• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dlaczego chęć powrotu do pracy nie czyni Cię złą matką

Niezależnie od tego, czy wzięłaś miesiąc urlopu macierzyńskiego, czy dekadę bycia matką w domu – chęć powrotu do pracy nie czyni Cię złą matką.

Przecież co w tym złego w zarabianiu pensji, prowadzeniu rozmów dorosłych i wykonywaniu zadań bez ciągłych przerwań? Jeśli to brzmi lepiej niż przełączanie pieluch, to w porządku.

Jeśli jednak czujesz się winna za chęć powrotu do pracy, nie jesteś sama. Wiele matek czuje presję ukrywania radości z powrotu do miejsca pracy, bo panuje przekonanie, że kobiety powinny chcieć zostać w domu.

Ale entuzjazm powrotem do pracy nie jest oznaką bycia złym rodzicem. Fakt, Twój powrót do pracy może być zdrowy zarówno dla Ciebie, jak i dla dzieci.

Jak wypadają dzieci matek pracujących

Istnieje powszechne przekonanie, że dzieci matek w domu cieszą się pewnymi przewagami. Obawia się też, że dzieci wychowywane przez pracujących rodziców są w jakiejś wadzie.

Badania nie potwierdzają tych tezy. Co więcej, dowody wskazują, że pracująca mama to korzyść dla dzieci.

Na przykład praca matki wpływa na to, jak dzieci postrzegają role płci. Badanie z 2015 r. przeprowadzone przez Harvard Business School wykazało, że kobiety wychowane przez pracujące matki częściej pracowały, zajmowały stanowiska kierownicze i zarabiały o 23% więcej niż kobiety wychowane przez matki w domu. Dodatkowo kobiety te poświęcały mniej godzin na pracę domową.

Pracujące mamy mogą też zachęcać chłopców do większego udziału w obowiązkach domowych. Badanie wykazało, że mężczyźni wychowani przez matki pracujące poza domem poświęcali więcej czasu na opiekę nad członkami rodziny i roboty domowe.

Badania wykazały również, że dorośli dzieci wychowane przez zatrudnione matki były tak samo szczęśliwe jak te wychowane przez matki w domu. To może być ulgą dla matek obawiających się, że ich dzieci dorosną niezadowolone, złościwe lub zniewolnione, bo nie zostały w domu.

Oto kilka innych ciekawych odkryć badaczy:

• Zatrudnianie dorosłych córek zależy od zatrudnienia ich matek. Kobiety częściej pracują, gdy ich matki pracują. Niezależnie od tego, czy matki pracowały na stanowiskach średnich czy wysokich kwalifikacji, kobiety wychowane przez pracujące matki częściej zajmowały stanowiska kierownicze.
• Pracujące mamy mogą zachęcać dzieci do dłuższego nauczania. Mężczyźni i kobiety wychowani przez zatrudnione matki mieli znacznie więcej edukacji niż dzieci matek w domu.
• Inne kobiece role modele wpływają na dziewczynki. Matki w domu mogą wpływać na przyszłe kariery córek, pokazując im inne kobiety z pracą. Badacze stwierdzili, że pomocne dla dziewczynek są alternatywne role modele, np. przyjaciółki i członkowie rodziny z karierą.

Potencjalne korzyści z przedszkola/żłobka

Niektorzy rodzice obawiają się, że żłobek oznacza wolniejszą naukę lub brak troski i wsparcia potrzebnego do rozwoju.

Badania nie potwierdzają tych obaw. Wręcz przeciwnie – wiele badań pokazuje, że żłobek może sprzyjać rozwojowi dziecka.

Badanie z 2018 r. opublikowane w „Journal of Epidemiology &Community Health” śledziło 1428 francuskich dzieci od 12. miesiąca życia do 8. roku życia. Badacze monitorowali ich rozwój emocjonalny przez cały ten czas.

Regularnie ankietowali rodziców o zachowaniu dziecka, umiejętności nawiązywania znajomości i kompetencjach społecznych. Następnie przeanalizowali formę opieki do 3. roku życia – czy dzieci były w instytucjonalnych żłobkach, opiece domowej lub u innej opiekunki.

Odkryli, że dzieci w wysokiej jakości żłobkach były lepiej zachowane i miały lepsze umiejętności społeczne niż dzieci w opiece domowej.

