• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Postpartale depressie

Wat is postpartale depressie?

Postpartale depressie (ook PPD genoemd) is een medische aandoening die veel vrouwen na de geboorte van een baby krijgen. Het zijn sterke gevoelens van verdriet, angst (zorgen) en moeheid die lang duren na de bevalling. Deze gevoelens kunnen het moeilijk maken om voor jezelf en je baby te zorgen. PPD kan op elk moment na de bevalling ontstaan. Het begint vaak binnen 1 tot 3 weken na de geboorte. Het heeft behandeling nodig om beter te worden.

PPD is een vorm van perinatale depressie. Dit is depressie die voorkomt tijdens de zwangerschap of in het eerste jaar na de bevalling. PPD is de meest voorkomende complicatie voor vrouwen die net een baby hebben gekregen. Het treft tot 1 op de 7 vrouwen (ongeveer 15 procent).

Bij de helft van de vrouwen waar PPD gediagnosticeerd wordt, is het de eerste keer dat ze depressie hebben. En ze kunnen tijdens de zwangerschap al tekenen en symptomen van depressie hebben gehad. Als je PPD hebt in één zwangerschap, is de kans groot dat je het in een volgende zwangerschap weer krijgt.

PPD is niet jouw fout. Het maakt je geen slecht mens of slechte moeder. Als je denkt dat je PPD hebt, vertel het je gezondheidszorgprofessional.

Is PPD hetzelfde als de babyblues?

Nee. PPD duurt langer en is ernstiger dan babyblues. Babyblues zijn gevoelens van verdriet die je na de geboorte kunt hebben. Babyblues kunnen 2 tot 3 dagen na de bevalling ontstaan en tot 2 weken duren. Je kunt slaapproblemen hebben, humeurig of prikkelbaar zijn, en veel huilen. Als je verdrietige gevoelens hebt die langer dan 2 weken duren, vertel het je professional. Zij kan controleren of je misschien PPD hebt.

Wat zijn de tekenen en symptomen van PPD?

Je kunt PPD hebben als je vijf of meer tekenen of symptomen hebt die langer dan 2 weken duren. Tekenen van een aandoening zijn dingen die iemand anders kan zien of weten over je, zoals een uitslag of hoesten. Symptomen zijn dingen die je zelf voelt maar die anderen niet kunnen zien, zoals keelpijn of duizeligheid. Tekenen en symptomen van PPD zijn:

Veranderingen in je gevoelens:

• Depressed voelen de grootste deel van de dag, elke dag
• Schaamte, schuldgevoelens of het gevoel een mislukking te zijn
• Veel paniek of angst voelen
• Ernstige humeurswisselingen

Veranderingen in je dagelijks leven:

• Weinig interesse in dingen die je normaal leuk vindt
• Je voelt je de hele dag moe
• Veel meer of veel minder eten dan normaal voor jou
• Aankomen of afvallen
• Slaapproblemen of te veel slapen
• Problemen met concentreren of beslissingen nemen

Veranderingen in hoe je over jezelf of je baby denkt:

• Moetite om een band op te bouwen met je baby
• Gedachten over jezelf of je baby kwetsen
• Gedachten over zelfmoord (jezelf doden)

Als je denkt dat je tekenen of symptomen van PPD hebt, bel direct je gezondheidszorgprofessional. Er zijn dingen die jij en je professional kunnen doen om je beter te laten voelen. Als je je zorgen maakt over jezelf of je baby kwetsen, bel 112.

Kan PPD je baby beïnvloeden?

Ja. PPD kan het moeilijk maken om voor jezelf en je baby te zorgen. Daarom is het belangrijk om PPD zo snel mogelijk te behandelen. Als PPD onbehandeld blijft:

• Je kunt je postpartale controlebezoeken overslaan en instructies van je professional niet opvolgen.
• Je kunt het moeilijk vinden om een band op te bouwen met je baby.
• Je baby borstvoedt misschien niet lang. PPD kan het moeilijk maken voor jou en je baby om aan borstvoeding te wennen. Borstvoeding is het beste voedsel voor je baby door het eerste levensjaar heen.
• Je baby krijgt misschien niet de medische zorg die hij nodig heeft. PPD kan het moeilijk maken om voor je baby te zorgen als ze ziek is. Je kunt gezondheidsproblemen bij je baby missen die snel aandacht en zorg nodig hebben. Het kan moeilijk zijn om je baby regelmatig consultatiebureauzorg te geven, zoals vaccinaties. Vaccinaties beschermen je baby tegen schadelijke infecties.
• Je baby kan later in het leven leer-, gedrags- en ontwikkelingsproblemen en psychische aandoeningen krijgen.

Behandeling voor PPD kan je helpen je beter te voelen en voor je baby te kunnen zorgen. Als je denkt dat je PPD hebt, vertel het je professional.

