• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Co to jest psychоза puerperalna?

Posiadanie nowego dziecka może być wspaniałą rzeczą, ale czasem może mieć głęboki wpływ na zdrowie psychiczne nowego rodzica. Przecież poród to duże wydarzenie życiowe, z ramieniami fizycznymi i emocjonalnymi. Podczas gdy większość nowych rodziców przeżywa tylko kilka wypadków w drodze, gdy chodzi o ich zdrowie psychiczne po porodzie, inni doświadczają trudnych zaburzeń nastroju poporodowych.

Prawdopodobnie słyszałaś o depresji poporodowej, ale to nie jedyna choroba psychiczna, jaką nowy rodzic może przeżyć. Choć znacznie rzadsza od depresji poporodowej, psychoza puerperalna, zwana również psychozą poporodową, to zaburzenie nastroju poporodowe, o którym każdy nowy rodzic i ich bliscy powinni się dowiedzieć.

Psychaza puerperalna nie zdarza się często, ale gdy się zdarza, jest bardzo poważna i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Na szczęście psychoza puerperalna może zostać wyleczona, a większość osób, które ją przeżyły, kontynuuje zdrowe, spełniające doświadczenia rodzicielstwa.

Co to jest psychoza puerperalna?

Psychaza puerperalna to rzadkie i bardzo ciężkie zaburzenie nastroju poporodowe, powszechnie nazywane psychozą poporodową. Objawy pojawiają się gwałtownie w ciągu pierwszych kilku tygodni po porodzie. Choć stan ten może przypominać objawy zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i schizofrenii, psychoza puerperalna ma swoje unikalne objawy, które odróżniają ją od innych stanów zdrowia psychicznego.

Osoby, które mają psychozę puerperalną, mogą mieć intensywne wahania nastroju, czuć podejrzenie, doświadczać halucynacji, czuć się zdezorientowane i mieć złudzenia. Mogą stanowić zagrożenie dla siebie i swojego dziecka.

Jak powszechna jest psychoza puerperalna?

W przeciwieństwie do depresji poporodowej, która jest dość powszechna, psychoza puerperalna jest rzadka. Dotyczy około 1 do 2 na 1000 rodziców rodzących po porodzie. Niektórzy doświadczają objawów w ciągu 48-72 godzin po porodzie, a większość doświadczy objawów w ciągu pierwszych dwóch tygodni po porodzie.

Psychaza puerperalna vs inne zaburzenia nastroju poporodowe

To powszechne, by rodzice przeżywali wiele nasilonych emocji po urodzeniu dziecka. Część z tego jest normalna i oczekiwana.

Nawet niektóre intensywne emocje mogą być normalne, o ile są kontrolowalne i nie zakłócają Twojej zdolności do opieki nad dzieckiem i sobą. Ale czasem Twoje zdrowie psychiczne może mocno ucierpieć w okresie poporodowym.

Możesz zastanawiać się, jakie doświadczenia poporodowe są uważane za normalne, i jak odróżnić bardziej poważne zaburzenia nastroju poporodowe, takie jak depresja poporodowa i psychoza puerperalna.

Baby blues

Prawie wszyscy nowi rodzice doświadczają „baby blues” w jakimś stopniu. Wyzwalane przez zmieniające się hormony, niedosyp i stres związany ze przejściem do nowej roli rodzicielskiej, baby blues charakteryzują się uczuciem nasilonych emocji, chęcią płaczenia, lękiem i ogólnym drażnieniem.

Baby blues są bardzo powszechne, dotykając do 80% nowych rodziców, którzy niedawno urodzili. Dopóki miną po pierwszych dwóch tygodniach po porodzie i nie zakłócają Twojej zdolności do funkcjonowania na co dzień, baby blues nie są powodem do niepokoju. Jeśli jednak Twoje objawy utrzymują się lub są ciężkie, powinnaś porozmawiać z lekarzem natychmiast.