Posiadanie umiejętności społecznych i emocjonalnych w młodym wieku może być kluczowe dla przyszłości dziecka. Badanie z 2015 r. w „American Journal of Public Health” wykazało, że dzieci z lepszymi umiejętnościami emocjonalnymi i społecznymi w przedszkolu częściej studiowały i miały pracę w wieku 25 lat.

Pracujące mamy mogą być szczęśliwsze

Kilka badań wykazało, że pracujące mamy mogą być zdrowsze i szczęśliwsze od matek w domu. Badanie z 2011 r. w „Journal of Family Psychology” stwierdziło, że nowe matki z płatną pracą były w ogóle w lepszym zdrowiu, niezależnie od tego, czy pracowały w pełnym, czy pół etacie. Stwierdzono też, że pracujące matki były mniej zdepresyjne niż matki w domu.

W 2012 r. Gallup przeprowadził wywiady z ponad 60 000 amerykańskich kobiet. Wyniki pokazały, że matki w domu częściej zgłaszały depresję, smutek i złość. Zdefiniowano „matki w domu” jako kobiety niezatrudnione z dzieckiem poniżej 18 roku życia w domu. Rozpatrywano oddzielnie kobiety bezrobotne szukające pracy.

Stwierdzono, że matki w domu doświadczały mniej emocji pozytywnych. Rzadziej się uśmiechały, śmiały, cieszyły się lub uczyły czegoś ciekawego. Rzadziej zgłaszały szczęście „wczoraj” i rzadziej oceniano ich życie jako „rozkwitające”.

Badacze stwierdzili, że matki w domu z niższymi dochodami domowymi radziły sobie najgorzej. Matki z rocznym dochodem domowym poniżej 36 000 USD najczęściej zgłaszały trudności emocjonalne oraz codzienne niepokój i stres.

Dlaczego czujesz winę

Mimo że badania pokazują, że dzieci i mamy często lepiej radzą sobie, gdy mama pracuje, wiele pracujących matek doświadcza silnych uczuć winy. Wina może być myląca.

Możesz ją czuć, gdy popełnisz błąd – np. niechcący zranisz uczucia przyjaciółki.

Ale możesz też czuć winę, gdy nic złego nie zrobiłaś. Może czujesz winę, gdy ktoś jest na Ciebie zły (nawet jeśli nie zachowałaś się nieadekwatnie). Albo czujesz winę, gdy nie możesz pomóc komuś poczuć się lepiej (nawet jeśli nie Ty sprawiłaś krzywdę).

Jako mama, duże szanse, że będziesz czuć winę często – gdy dziecko jest zestresowane, gdy twierdzi, że jesteś zła, gdy nie stać Cię na ten sam obóz letni co kolegom, gdy nie zdążysz na mecz.

Nie dziwi więc, że drgna ekscytacji (a może całej radości) o pracy spotyka się z winą.

Niekontrolowana, ta wina może wpływać na myślenie. Możesz pomyśleć: „Muszę być złą mamą, skoro cieszę się oddaleniem od dziecka” albo „Jestem fatalnym rodzicem, bo wybieram pieniądze zamiast czasu z dziećmi”.

Prawdopodobnie wierzysz, że „dobre matki smutkną powrotem do pracy”. Gdy Ty nie smutkniesz, a czujesz radość, możesz uznać, że jesteś złym rodzicem.

Możesz też przewidywać tragiczne skutki dla dziecka: „Moje dziecko nie poczuje miłości, jeśli nie będę w domu, i nigdy nie będziemy mieć świetnej relacji” albo „Moje dziecko nie będzie tak mądre jak inne, jeśli nie będę tam, by bawić się cały dzień”.

Te wnioski i prognozy nie mają podstaw w rzeczywistości. Prawdopodobnie wynikają z głęboko zakorzenionego przekonania (lub strachu), że dzieci wychowane przez matki w domu mają konkretne przewagi i dobre matki zostają w domu z dziećmi.

Te winne myśli palią winne uczucia. Im więcej winy, tym bardziej negatywne myśli. Łatwo wpść w spiralę w dół.

Niebezpieczeństwa winy

Oprócz niezdrowych myśli, winne uczucia mogą prowadzić do niezdrowych działań. Jeśli wina przekonuje Cię, że jesteś złym rodzicem, możesz nie próbować poprawiać umiejęteości wychowawczych. Zamiast tego zrezygnujesz z faktu, że jesteś skazana na krzyki na dzieci, gdy jesteś zła, albo że nie możesz trzymać granic, gdy dzieci nudy.

