• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

10 objawów zapalenia ucha u nastolatków, przyczyny i leczenie

Poczucie zapchania ucha i ból ucha to najczęstsze objawy zapalenia ucha u nastolatków. Mówi się o ostrym zapaleniu ucha środkowego (ostre zapalenie ucha środkowego) lub zapaleniu ucha środkowego, gdy zakażona jest część środkowa ucha – przestrzeń wypełniona powietrzem za błoną bębenkową. Ucho środkowe zawiera kośćczki pomagające w słyszeniu. Młodsi dzieci są bardziej podatne na zapalenia ucha środkowego niż nastolatki, ponieważ ich krótkie i poziome rury słuchowe łączą się z gardłem. Często przepisuje się leki przeciwbólowe, ponieważ większość nastolatków odczuwa silny ból ucha. Przeczytaj dalej, by dowiedzieć się o przyczynach, objawach, diagnozie i leczeniu zapaleń ucha u nastolatków oraz sposobach ich prewencji.

Objawy zapalenia ucha u nastolatków

Zapalenia ucha mogą powodować nagłe objawy. Najczęstsze znaki i objawy zapalenia ucha to:

1. Ból ucha – otalgia
2. Gorączka
3. Ból głowy
4. Utrata apetytu
5. Otoreja (wypływ płynu z ucha)
6. Zaburzenia równowagi w przypadku zapaleń ucha wewnętrznego angażujących nerwy słuchowe
7. Zawroty głowy (poczucie kręcenia się lub wertigo)
8. Poczucie zapchania w uchu
9. Nudności i wymioty
10. Tymczasowe problemy ze słyszeniem lub łagodna utrata słuchu, które mogą ustąpić po wyleczeniu infekcji. Nawracające zapalenia ucha mogą prowadzić do znaczącego uszkodzenia słuchu, często w postaci częściowej lub całkowitej utraty słuchu.
11. Szumy uszne – dzwonienie lub bzyczenie w zainfekowanym uchu.

Pełne wyleczenie może potrwać od trzech do sześciu tygodni, ponieważ płyn może pozostawać w uchu nawet po wyeliminowaniu infekcji. Jednak większość nastolatków czuje ulgę w objawach w ciągu 48–72 godzin po udzieleniu pomocy medycznej.

Przyczyny zapalenia ucha u nastolatków

Przyczyny zapalenia ucha środkowego u nastolatków to:

• Wirusy: Wirusy przeziębienia i grypy są zazwyczaj związane z zapaleniami ucha. Wirus grypy i rinowirusy to częste przyczyny.

• Bakterie: Najczęstszą przyczyną zapaleń ucha bakteryjnych są Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae.

• Grzyby: Grzybicze zapalenia ucha, zwane otomikozą, najczęściej dotyczą ucha zewnętrznego i zewnętrznego kanału słuchowego. Zapalenia grzybicze ucha środkowego lub wewnętrznego można zaobserwować u dzieci z obniżoną odpornością.

Kiedy udać się do lekarza?

Jeśli nastolatka ma silny ból ucha lub objawy trwające dłużej niż dzień, należy skonsultować się z otolaryngologiem (laryngologiem). Warto również udać się do lekarza, jeśli nastolatka ma wysoką gorączkę i otoreję (wypływ z ucha). Należy porozmawiać z lekarzem, jeśli nastolatka doświadcza utraty słuchu przed lub w trakcie leczenia. Wczesna diagnoza i leczenie pomagają uniknąć powikłań.

Diagnoza zapalenia ucha u nastolatków

Diagnozę zapalenia ucha stawia się na podstawie objawów i badania fizjologicznego kanału słuchowego. Lekarz może użyć otoskopu pneumatycznego do badania zapaleń ucha środkowego.

W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy infekcja nie ustępuje po leczeniu lub występuje historia nawrotów, mogą zostać wykonane następujące testy:

• Badania krwi: Pomagają zidentyfikować zmiany w krwi z powodu infekcji lub wykluczyć inne przyczyny.

