• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

De geschiedenis van ammevoeding

Ammevoeding (iemand anders dan de moeder die een zuigeling voedt) speelde een kleine rol in het debat flessen vs borstvoeding, maar was ooit de voorkeursoptie voor kinderopvoeding. Van keizerrijk China tot Victorianisch Engeland: ammevoeding was prominent in oude en moderne geschiedenis.

Oud-Egypte

Arme vrouwen in Oud-Egypte supplementeerden inkomen door ammevoeding voor hogere klassen of moeders met te weinig melk. Werkgevers gebruikten contracten voor goede melk en om te voorkomen dat amme andere kinderen voedde, seks had of zwanger werd. Werkgever betaalde, voedde amme, kleedde kind. Baby's van dezelfde klasse gingen naar amme, hogere klassen werden thuis gevoed. Gelukkige koninklijke ammes werden geëerd in graven van hun beschermelingen. Hun kinderen groeiden op in paleis als 'melkbroers/zussen' van prinsen/prinsessen met nauwe banden.

Griekenland en Rome

Populair in oude wereld, ammevoeding kende controverse en populariteit in Grieks-Romeinse gebieden. In Oud-Griekenland huurden rijkers speciale slaven 'duolos' als ammes. 2e eeuw gynaecoloog Soranus van Ephese waarschuwde: moedermelk eerste 20 dagen na bevalling niet goed. Hij adviseerde ammes van 20-40 jaar, zelfbeheersing, goed humeur, goede kleur, netjes, Grieks. Romeinen prefereerden Griekse ammes voor cultureel voorbeeld. Filosoof Plato was voor ammes, Aristoteles en Plutarchus tegen.

Islamitische wet

De Koran geeft inzicht in ammevoeding in moslimcultuur. Volgens islamitische wet moet een gescheiden vader een amme inhuren. Als baby de amme weigert of vader geen geld heeft: moeder verplicht tot borstvoeding. Koran: amme huren is geen zonde mits eerlijk betaald.

Europese aristocratie

Vanaf 11e eeuw gebruikten aristocratie/koningshuizen ammes bijna exclusief. Door baby van moeder te nemen, voorkwamen ze de anticonceptieve effecten van melkproductie/voeding. Vrouwen bleven vruchtbaar, maakten meer kinderen. Ook open voor seksuele activiteit: seks met voedende moeder was taboe en schadelijk voor baby. In Frankrijk: zuigelingen naar het platteland voor ammevoeding. Einde 18e eeuw: stedelijke armen stuurden baby's ook uit de stad voor werk moeder. In 1780: slechts 700 van 21.000 baby's dronk van eigen moeder. Hoge vraag → kwaliteit daalde, kindersterfte steeg.

Ammevoeding en burgerschapswaarden

Nederland had geen hofleven, culturele idealen rond burgerschap. Afkeuring aristocratische ammevoeding. Ideaal: onberispelijk huishouden met voedende moeder als maatschappelijke verantwoordelijkheid. Pieter de Hooch en andere schilderden dit in 17e eeuw. Verlichting en Franse Revolutie brachten deze ideeën in 18e eeuw naar Europa. Jean-Jacques Rousseau verwierp ammevoeding ten gunste van moedervoeding. Alleen enkele boven-middenklassen veranderden gewoontes. Ondanks kritiek van radicals en vrouwenrechtenverdedigers, bleef ammevoeding populair in Engeland tot Victoriaanse eeuw en in Frankrijk tot WO I.

Verval van ammevoeding

Begin 20e eeuw: uitgebreide Franse studie toonde dat wijdverspreide ammevoeding bijdroeg aan kindersterfte. Deze empirische data, samen met nieuwe technologie, initieerde shift naar flesvoeding. Uvindingen: rubber tepel, fles, pasteurisatie, blikmelk maakten nieuwe voeding mogelijk en bevestigden verval ammevoeding.

Ammevoeding in modern China

Als aristocratische uitvinding beschouwd, afkeuring in egalitaire samenlevingen. Chinese communisten na WO II wilden oude traditie verbieden. Toename rijkdom in 21e eeuw → illegale heropleving als statussymbool. Hoewel ze tot 8x werkloon verdienen, moeten ammes eigen kinderen achterlaten, speciaal dieet volgen, training ondergaan. Als baby's niet 20 g/dag aankomen: boetes door werkgevers.