Jak uczyć dzieci szacunku i dobrych wartości

Nauczanie szacunku to utracona sztuka. Porady muszą płynąć z własnego doświadczenia. Wielu dorosłych nie szanuje siebie – skąd dzieci to mają? Trudni nastolatcy często korzenia mają w domu. Nie każdy dom propaguje złe wartości, ale niektórzy rodzice po prostu nie uczą. Dzieci potrzebują kierunku. Wychowanie dziś trudniejsze niż kiedykolwiek – społeczeństwo pcha w nieetyczne zachowania. Wymaga więcej wysiłku.

Przeczytałem historię dwóch nastolatków w autobusie: 14-latka z pistoletem, groźby; 18-latek położył życie, uratował 20+ dzieci. Nikt nie ucierpiał. Jedne wartości uratowały życia, drugie doprowadziły do tragedii. To mówi o nas jako społeczeństwie: broń, przemoc u młodych stały się normą. Dzieci naśladują otoczenie. Rodzice muszą włożyć dobre wartości. To nie winna każdy problem rodziców – nawet najlepsi mogą mieć trudne dzieci. Ale rodzice muszą dawać kierunek: szacunek do siebie i innych.

Instrukcja

  1. Sprzątanie po sobie i praca domowa. Załóż listę obowiązków. Uczy odpowiedzialności: nikt nie posprząta za Ciebie dorosłym. Zasady i konsekwencje – dzieci nie muszą rozumieć "dlaczego", muszą przestrzegać.

  2. Nie upolujaj. Nie rozwiązuj za nich problemów. Błąd = konsekwencje. "Przepraszam" nie naprawia nieopłaconych rachunków. Miłość twarda: naucz, że życie ma konsekwencje. Kto jest upolowany, myśli, że może wszystko. Niech walczą własne bitwy.

  3. Dawaj zaufanie, odbieraj przy nadużyciu. Zaufaj, chyba że złamą. Wtedy pokaż konsekwencje. Szacunek = nie nadużywanie zaufania. Dzieci muszą też ufać rodzicom – daj zaufanie, gdy zasłużone. Jeśli złamane – naucz, jak odzyskać.

  4. Wcielaj wartości w historie. Wykłady nudzą. Opowiedz historię, gdzie dobre wartości wygrywają. Daj zrozumieć: dobroczynność się opłaca. Wyjaśnij, co to dobre wartości – dzisiaj "wiedza powszechna" inna niż kiedyś.

  5. Bądź modelem. Najważniejszy krok. Dzieci uczą się obserwując. Nie oszukasz – musisz żyć wartościami. Przyznaj się do błędów – to uczy, że błędy są częścią życia, nauka z nich czyni dobrym człowiekiem. Szczerzość = zaufanie. Być pozytywnym wpływem – bez wymówek.

  6. Bądź wspierający. "Dobra robota", "Jestem dumny" – znaczą przy każdym wieku. Nawet nastrojni nastolatkowie chcą wiedzieć, że nie są rozczarowaniem. Nagradzaj dobre, ale nie zawsze materialnie. Privilegia (późniejszy powrót) OK, ale nie na co dzień. Naucz: dobre czyny = szacunek i dobre samopoczucie – to nagroda.

  7. Naucz traktowania innych i siebie. Manery: "proszę", "dziękuję", "proszę bardzo". Pomoc starszemu. Szacunek do siebie. Nie wsadzaj w głowę limity ("nie dasz rady"). Motywuj: praca, oferta, wiara we własne siły. Marzenia są dozwolone. Życie nie łatwe – twarda praca i determinacja. Nigdy nie mów "nie możesz". To Twoje lęki, nie prawda. Porażka to lekcja, nie porażka. Dzieci wyczuwają falszywe pochwały – bądź szczery. Nagrody za zasługi, nie za nic.

Previous:

Next: