• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak napisać pracę – od pomysłu do gotowego tekstu

Nauczyciel historii Jeffreya dał pracę semestralną na początku semestru. Większość klasy zamrużyła, ale nie wydawało się zbyt zmartwiona. Nie Jeffrey: myśl o napisaniu pracy sprawiała mu realny lęk. Bo nie wiedział, od czego zacząć, odłożył myślenie o zadaniu na bliżej terminu.

Choć wielu uczniów stosuje podejście „poradzę sobie później”, to tak naprawdę lepiej dla poziomu stresu – i ocen – zacząć pracę nad pracą jak tylko o niej dowiesz się. Z trochą planowania i czasu każdy może zamienić pusty dokument w dobrą pracę.

Pisanie pracy może straszyć na początku. Ale stworzenie mocnego tekstu to po prostu kombinacja rzeczy, które już umiesz.

Zrozumienie zadania

Pierwszy krok: upewnij się, że dokładnie rozumiesz, co oczekuje nauczyciel. Oto pytania do zadawania przed rozpoczęciem badań i pisania, by być na dobrej drodze:

• Jaki to typ pracy? Raport (zbierasz fakty, opisujesz temat), praca z Twoimi własnymi ideami na dany problem, czy oba?
• Czy są konkretne lektury z zajęć, które musisz użyć jako źródła?
• Jakie typy źródeł musisz używać? Tylko internet, czy też książki, czasopisma, gazety? Czy nauczyciel chce wywiady, czy woli tylko źródła drukowane?
• Czy jakieś typy źródeł są zabronione? Oczywiście blogi i strony prywatne nie są wiarygodne. Ale co z innymi stronami? Dowiedz się, co nauczyciel myśli o Twoich źródłach przed startem.
• Na co nauczyciel zwróci uwagę przy ocenianiu? Np. styl luźny, opisowy (jak artykuł w magazynie) czy formalny (praca badawcza)? Czy jest preferowana konkretna struktura?
• Jak długa praca (ile stron/słów)?
• Czy praca musi być maszynopisem lub w określonej formie (podwójny interlinia, konkretne marginesy, w teczce)? Czy dodatkowe grafiki: ilustracje, zdjęcia?
• Czy musisz dać bibliografię, przypisy dolne, inną listę źródeł?

Czasem nauczyciel przydziela temat lub tezę, czasem zostawia wybór uczniom (oczywiście związane z klasą/przedmiotem!).

Jeśli możesz wybrać temat, najlepiej pisać o czymś, co naprawdę Cię interesuje. To może być kwestia, którą mocno czujesz i chcesz bronić (lub z którą nie zgadzasz i chcesz argumentować!). Gdy wymyślisz temat, skonsultuj z nauczycielem przed przejściem do badań.

Badanie tematu

Za każdą dobrą pracą stoi jeszcze lepsze badanie. Dobre badanie to dużo czytania – zarówno jako tło do wyboru tematu, jak i do napisania pracy.

Zależnie od tematu, badania mogą pochodzić z podręczników szkolnych, gazet, czasopism naukowych, stron www. To Twoje źródła.

Źródła muszą być wiarygodne. Aby znaleźć dobre, zacznij w bibliotece szkolnej, gdzie katalogi i wyszukiwarki skierują do opublikowanych materiałów. Gdy źródło trafiło do kolekcji biblioteki, możesz być pewien, że jest dostatecznie precyzyjne do pracy.

Korzystanie z źródeł online

Przy badaniach online omijaj strony prywatne – nie da się sprawdzić, czy autor to ekspert, czy tylko wypowiada się. Lepiej skupić się na stronach rządowych (domena .gov), organizacjach non-profit (.org), edukacyjnych (.edu).

Wiedza, które źródła są dobre, a które nie – to umiejętność nabierana z doświadczeniem. Poproś nauczyciela lub bibliotekarza o pomoc w ocenie wiarygodności.

Jeśli nie rozumiesz, o czym dane źródło, zapytaj nauczyciela, co to znaczy, by lepiej zrozumieć materiał. Nauczyciele zazwyczaj wyczuwają, gdy uczniowie używają informacji, których nie naprawdę rozumieją.

Śledzenie źródeł

Gdy znajdziesz dobry źródło, zanotuj, by użyć w pracy. Prowadź zeszyt lub dokument z tytułem źródła, numerem strony z ważną info, kilkoma notatkami, dlaczego to ważne. To usprawni pisanie i pomoże w poprawnym cytowaniu (więcej później).