Depresja poporodowa

Depresja poporodowa różni się od baby blues, bo trwa dłużej niż pierwsze dwa tygodnie po porodzie, charakteryzuje się bardziej intensywnymi emocjami i może utrudniać funkcjonowanie i opiekę nad sobą lub dzieckiem.

Depresja poporodowa jest powszechna, dotykając aż 1 na 8 nowych rodziców, którzy niedawno urodzili. Główne objawy to: płacz, złość, wycofywanie się z rodziny i kręgów społecznych, strach przed zranieniem dziecka, uczucie drętwienia i przekonanie, że jesteś złym rodzicem, albo że nie będziesz w stanie opiekować się dzieckiem.

Depresja poporodowa vs psychoza puerperalna

Obu depresja poporodowa i psychoza puerperalna są uważane za poważne problemy zdrowia psychicznego. Depresja poporodowa może obejmować myśli samobójcze i myśli o zranieniu dziecka. Osoby przeżywające te rzeczy muszą szukać nagłej pomocy medycznej.

Jednak depresja poporodowa, w przeciwieństwie do psychozy puerperalnej, nie zawsze jest uważana za stan nagły. Choć leczenie jest konieczne dla tych, którzy przeżywają depresję poporodową, większość przypadków może być zarządzana na bazie ambulatoryjnej.

Z drugiej strony, psychoza puerperalna charakteryzuje się manią i złudzeniami. Osoba przeżywająca psychozę puerperalną przeżywa stan nagły, bo może stanowić zagrożenie dla siebie lub dziecka. Osoby przeżywające psychozę puerperalną nie winne są za to, co im się dzieje, ale ich przypadki muszą zostać potraktowane poważnie i muszą otrzymać natychmiastową opiekę.

Objawy

Objawy psychozy puerperalnej zazwyczaj pojawiają się gwałtownie i mogą być niepokojące zarówno dla osoby je przeżywającej, jak i dla ich bliskich. Zazwyczaj objawy psychozy puerperalnej pojawiają się w ciągu pierwszych dwóch tygodni po porodzie, a mogą pojawić się w ciągu pierwszych kilku dni.

Wczesne znaki psychozy puerperalnej mogą po prostu obejmować lęk, wahania nastroju i niezdolność do snu. Wkrótce pojawiają się bardziej objawy, jak intensywne wahania nastroju, halucynacje, złudzenia i mania.

Osoby, które mają psychozę puerperalną, mogą również doświadczać myśli samobójczych i myśli infanticydalnych. Jeśli nie wyleczona, osoba przeżywająca psychozę puerperalną może te czyny wykonać, dlatego psychoza puerperalna jest uważana za stan nagły.

Znaki i objawy psychozy puerperalnej:

• Poczucie euforii, „bycia na wysokości” lub intensywnego szczęścia
• Przeżywanie okresów bardzo niskiego nastroju, w tym uczuć depresyjnych i częstego płaczu
• Czucie nastroju i drażliwości
• Szybkie przechodzenie z jednego nastroju do drugiego
• Czucie strachu i podejrzenia
• Czucie niespokoju
• Czucie dezorientacji
• Bycie nadmiernie „gadatliwą”
• Bezsenność
• Utrata hamulców
• Złudzenia: możesz wierzyć w rzeczy, które nie mają sensu lub nie są prawdziwe
• Halucynacje: możesz widzieć rzeczy, których nie ma, i możesz słyszeć głosy

Parą tego, co sprawia, że objawy psychozy puerperalnej są tak niepokojące, jest to, że często osoba je przeżywająca nie zdaje sobie sprawy, że są problematyczne. Dlatego ważne jest, by każdy, kto opiekuje się kimś wykazującym te objawy, potraktował je poważnie i poszukał opieki medycznej.

Jeśli masz myśli samobójcze, skontaktuj się z Linią Zapobiegania Samobójstwom pod 1-800-273-8255 dla wsparcia i pomocy od wykształconego doradcy. Jeśli Ty lub bliska osoba jesteście w bezpośrednim niebezpieczeństwie, zadzwoń 911.