• Tympanometria: Urządzenie mierzy ruchowość błony bębenkowej i ciśnienie powietrza w uchu środkowym. Pomocne w ocenie funkcji ucha środkowego.

• Reflektometria akustyczna: Test ten mierzy odbijanie dźwięku od błony bębenkowej. Zdrowa błona pochłania większość fal dźwiękowych. Podczas infekcji odbijanie jest silniejsze.

• Tympanocenteza: Płyn jest odprowadzany z ucha środkowego drobnymi rurkami. Wykonuje się to, gdy infekcja nie ustępuje po leczeniu. Odprowadzony płyn badany jest pod kątem mikroorganizmów zarodkowych. Zabieg ten może dać ulgę w objawach i umożliwić lekarzowi dobór odpowiednich antybiotyków.

Lekarz może zlecić dodatkowe badania obrazowe, takie jak RTG, tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (RM), by potwierdzić lub wykluczyć inne choroby mogące powodować ból ucha i związane objawy. Jeśli nastolatka ma wypływ z ucha, może zostać on pobrany do analizy laboratoryjnej.

Skierowanie do audiologa (specjalisty od słuchu) lub logopedy może być konieczne u niektórych nastolatków do diagnozy i zarządzania dysfunkcjami słuchowymi wynikającymi z zapalenia ucha.

Leczenie zapaleń ucha u nastolatków

Lekarze mogą zalecać odpoczynek i leki przeciwbólowe przy łagodnym zapaleniu ucha. Przepisanie antybiotyku może zostać odłożone, a lekarz może sugerować obserwację. Zapalenia ucha często ustępują bez leczenia antybiotykowego.

Leczenie antybiotykowe stosuje się w przypadkach ciężkiej infekcji lub gdy objawy utrzymują się przez dwa do trzech dni. Lekarz podejmuje decyzję po uwzględnieniu objawów, czynników ryzyka i obserwacji podczas badania ucha.

Ostre zapalenia ucha często wyleczają się za pomocą przepisanych kapelek do ucha, podczas gdy ciężkie nawracające infekcje mogą wymagać operacji wstawiania drenów do ucha w celu odprowadzenia płynu. Wstawianie aparatu słuchowego jest konieczne, jeśli nastolatka ma trwałą utratę słuchu.

Domowe sposoby na zapalenie ucha

Poniżej znajdują się zalecane sposoby, by pomóc nastolatce poczuć się lepiej podczas zapalenia ucha:

• Odpoczynek: Organizm potrzebuje odpowiedniego odpoczynku do walki z infekcjami.

• Nawadnianie: Pij dużo wody, zup itp.

• Leki bez recepty: Można podać paracetamol lub ibuprofen na ból i gorączkę. Leki na kaszel i przeziębienie można dać, jeśli nastolatka ma objawy grypy lub przeziębienia. Należy skonsultować się z lekarzem w doborze typu i dawki leku OTC na zapalenie ucha.

Tradycyjnie stosuje się olej czosnkowy, olek z drzewa herbacianego, oliwę z oliwek, nadtlenek wodoru lub inne olejki eteryczne do ucha, ale mogą one nie być bezpieczne, zwłaszcza gdy istnieje dziura w błonie bębenkowej.

Nie należy dawać aspiryny nastolatkom i dzieciom, ponieważ może to spowodować zespół Reye'a, objawiający się obrzękiem wątroby i mózgu. Nie należy polegać na leczeniu domowym, jeśli objawy się nasilają lub utrzymują dłużej. Należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Czynniki ryzyka zapaleń ucha u nastolatków

Następujące czynniki mogą zwiększać ryzyko zapalenia ucha u nastolatków:

• Zanieczyszczenie powietrza i narażenie na dym tytoniowy pasywny: Wysokie zanieczyszczenie powietrza i pasywne palenie mogą zwiększać ryzyko zapaleń ucha. Dym pasywny zmienia funkcje śluzu ochronnego i rury słuchowej wentylującej ucho środkowe.