Pisanie pracy

Zaleta dużych badań: gdy naprawdę znasz temat, pisanie staje się łatwiejsze. Mimo to, siedzenie przed pustym ekranem z nadchodzącym terminem może paraliżować. Nawet jeśli przeczytałeś masę książek, stron, czasopism, masz gotowe notatki – normalne, że trudno o pierwszy krok.

Najlepszy start? Po prostu zacznij rzucać pomysły na papier! Pierwsze słowa nie muszą być idealne (i prawdopodobnie nie będą), ale pójdzie łatwiej po rozpoczęciu. Zawsze możesz przeredagować później – ważne: zrzucić pomysły na papier. (Możesz znać to z podstawówki jako „tworzenie mapy myśli”.) Gdy pomysły na papierze, zacznij robić plan.

Niektórzy traktują pierwszą wersję jako „szkic”, zdejmując presję idealnego pisania każdego zdania. Inny trik: pisz pomysły tak, jakbyś opowiadał rodzeństwu/rodzicom.

Nie musisz pisać w kolejności. Jeśli wiesz, jak udowodnić tezę, ale nie jak napisać wstęp – napisz akapity argumentujące, wstęp dodaj później.

Większość ludzi robi korekty w trakcie. Np. w połowie czwartego akapitu zdajesz sobie sprawę, że lepszy sposób na argument z drugiego akapitu. To część procesu myślenia. (I dobry powód, by zostawić dużo czasu, zamiast odkładać na ostatnią chwilę!)

Dobra idea: po napisaniu pracy odłóż na kilka dni, potem wróć do korekty. Przerabianie to krok, który nawet najlepsi pisarze uważają za kluczowy. Gdy nie pracujesz nad tekstem kilka dni, błędy wychodzą na jaw: szukaj zbędnych słów, zdań bez sensu, punktów, które nie wynikają z poprzednich ani nie je wspierają.

Cytowanie źródeł

Nauczyciel prawdopodobnie chce, byś cytował źródła (wypisał źródła użyte do idei, stwierdzeń, innych informacji). Źródła można cytować różnie – przypisy końcowe, dolne, bibliografia. Każdy nauczyciel ma inne preferencje – zapytaj.

Cytowanie nie tylko pokazuje, że praca jest dobrze zbadana, ale mówi czytelnikowi, które idee są Twoje, a które kogoś innego. Jedyny moment, gdy nie musisz cytować: treść to wiedza powszechna (np. data znanej bitwy) lub idea jest Twoja.

Cytowanie ważne, bo chroni przed plagiatem. Plagiat to użycie cudzych idei/słów bez dawania zasługi twórcom. Najczęstsze sposoby plagiatu u uczniów: kopiowanie, cytowanie, podsumowywanie bez właściwego wskazania pochodzenia.

Plagiat to oszustwo – jak podszywanie się na kartkówce. Ale wielu, którzy plagiują, nie zdaje sobie z tego sprawy. Dlatego tak ważne prowadzenie dobrych notatek ze źródeł. Po tygodniach badań średni uczeń trudno pamięta, co wymyślił, a co z źródeł. Nauczyciele są surowi do plagiatu – nawet nieumyślnego. Więc trzymaj dobre notatki ze źródeł!

Radzenie sobie ze stresem pisania

Wiedza, że czeka praca, stresuje wielu uczniów. By nie czuć się przytłoczonym, zrób dwa proste kroki:

1. Zacznij zaraz po otrzymaniu zadania. Będziesz miał czas na niespodzianki – badania trwające dłużej, uznanie, że temat nie pasuje i konieczność nowego.
2. Rozbij pracę na wykonalne „mini-projekty”. Pierwszy: burza mózgów/temat, drugi: badania, trzeci: pisanie, czwarty: korekta. Ustal, ile czasu na każdy „mini-projekt” – to nie tylko da poczucie kontroli, ale też pokaże, ile zajmie cała praca od badań do gotowego produktu.

Pisanie prac to ćwiczenie uczenia się – dlatego nauczyciele je dają! Większość nie oczekuje, że zrobisz to idealnie sam. Nawet studenci chodzą do profesorów po zajęciach po pomoc. Jeśli potrzebujesz pomocy – od burzy mózgów po trudny materiał do pisania – nie bój się pogadać z nauczycielem.