Możesz też nadkompensować winę, robiąc dla dzieci za dużo. Może nigdy nie mówisz „nie” albo pozwalasz im jeść dużo słodyczy – bo to chwilowo ulgają winie.

Nienależna wina może też prowadzić do autokary. Jeśli wierzysz, że jesteś złą mamą za chęć pracy, możesz zdecydować, że nie zasługujesz na czas z przyjaciółmi. I że nie zasługujesz na kupowanie sobie ładnych rzeczy – przecież gdybyś nie wydawała tyle pieniędzy, nie musiałabyś pracować, prawda?

Wina może sprawiać, że zaniedbujesz siebie na wiele sposobów. Im bardziej zaniedbujesz troskę o siebie albo się karasz, tym mniej zasobów masz na bycie dobrą matką. To napędza złośliwy cykiel samo utrwalającej się winy.

Radzenie sobie z winą w zdrowy sposób

Kiedy wina wkradnie się przy przygotowaniach do powrotu do pracy i po rozpoczęciu pracy, ważne jest radzenie sobie z nią zdrowo. Oto pomocne sposoby na zarządzanie winą:

• Nazywaj swoje emocje. Przyznaj się do winy i nazwij ją. Samo powiedzenie sobie: „Czuję silną winę, bo cieszę się powrotem do pracy” może złagodzić ból emocji. Kiedy rozpoznasz, co się dzieje, możesz zająć się problemem bezpośrednio.
• Opracuj mantrę. Krótkie potwierdzenie, które możesz powtarzać, pomaga zagłuszyć negatywne myśli napędzające winę. Niezależnie od tego, czy uciszasz się przypomnieniem: „Fakt, że czuję winę, nie znaczy, że zrobiłam coś złego”, czy czujesz się lepiej mówiąc: „Pracujące mamy wychowują szczęśliwe dzieci” – stwórz krótką frazę, która zapobiegnie zapętlaniu się w myślach zwiększających winę.
• Przypominaj sobie fakty. Gdy zaczynasz myśleć, że wszystkie inne matki czują się fatalnie wracając do pracy, albo że zranisz dziecko na całe życie, wróć do faktów. Przypomnij sobie, że nie ma dowodów, by pracujące matki były złymi rodzicami ani że praca szkodzi dzieciom. Przejrzyj dowody, że praca może być dobra dla dzieci.
• Ćwicz samowspółczucie. Surowa samokrytyka pogarsza samopoczucie. Zastosuj samowspółczucie. Wyobraź sobie, co powiedziałabyś do przyjaciółki zmagającej się z winą pracującej mamy. Jakie dobre, uspokajające słowa byś miała dla niej? Daj sobie tę samą wsparciem emocjonalnym lub radę.
• Argumentuj przeciwnie. Kiedy złapiesz się na myśleniu o dowodach bycia złym rodzicem lub dowodach na to, że dziecko ucierpi, zaprzecz temu. Pomyśl o wszystkich argumentach na rzecz powrotu do pracy i zdrowości radości z tego. Argumentowanie przeciwnie pomaga stworzyć zrównoważony, realistyczny punkt widzenia.
• Zachowuj się jak rodzic, jakim chcesz być. Toksyczne samooskarżanie zmniejsza Twoją skuteczność jako rodzica. Pomyśl, jakim rodzicem chciałabyś być – silną, współczującą, autorytetarną, cierpliwą, miłującą? Pracuj nad zachowaniem się jak taki rodzic, a nie winny.
• Dbaj o siebie. Kluczowe jest dbanie o siebie, byś mogła być skuteczna w domu i w pracy. Niezależnie od tego, czy to cotygodniowa randka, czy joga trzy razy w tygodniu – ważne, by naładować baterie i być najlepszą wersją siebie.

Słowo od Verywell

Niezależnie od tego, czy wybierasz powrót do pracy na pełen etat, pół etatu, pracę zdalną, czy bycie matką w domu – wybór zawsze należy do Ciebie. Nie ma dobrego ani złego sposobu wychowywania dzieci. Tylko Ty wiesz, co jest najlepsze dla Ciebie i Twojej rodziny.

Ale jeśli czujesz ekscytację wracając do pracy i trochę winy, że nie smutkujesz po zostaniu w domu – wiedz, że nie jesteś sama. Wiele matek wita interakcje dorosłych i satysfakcję z pracy. Pamiętaj tylko, by radzić sobie z winą w zdrowy sposób, by nie wzięła opłatę od Ciebie ani Twojej rodziny.