen in zowel urine als bloed gedetecteerd worden. Wanneer suiker opduikt in prenatale urine-screenings, kan verder onderzoek geïndiceerd zijn. Daarnaast worden alle patiënten routinematig gescreend op deze complicatie tijdens de prenatale zorg. Patiënten met een hoog risico op GD kunnen specifiek eerder in de zwangerschap getest worden om de ziekte vroeg op te sporen.

Risicofactoren voor zwangerschapsdiabetes zijn het volgende:

• Geavanceerde moederleeftijd (veel onderzoekers zetten dit op 35 of ouder)
• Overmatige gewichtstoename in de zwangerschap
• Geschiedenis van een groot kind (zwaarder dan 9 pond / ~4 kg)
• Familiegeschiedenis van diabetes
• Gebrek aan fysieke activiteit
• Overgewicht of obesitas
• Eerdere zwangerschapsdiabetes of pre-diabetes
• Polycysteus eierstoksyndroom
• Etniciteit (Zwarte, Aziatische, Latijns-Amerikaanse, en inheemse vrouwen kunnen een hoger risico lopen)

Testen voor GD wordt vaak gedaan wanneer je rond de vijf tot zes maanden zwanger bent.

In de VS wordt universele prenatale screening uitgevoerd via bloedtesten tussen 24 en 28 weken gestatie.

Meestal wordt eerst een glucosescreeningstest gedaan, bekend als de glucose challenge test (GCT). Je krijgt een suikerdrankje met 50g suiker en daarna wordt je bloed een uur later afgenomen om te zien hoe goed je lichaam glucose verwerkt over tijd. Als de screeningstest positief is, betekent dat niet dat je GD hebt, maar wel dat je een verhoogd risico loopt. Dus je krijgt een glucose tolerantietest (GTT), ook wel glucose tolerantietest genoemd. De tweede test is uitgebreider en monitort de bloedsuikerniveaus over 3 uur via meerdere bloedafnames.

Oorzaken

Hoewel de bovenstaande risicofactoren als bijdragende factoren worden beschouwd, worden de exacte oorzaken van zwangerschapsdiabetes nog steeds onderzocht. Wat bekend is, is dat zwangerschap geassocieerd is met insulineresistentie door placentaire secretie van diverse diabetogene hormonen. Bij de meeste zwangere vrouwen compenseert hun lichaam voor deze insulineresistentie door meer insuline te maken om de bloedsuikerniveaus in de hand te houden.

Echter, sommige zwangere vrouwen zijn niet in staat om voldoende insuline te produceren of hun lichaam wordt te resistent tegen insuline om suikerniveaus te kunnen controleren. Zwangerschapsdiabetes ontstaat tijdens de zwangerschap wanneer de pancreas niet kan compenseren voor insulineresistentie, wat resulteert in hoge glucosewaarden in het bloed.

Wanneer je lichaam niet in staat is om insuline effectief te maken en te gebruiken in de zwangerschap, heet dit zwangerschapsdiabetes. Wanneer je die capaciteit niet hebt om insuline te gebruiken, kun je geen normale glucosewaarden in je bloed handhaven.

Typen

Zwangerschapsdiabetes is diabetes die begint nadat de zwangerschap is gestart. Deze aandoening ontstaat in de tweede helft van de zwangerschap. De ziekte van zwangerschapsdiabetes is niet hetzelfde als pre-bestaande diabetes in de zwangerschap, hoewel symptomen en complicaties overlappen. Vrouwen die vóór de zwangerschap diabetes hadden, worden gediagnosticeerd met pre-bestaande diabetes, in plaats van zwangerschapsdiabetes.

Er zijn twee hoofdtypen van niet-zwangerschapsgerelateerde diabetes. Type 1 diabetes verschijnt voornamelijk bij kinderen en jongvolwassenen en omvat de onmogelijkheid om insuline te maken. Type 2 diabetes, waarbij het lichaam insulinegevoelig wordt, ontwikkelt zich meestal in de volwassenheid.

Impact

Welk type diabetes een vrouw ook heeft, de ziekte moet tijdens de zwangerschap behandeld worden om mogelijke complicaties voor de baby en moeder te voorkomen. Als goed behandeld, is de waarschijnlijkheid van een gezonde zwangerschap hoog. Alternatief, slecht gecontroleerde zwangerschapsdiabetes (of pre-bestaande diabetes) kan ernstige gevolgen hebben.

Omdat je lichaam niet in staat is om insuline te verwerken en je bloedsuiker omhoog gaat, gaat de bloedsuiker van je baby ook omhoog. Dit dwingt de pancreas van je baby harder te werken om hun bloedsuiker te verlagen. Toegevoegde energie (suiker) wordt opgeslagen als vet. Het extra vet kan leiden tot macrosomie, of een erg groot kind, wat typisch beschouwd wordt als boven de 9 pond (4 kg) en de bevalling vaak moeilijker maakt.

Andere potentiële problemen veroorzaakt door zwangerschapsdiabetes zijn:

• Verhoogd risico op keizersnede
• Overmatige gewichtstoename in de zwangerschap
• Toekomstige diabetes
• Hoge bloeddruk (pre-eclampsie)
• Lage bloedsuiker (hypoglycemie)
• Voorvallen baring
• Dodegeboorte
• Scheuring of schade aan de vagina en/of perineum tijdens de baring

Een baby die geboren is na een zwangerschap met zwangerschapsdiabetes heeft een groter risico op lage bloedsuiker of hypoglycemie. Deze baby's kunnen meer ademhalingsproblemen bij de geboorte hebben. Later in het leven zijn deze baby's een groter risico voor obesitas en het ontwikkelen van diabetes type 2.

Behandeling

Behandeling voor zwangerschapsdiabetes wordt direct na diagnose gestart. Het doel is om je bloedsuiker laag en stabiel te houden om jou en je baby de beste kans te geven op een gezonde zwangerschap en bevalling. Je behandeling zal meestal een aantal van de volgende omvatten:

• Dieet: Het beperken van hoogverzadigde koolhydraten (suikers) ten gunste van voedingsrijke groenten, fruit, volkoren, en magere eiwitten is essentieel. Een diëtist of je huisarts kan je helpen leren hoe je gezonde dieetkeuzes maakt die je bloedsuiker op acceptabele niveaus houdt. Dit advies omvat hoe je maaltijden en tussendoortjes plant.
• Beweging: Hoewel intense fysieke activiteit niet aanbevolen is in late zwangerschap, wordt lichte tot matige beweging aangemoedigd. Een actieve levensstijl kan helpen GD in zaak te houden.
• Bloedsuikermonitoring: Je huisarts zal je adviseren over hoe vaak je je bloedsuiker moet testen via vingertprikken, maar dit is typisch verschillende keren per dag. Je wordt geleerd hoe je dit zelf doet.
• Medicatie, inclusief insuline-injecties: Niet iedereen moet insuline gebruiken. Veel mensen kunnen bloedsuiker controleren met alleen dieet en beweging. Je behandelaar zal je bloedsuiker monitoren om te bepalen of je aanvullende hulp van insuline-injecties nodig hebt.

Een Woord Van Verywell

Een diagnose van zwangerschapsdiabetes kan eng zijn, maar met de juiste zorg kunnen jij en je baby gezond blijven. In de meeste gevallen verdwijnt GD snel na de postnatale periode, echter ongeveer 50% van de vrouwen die zwangerschapsdiabetes hadden, zullen later in het leven diabetes type 2 ontwikkelen. Gezond eten en een actieve levensstijl handhaven zijn effectieve manieren om deze chronische aandoening te voorkomen (en te managen).