Czynniki ryzyka

Jeśli Ty lub Twój bliski przeżywacie psychozę puerperalną, możecie zastanawiać się, jak to się stało, co to spowodowało i jak to zapobiec w przyszłych ciążach.

Jeśli masz psychozę puerperalną lub miałaś ją wcześniej, nie zrobiłaś nic złego. Nic, co zrobiłaś lub nie zrobiłaś, nie mogło spowodować psychozy puerperalnej.

Mimo że nie spowodowałaś tego, jest powszechne, by ludzie czuli winę, gdy zostają zdiagnozowani z psychozą puerperalną. Niestety, wiele stanów zdrowia psychicznego jest owiane wstydem, zwłaszcza tak poważnymi jak psychoza puerperalna.

Mówiąc to, może być bardzo pomocne zrozumienie, dlaczego niektórzy ludzie mogą być bardziej skłonni do psychozy puerperalnej niż inni. Jak wiele stanów zdrowia psychicznego, eksperci zgadzają się, że przyczyny psychozy puerperalnej są wieloczynnikowe, co oznacza, że zazwyczaj jest więcej niż jedna przyczyna w tym samym czasie, która wyzwala stan.

Oto najczęstsze czynniki ryzyka psychozy puerperalnej:

• Osobista lub rodzinna historia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
• Poprzednie doświadczenie psychozy puerperalnej
• Pierwsza ciąża i poród
• Utrata snu

Psychaza puerperalna kiedyś była kojarzona z powikłaniami ciąży. Jednak nowsze badania nie wykazały dowodów na to, że stany ciąży stawiają ludzi w wyższym ryzyku rozwoju psychozy puerperalnej.

Czy jest jakiś sposób na zapobieżenie psychozy puerperalnej w przyszłości?

Biorąc pod uwagę, że wcześniejsza psychoza puerperalna oznacza, że jesteś bardziej narażona na jej ponowne wystąpienie w przyszłości, możesz zastanawiać się, co możesz zrobić, by upewnić się, że nie przejdziesz tego z kolejnymi ciążami.

Jeśli masz historię z psychozą puerperalną, możesz chcieć sporządzić plan ze swoimi dostawcami opieki zdrowotnej i specjalistami zdrowia psychicznego. Zazwyczaj rozmowa o tym przedciążowo lub w ciąży to Twój najlepszy strzał. Twoje dostawcy mogą omówić odpowiednie leki, jakie mogą być Twoje wyzwalacze psychozy puerperalnej i jak ich unikać, a także angażowanie całego zespołu w monitorowanie objawów.

Leczenie

Psychaza puerperalna to stan nagły. Jeśli podejrzewasz, że możesz mieć psychozę puerperalną, powinnaś zadzwonić 911 i udać się na SOR.

Doświadczenie leczenia psychozy puerperalnej może być traumatyczne, ale ważne jest zrozumienie, że personel i specjaliści medyczni, którzy o Tobie dba, chcą Ci pomóc. Chcą Cię wyleczyć i chronić, byś mogła być zdrowa i dobrą matką dla swojego dziecka.

Zdiagnozowanie psychozy puerperalnej może być niezwykle stresujące, ale powinnaś wiedzieć, że leczenia zazwyczaj są bardzo udane. Istnieje kilka powszechnych metod leczenia, które udowodniły swoją skuteczność.

Hospitalizacja

Większość, ale nie wszystkie, którzy przeżywają psychozę puerperalną, wymagają hospitalizacji. Niektórzy muszą zostać ustabilizowani, by nie stanowili zagrożenia dla siebie lub dziecka. Pobyty szpitalne mogą się różnić długością, w zależności od Twojej sytuacji i jej ciężkości.