Wat veroorzaakt PPD?

We weten niet precies wat PPD veroorzaakt. Het kan elke vrouw na de geboorte van een baby overkomen. Mogelijke oorzaken zijn:

• Genen. Genen zijn delen van de cellen van je lichaam die instructies opslaan voor hoe je lichaam groeit en werkt. Genen worden van ouders op kinderen doorgegeven. Depressie komt vaker voor bij mensen wiens familieleden depressie hebben. Dit heet een familiaanleg voor depressie.
• Veranderende hormonniveaus na de zwangerschap. Hormonen zijn chemicaliën in je lichaam. Sommige helpen je emoties en humeur regelen. Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam hogere niveaus van oestrogeen en progesteron. Maar in de eerste 24 uur na de bevalling gaan deze hormonen snel terug naar hun normale niveaus. Deze snelle daling in hormonniveaus kan leiden tot PPD.
• Lage niveaus van schildklierhormonen. De schildklier is een klier in je nek die je lichaam helpt energie uit voedsel te gebruiken en op te slaan.

Loop je risico op PPD?

Sommige dingen maken je meer geneigd tot PPD dan anderen. Dit heet risicofactoren. Een risicofactor hebben betekent niet zeker dat je depressie krijgt. Maar het kan je kansen vergroten. Praat met je gezondheidszorgprofessional om te zien of je risico loopt op PPD.

Je gezondheidszorgprofessional screen (controleert) je op PPD bij je postpartale controlebezoeken. Screenen betekent dat je professional je vragen stelt over je risico's, gevoelens en humeur. Als de screening aantoont dat je misschien PPD hebt of risico loopt, kan je professional je helpen met behandeling.

Risicofactoren voor PPD zijn:

• Je had depressie tijdens de zwangerschap, of je hebt ooit een grote depressie of een andere psychische aandoening gehad. Of je hebt een familiaanleg voor depressie of psychische aandoeningen.
• Je bent fysiek of seksueel misbruikt. Of je hebt problemen met je partner, inclusief huiselijk geweld (ook intim partnergeweld of IPV genoemd).
• Je hebt stress in je leven, zoals scheiding van je partner, overlijden van een geliefde of een ziekte die jou of een geliefde treft. Of je bent werkloos, hebt laag inkomen, weinig opleiding of weinig steun van familie of vrienden. Of je zwangerschap is ongepland of ongewenst, of je bent jonger dan 19.
• Je hebt diabetes. Diabetes kan pre-existent zijn (ook pregestationeel genoemd). Dit is diabetes die je al had voor de zwangerschap. Of het kan zwangerschapsdiabetes zijn. Dit is een vorm van diabetes die sommige vrouwen tijdens de zwangerschap krijgen.
• Je hebt complicaties tijdens de zwangerschap, zoals vooruitgeboorte, meerlingen, aangeboren afwijkingen en zwangerschapsverlies. Vooruitgeboorte is wanneer je baby te vroeg geboren wordt, voor 37 weken zwangerschap. Meerlingen is wanneer je zwanger bent van meer dan één baby. Aangeboren afwijkingen zijn gezondheidsaandoeningen die de vorm of functie van een of meer lichaamsdelen kunnen veranderen. Aangeboren afwijkingen kunnen problemen veroorzaken in de algehele gezondheid, hoe het lichaam zich ontwikkelt of hoe het werkt. Zwangerschapsverlies is wanneer je baby voor de geboorte overlijdt.
• Je rookt, drinkt alcohol of gebruikt schadelijke drugs.
• Je hebt moeite met borstvoeding of de opvang van je baby. Of je baby is ziek of heeft gezondheidsaandoeningen. Of je hebt negatieve gedachten over moederschap en hebt moeite om je aan te passen aan het moederschap.

Negatieve gedachten en gevoelens over moederschap kunnen zijn:

• Twijfels of je een goede moeder kunt zijn
• Druk op jezelf om een perfecte moeder te zijn
• Het gevoel dat je niet meer de persoon bent die je was voordat je je baby had
• Het gevoel dat je minder aantrekkelijk bent na de geboorte
• Geen vrije tijd voor jezelf
• Moe en humeurig voelen omdat je niet goed slaapt of genoeg slaapt

Wees niet bang om met je professional te praten. Zij is er om jou en je baby gezond te helpen.

Kan PPD voorkomen worden?

De U.S. Preventive Services Task Force zegt dat bepaalde soorten counseling (ook therapie genoemd) perinatale depressie (inclusief PPD) kunnen voorkomen voor vrouwen met verhoogd risico op depressie. Counseling is wanneer je over je gevoelens en zorgen praat met een counselor of therapeut. Deze persoon helpt je je gevoelens te begrijpen, problemen op te lossen en om te gaan met dingen in je dagelijks leven.