• Warunki pogodowe: Zapalenia ucha częściej występują zimą i jesienią. Może to wynikać z alergii sezonowych, grypy i przeziębień w tych miesiącach.

• Stan zdrowia: Dzieci z istniejącymi alergiami, astmą i niedoborami odpornościowymi mogą częściej chorować na zapalenia ucha.

Ryzyko zapalenia ucha może być wyższe u nastolatków, którzy palą lub mieszkają w zagłębionych osiedlach. Może to zwiększać ich szansę na infekcje górnych dróg oddechowych i w konsekwencji zapalenia ucha.

Typy zapalenia ucha

Zapalenie ucha środkowego (otitis media) dzieli się ze względu na czas trwania infekcji:

• Ostre zapalenie ucha środkowego (AOM): Najczęstszy typ ostrego zapalenia ucha, trwający do trzech tygodni. Większość nastolatków z AOM ma ból ucha, płyn za błoną bębenkową i gorączkę.

• Przewlekłe zapalenie ucha środkowego (COM): Przewlekły stan zapalny ucha środkowego trwający dłużej niż trzy tygodnie. Cechuje się nawracającymi zapaleniami. Może wiązać się z perforacją błony bębenkowej i wypływem. Odporność bakterii na antybiotyki lub nieleczone ostre zapalenie może być przyczyną COM.

Ze względu na obraz kliniczny, ostre i przewlekłe zapalenie ucha środkowego może mieć następujące podtypy:

• Zapalenie ucha środkowego z wypływem (OME): Znane również jako zapalenie ucha środkowego serozne lub sekrecyjne, polega na gromadzeniu się płynu niezakaznego w jamie ucha środkowego. Może to wynikać z przeziębienia lub infekcji górnych dróg oddechowych.

• Przewlekłe zapalenie ucha środkowego z wypływem (COME): Znane jako "klejowe ucho", polega na wypływie seroznym lub mukoidnym (lepkim płynem) w jamie bębenkowej. Może trwać ponad trzy miesiące bez obecności infekcji. Często występuje po ostrym zapaleniu ucha i jest częstsze u maluchów niż nastolatków. Często wstawia się drobne rurki uszne (grommety) do zarządzania tym stanem.

• Przewlekłe zapalenie ucha środkowego hojniące: Najczęstsza forma zapalenia ucha u nastolatków i dzieci. Objawia się trwałym wypływem z ucha przez perforowaną błonę bębenkową, trwającym od sześciu do dwunastu tygodni.

Stan zapalny lub infekcje ucha zewnętrznego lub wewnętrznego mogą obejmować:

• Zapalenie ucha zewnętrznego (otitis externa): "Ucho pływaka" to częste zapalenie ucha zewnętrznego, występujące po pływaniu lub zbyt energicznym czyszczeniu kanału słuchowego. Infekcja może powodować ból ucha zewnętrznego przy dotyku. Może wystąpić żółty lub zielonkawy wypływ z kanału słuchowego, wymagający czyszczenia i kapelek.

• Zapalenie ucha wewnętrznego (otitis interna): Infekcja ucha wewnętrznego. Labiryntitis i neuritis przedsionkowo-ślimakowa to częste typy. Neuritis to stan zapalny nerwu przedsionkowo-ślimakowego (nerwu słuchowego), a labiryntitis to stan zapalny worków wypełnionych płynem w uchu wewnętrznym. Mogą one prowadzić do problemów ze słyszeniem i równowagą wraz z objawami takimi jak ból ucha, nudności, wymioty.

Powikłania zapaleń ucha u nastolatków

U większości nastolatków zapalenie ucha nie powoduje poważnych powikłań. Jednak częste zapalenia ucha mogą skutkować powikłaniami takimi jak:

• Labiryntitis: Wertigo i nystagmus początkowo uderzający w stronę ucha chorego, później w stronę przeciwną.