Podczas gdy otrzymujesz leczenie stacjonarne na psychozę puerperalną, będziesz potrzebować pomocy w opiece nad dzieckiem. Możesz też potrzebować ciągłej pomocy z opieką nad dzieckiem po wyjściu ze szpitala, bo może upłynąć kilka tygodni, zanim będziesz w pełni funkcjonalna i zdrowa.

Gdy Twój stan ustabilizuje się i będziesz gotowa wyjść ze szpitala, otrzymasz plan wypisu, który będzie zawierał informacje o Twoich lekach, a także plany opieki kontrolnej i regularnych wizyt z Twoim zespołem psychiatrycznym.

Leki

Niezależnie od tego, czy jesteś hospitalizowana, czy nie, będziesz musiała przejść ocenę psychiczną i plan leczenia obejmujący leki. Leki stosowane do leczenia psychozy puerperalnej to stabilizatory nastroju, leki antipsychotyczne i leki przeciwpadaczkowe.

Powszechnie stosowane leki to:

• Benzodiazepiny
• Karbamazepina
• Lamotrygina
• Lit
• Olanzapina
• Ketiapina
• Wapń walproinowy

Jeśli karmisz piersią, upewnij się, że omówisz z lekarzem, które leki są kompatybilne z karmieniem piersią. Niektóre leki mogą nie być kompatybilne z karmieniem piersią.

Leczenie niefarmakologiczne

Elektrykowa terapia skurczowa (ECT) i psychoterapia to skuteczne leczenia szerokiej gamy zaburzeń psychiatrycznych, w tym psychozy puerperalnej. ECT może być bezpiecznie stosowana wraz z lekami psychiatrycznymi lub bez nich. Psychoterapia może być wykorzystana do uzupełnienia innych metod leczenia.

Prognoza

Prognoza dla psychozy puerperalnej jest obiecująca. Z odpowiednią opieką większość osób jest w stanie ustabilizować się szybko. Badania pokazały, że w dziewiątym miesiącu po porodzie większość osób z psychozą puerperalną ma dobrą, funkcjonalną rekonwalescencję.

Niestety, ryzyko ponownego epizodu psychozy puerperalnej jest wysokie. Badania pokazują, że ci, którzy mieli to po wcześniejszej ciąży, mogą mieć do 31% zwiększonego ryzyka rozwoju tego ponownie w przyszłości. Dlatego podejmowanie proaktywnych kroków w przyszłych ciążach jest ważne; zostawaj w kontakcie z dostawcami opieki zdrowotnej dla planu opieki.

Słowo od Verywell

Po przeżyciu psychozy puerperalnej możesz być skłonna do uczuć depresji i lęku. Przecież to, co przeżyłeś, było upokarzające i traumatyczne. Możesz też czuć się zła i zła na siebie, bo to nie było tak, jak chciałaś, by szło nowe rodzicielstwo. Upewnij się, że dasz sobie czas na żałobę za tym, co się stało, ale też pamiętaj, że żaden z tego nie była Twoja wina.

Jeśli jesteś mężem, przyjacielem lub członkiem rodziny kogoś, kto przeżył psychozę puerperalną, możesz nie być pewien, co możesz zrobić, by pomóc. Gdy objawy się ujawnią, Twój najwyższy priorytet to bezpieczne dostarczenie bliskiej osoby do nagłej opieki medycznej. Po tym możesz pomóc, oferując opiekę nad dzieckiem, przygotowywanie posiłków i pomaganie w gospodarstwie domowym.

Ale może więcej niż wszystko, bądź dobrym, nieosądzającym słuchaczem. Przeżycie psychozy puerperalnej będzie niezwykle wyzwającym doświadczeniem dla Twojej bliskiej osoby – zapamięta to na resztę życia i może żyć z dużą winą. Pomagając im zrozumieć, że to, co się stało, nie jest ich winą, że ich złości uczucia są słuszne – i przede wszystkim, że są wystarczająco silni, by to przezwyciężyć – może być największym darem, jaki możesz im dać.