De Task Force adviseert counseling voor vrouwen met een of meer van deze risicofactoren:

• Huidige tekenen en symptomen van depressie
• Vergangenheid van depressie of andere psychische aandoening
• Zwanger zijn als tiener of alleenstaande moeder zijn
• Stressvolle levensomstandigheden, zoals laag inkomen
• Slachtoffer zijn van IPV

De Task Force adviseert twee soorten counseling om PPD te voorkomen voor vrouwen met verhoogd risico:

1. Cognitieve gedragstherapie (CGT). CGT helpt je negatieve gedachten te managen door de manier waarop je denkt en handelt te veranderen. Veelvoorkomende vormen van CGT zijn werken met een therapeut om doelen te stellen en negatieve gedachten en gedragingen te identificeren zodat je kunt beginnen anders te denken en te handelen.
2. Interpersoonlijke therapie (IPT). IPT helpt je om voorwaarden en problemen in je persoonlijke leven te identificeren en aan te pakken, zoals relaties met je partner en gezin, situaties op werk of in je buurt, een medische aandoening hebben of een geliefde verliezen. Veelvoorkomende vormen van IPT zijn werken met een therapeut in rolspel, open vragen beantwoorden (geen ja/nee vragen) en nauw kijken naar hoe je beslissingen neemt en communiceert met anderen.

Als je verhoogd risico loopt op PPD, kan je professional je helpen met behandeling via CGT en IPT. Wees eerlijk met je professional over je leven, je zwangerschap en je gevoelens, zodat je professional je kan helpen counsellors te vinden voor behandeling.

Hoe wordt PPD behandeld?

Als je denkt dat je PPD hebt, ga direct naar je gezondheidszorgprofessional. Je professional kan zijn:

• Je prenatale zorgprofessional. Dit is de professional die je medische zorg gaf tijdens de zwangerschap.
• Je huisarts. Dit is je hoofdgezondheidszorgprofessional die je algemene medische zorg geeft.
• Een GGZ-professional. Dit kan een psychiater, psycholoog, maatschappelijk werker, counselor of therapeut zijn.
• De gezondheidszorgprofessional van je baby

Om te zien of je PPD hebt, stelt je professional je vragen over hoe je je voelt. Hij wil weten of je gevoelens problemen veroorzaken in hoe je voor jezelf en je baby zorgt. Hij kan je vragen een formulier in te vullen genaamd een depressiescreeningvragenlijst. Je antwoorden op het formulier kunnen hem helpen uitvinden of je PPD hebt.

Je professional kan tests doen om te zien of je andere gezondheidsproblemen hebt die tot PPD kunnen leiden. Bijvoorbeeld, hij kan je schildklierhormonen controleren. Lage niveaus van schildklierhormonen kunnen leiden tot PPD.

Hoeger je je professional over PPD ziet, hoe beter. Je kunt met behandeling beginnen zodat je goed voor jezelf en je baby kunt zorgen. Behandeling kan bestaan uit:

• Counseling, zoals CGT en IPT
• Steungroepen. Dit zijn groepen mensen die bijeenkomen of online gaan om hun gevoelens en ervaringen over bepaalde onderwerpen te delen. Vraag je professional of counselor om hulp bij het vinden van een PPD-steungroep.
• Medicijnen. PPD wordt vaak behandeld met medicijnen.

Medicijnen om PPD te behandelen zijn:

• Antidepressiva. Dit zijn medicijnen die gebruikt worden om veel soorten depressie te behandelen, inclusief PPD. Sommige hebben bijwerkingen, zoals een droge mond of aankomen. En sommige zijn niet veilig om te nemen als je borstvoeding geeft. Praat met je professional om uit te zoeken welke medicijnen voor jou passen.
• Oestrogeen. Dit hormoon speelt een belangrijke rol in je menstruatiecyclus en zwangerschap. Tijdens de bevalling daalt de hoeveelheid oestrogeen in je lichaam snel. Om te helpen met PPD, kan je professional voorstellen om een oestrogeenpleister op je huid te plakken om het oestrogeen dat je lichaam verloren heeft te vervangen. Als je borstvoeding geeft, check met je professional of de pleister veilig is voor je. Je kunt oestrogeen doorgeven aan je baby via de borstvoeding.

Als je medicijnen neemt voor PPD:

• Begin of stop niet met medicijnen voor PPD zonder toestemming van je professional. Het is belangrijk dat je al je medicijnen zo lang neemt als je professional voorschrijft. Sommige medicijnen voor depressie hebben bijwerkingen als je ze te vroeg stopt. Volg de instructies van je professional over hoe je je medicijnen moet nemen.
• Als je borstvoeding geeft, zijn sommige medicijnen voor PPD niet veilig voor jou. Praat met je professional om te zorgen dat wat je neemt het beste is voor jou en je baby.
• Sommige mensen gebruiken een kruid genaamd Johanneskruid om depressie te behandelen. We weten niet hoe veilig dit kruid is voor vrouwen met PPD. Meer onderzoek is nodig. Tot we er meer over weten, gebruik geen Johanneskruid voor PPD.