• Paraliż twarzy: Paraliż tej samej lub przeciwnej strony twarzy.

• Uszkodzenie słuchu: Uszkodzenie błony bębenkowej i innych struktur ucha z powodu nawracających zapaleń może spowodować tymczasową utratę słuchu przewodniowego. Zazwyczaj zaburzenia słuchu w ostrym zapaleniu ustępują po wyleczeniu infekcji.

• Problemy z mową i językiem: Zaburzenia słuchu z powodu nawracających zapaleń mogą zakłócać zdolności mowy i języka u nastolatków. Niemowlęta i maluchy mogą mieć bardziej poważne opóźnienia mowy.

• Zapalenie apofyzy czopowatej (mastodytis): Zapalenie ucha może spowodować stan zapalny kości czopowatej za uchem i tworzenie torbieli eiterowych.

• Zakrzepica zatoki jamistej: Pogorszenie stanu ogólnego z powodu bakteriemii i sepsy, obrzęk rétroaurikularny skóry nad żyłą emisaryczną apofyzy czopowatej (znak Griesingera).

• Zapalenie opon mózgowych (meningitis): Stan zapalny i infekcja opon mózgowych może wystąpić w niektórych przypadkach zapaleń ucha. Zazwyczaj dzieje się tak przy nieleczonych zapaleniach.

• Pęknięcie błony bębenkowej: Może wystąpić podczas zapalenia ucha. Pęknięcia mogą goić się w ciągu 72 godzin. Rzadko wymaga naprawy chirurgicznej.

Inne powikłania obejmują:

• Rozrzut zatoki nadtwardowej, podtwardowej, zapalenie opon mózgowych

• Pogorszenie stanu ogólnego, ból głowy, gorączka, sztywność karku, senność, padaczki

• Rozrzut mózgu

• Zespół Gradenigo (otoreja z angażowaniem szczytu skałkowatego kości skroniowej) (bardzo rzadkie)

• Podrażnienie nerwu trójdzielnego z silnym bólem za okiem i paraliżem nerwu okoruchowego i odwodzącego

Nieleczone zapalenie ucha może również prowadzić do paraliżu nerwu twarzy, utraty słuchu lub trudności w słyszeniu u niektórych nastolatków. Istnieje również ryzyko tymczasowego lub trwałego wpływu na zdolności słuchowe. Dlatego należy szukać pomocy medycznej, jeśli nastolatka ma zapalenie ucha.

Prewencja zapaleń ucha u nastolatków

Następujące sposoby mogą pomóc zmniejszyć ryzyko zapalenia ucha u nastolatków:

• Szczepienia: Roczne szczepienia przeciw gripie (szczepionki przeciw gripie) i szczepionki pneumokokowe mogą chronić nastolatka przed zapaleniami ucha środkowego wywołanymi wirusem grypy i bakteriami, takimi jak Streptococcus pneumoniae.

• Częste mycie rąk: Czyste ręce z mydłem i wodą zmniejszają szansę na zarażenie wirusami lub bakteriami.

• Unikanie dymu pasywnego: Zapobieganie narażeniu na dym tytoniowy pasywny dalsze zmniejsza ryzyko.

Możesz poprosić nastolatka, by unikało dzielenia się naczyniami z rówieśnikami, którzy są przeziębieni lub mają grypę. Nauczyć ich przykrywania twarzy przy kaszlu i kichaniu, by nie rozprzestrzeniać zarazków.

Infekcje bakteryjne, wirusowe lub grzybicze mogą powodować zapalenia ucha u nastolatków. Objawy zależą od zainfekowanego obszaru ucha. Jeśli nastolatka skarży się na ciężar lub ból ucha, należy udać się z nim do lekarza. Zwykle przepisuje się leki przeciwbólowe i antybiotykowe kapi do ucha do leczenia i kontroli bólu. Dziecko może czuć się lepiej 24–48 godzin po przyjmowaniu leków, ale infekcja może potrzebować czasu na pełne wyleczenie.