Als je PPD hebt, wat kun je doen om je beter te voelen?

Hier is wat je kunt doen om de behandeling van je professional beter te laten werken:

Blijf gezond en fit.

• Doe elke dag iets actiefs. Ga wandelen of ga weer naar de sportschool.
• Eet gezond. Dit omvat fruit, groenten, volkorenbrood en mager vlees. Probeer minder zoetjes en zoute snacks te eten.
• Rust zo veel je kunt. Probeer te slapen wanneer je baby slaapt.
• Drink geen alcohol. Dit omvat bier, wijn, wijntjes en sterke drank. Alcohol is een depressivum, wat betekent dat het je lichaam kan vertragen en je meer depressief kan laten voelen. Het kan ook interacteren met de medicijnen die je neemt voor PPD. Het is nooit een goed idee om alcohol te drinken als je borstvoeding geeft. Dit is omdat je alcohol kunt doorgeven aan je baby via de borstvoeding.
• Gebruik geen drugs. Deze beïnvloeden hoe je lichaam werkt en kunnen problemen geven met de medicijnen voor PPD. Je kunt ook drugs doorgeven aan je baby via de borstvoeding.

Vraag om en accepteer hulp.

• Blijf in contact met mensen die je liefhebt en die je liefhebben. Vertel je partner, familie en vrienden hoe je je voelt.
• Neem tijd voor jezelf. Vraag iemand wiens je vertrouwt om op de baby te letten zodat je uit huis kunt. Bezoek een vriend, ga naar buiten of doe iets wat je leuk vindt. Plan wat tijd alleen met je partner.
• Laat anderen helpen in huis. Vraag je vrienden en familie om op de baby te letten, te helpen met huishouden of boodschappen te doen. Wees niet bang om te vertellen wat je nodig hebt.

Verminder je stress.

• Doe de dingen die je leuk vond voordat je je baby had. Luister naar muziek, lees een goed boek of doe een cursus. Doe de dingen die je je vroeger goed lieten voelen voordat je zwanger werd.
• Probeer geen grote veranderingen in je leven door te voeren net na de geboorte. Dit omvat verhuizen of van baan veranderen. Grote veranderingen kunnen stress toevoegen aan je leven die je nu niet nodig hebt.
• Praat met je baas over teruggaan naar werk. Misschien kun je thuiswerken of deeltijds werken als je net teruggaat.

Wat is postpartale psychose?

Postpartale psychose is een zeldzame, ernstige vorm van depressie. Het is niet hetzelfde als PPD. Ongeveer 1 of 2 op de 1.000 vrouwen krijgt postpartale psychose na de bevalling. Het begint meestal in de eerste 2 weken na de bevalling. Vrouwen met bepaalde psychische aandoeningen (bipolaire stoornis of schizo-affectieve stoornis) hebben meer kans op postpartale psychose dan andere vrouwen.

Als je postpartale psychose hebt, heb je behandeling nodig om beter te worden. Bel direct je gezondheidszorgprofessional als je een van deze tekenen of symptomen hebt:

• Dingen zien of horen die er niet zijn
• Zich heel verward voelen
• Hopeloos, onrustig of gestoord voelen
• Paranoïde gevoelens, alsof je anderen niet kunt vertrouwen of denkt dat anderen je kwaad willen
• Snelle humeurswisselingen
• Slaapproblemen, zelfs als je heel moe bent
• Nadenken over of proberen jezelf, je baby of anderen te kwetsen

Als je denkt over jezelf of je baby kwetsen, bel direct de hulpdiensten (112).

Extra versies van dit artikel zijn beschikbaar in: Arabisch, Vereenvoudigd Chinees, Hindi en Urdu
Vertaalde documenten zijn een courtoisie van de medewerkers van CooperSurgical Inc.

Meer informatie

• Depressie tijdens en na zwangerschap: bron voor vrouwen, hun families en vrienden van het U.S. Department of Health and Human Services
• Mental Health America
• Mothertobaby.org, Medicijnen en meer tijdens zwangerschap en borstvoeding van de Organization of Teratology Information Specialists (OTIS)
• National Alliance on Mental Illness, 800-950-NAMI (6264)
• National Institute of Mental Health
• National Suicide Prevention Lifeline, 800-273-TALK (8255)
• Postpartum Progress
• Postpartum Support International, 800-944-4PPD (4773)
• Substance and Mental Health Services Administration

Laatst beoordeeld: maart 2019