• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak wyglądają lęki nocne u dzieci i jak pomóc dziecku, które je przeżywa

W przeciwieństwie do dziecięcych koszmarów, które często mają potwory pod łóżkiem, po których następuje szybki krzyk o przytulanki, lęki nocne zdarzają się zanim sny zdążą wystąpić. Efekt? Dziwne zachowanie, odporne na pocieszenie. „Lęki nocne mają bardziej zewnętrzną reakcję niż koszmary”, mówi dr Brandon Smith, fellow pediatrii akademickiej w Katedrze Pediatrii w Johns Hopkins w Baltimore. „Zazwyczaj zdarzają się w pierwszej połowie nocy podczas snu non-REM, i zazwyczaj dziecko nie jest świadome otoczenia i nie da się go uspokoić”.

Według dr Lauren Broch, psychologa z Centrum Zaburzeń Snu Northwell Health, gdy dziecko ma lęk nocny, jest w „głębokiej fazie snu, a nadal aktywnej”. Zachowanie towarzyszące lękom nocnym może wyglądać inaczej u każdego dziecka – niektórze patrzą, inne pychają się w łóżku – ale ogólnie jest niepokojące dla rodziców i opiekunów do obserwowania.

Od kluczowej różnicy między koszmarami a lękami nocnymi po potencjalne spuści, eksperci dają wgląd, jak nawigować w dziwnym świecie lęków nocnych.

Jak wyglądają lęki nocne u dzieci?

Gdy dziecko ma lęk nocny, ani nie wydaje się czuć, ani spać. Mogą się ruszać, ale są „nie tam”, według Broch, która dodaje, że w niektórych przypadkach dziecko może wydawać się „odpychać robaki” z ciała.

Lęki nocne mogą wyglądać na wiele sposobów, ale dwie rzeczy, które są generalnie spójne z każdym epizodem, to to, że dziecko wydaje się „odcięte” i jest nie do uspokojenia (więc najlepiej nie próbować je uspokajać – więcej o tym za chwilę).

Według Broch i dr Sara Siddiqui, pediatry i adiunkt klinicznego w Katedrze Pediatrii w Szpitalu Dzieci Hassenfeld NYU Langone w Nowym Jorku, oto co może się stać podczas lęku nocnego dziecka:

• Krzyczanie.

• Machanie i pychanie.

• Nie wiedza, co się dzieje; wydawanie się zdezorientowanym.

• Pocenie się.

• Podwyższone tętno.

• Wygląd na przerażone.

• Sonambulizm.

• Patrzenie w pustkę, niereagowanie na nic wokół.

Jaka jest różnica między koszmarami a lękami nocnymi?

Największą różnicą między koszmarem a lękiem nocnym jest świadomość dziecka. Innymi słowy: Koszmary są bardziej stresujące dla dziecka, lęki nocne – dla rodziców i opiekunów. „Z koszmarami dziecko jest zazwyczaj łatwe do obudzenia, i zdaje sobie sprawę, że miało koszmar, i może zostać uspokojone przez bliską osobę”, wyjaśnia Smith. „Z lękami nocnymi dziecko nie jest świadome, że to się dzieje, i może być trudniejsze ich ‚obudzenie’ albo uspokojenie”. Dzieci też zazwyczaj pamiętają koszmary następnego ranka, podczas gdy jest to bardzo rzadkie, by pamiętać lęk nocny.

Dodatkowo, koszmary występują w innej fazie snu niż lęki nocne. Pierwsze w drugiej połowie nocy podczas snu REM (snu snowego), drugie zazwyczaj w pierwszej trzeciej części nocy w najgłębszym okresie snu non-REM, według Siddiqui.

Jaka jest różnica między lękami nocnymi a padaczami nocnymi?

Coś mniej częstego niż lęki nocne to padaczki nocne. „Nocny padaczek to padaczka padaczkowa, która zdarza się, gdy osoba śpi”, wyjaśnia dr Irina Trosman, pediatra specjaliści od snu w Szpitalu Dzieci Ann &Robert H. Lurie w Chicago. „Zdarzają się rzadziej niż lęki nocne, i często dziecko robi powtarzalny, automatyczny ruch znowu i znowu, prawie jak robot, gdy ma jeden”. Te ruchy ciała nie są związane z lękami nocnymi u dzieci, a rodzice i opiekunowie powiadomią lekarza dziecka, jeśli wystąpią.

Jak długo trwa lęk nocny?

Lęki nocne są generalnie dość krótkie. „Mogą trwać od kilku minut do pół godziny”, mówi Trosman. I na szczęście, większość epizodów lęków nocnych staje się mniej częsta z czasem, z większością dzieci całkowicie z nich wyrastają w wieku nastolatczym – wiele przedtem. „Większość dzieci wyrasta z lęków nocnych do 5. roku życia”, mówi Trosman. „Mimo to, mogą czasem powrócić, gdy dziecko jest niedospane”.

Czy należy obudzić dziecko mające lęk nocny?

Nie! Choć może być kuszące, by spróbować uspokoić dziecko mające lęk nocny, nie róbcie tego. „Uspokajanie działa z koszmarami”, mówi Trosman. „Z lękami nocnymi to kontrproduktywne”. Broch dodaje, że gdy dziecko ma lęk nocny, jest w tym „zglitchowanym, pośrednim stanie” i próba obudzenia ich może je drażnić, a nawet wywołać reakcję fizyczną.

Najlepszą rzeczą, jaką rodzice i opiekunowie mogą zrobić, gdy dziecko ma lęk nocny, jest zostanie w pobliżu, by upewnić się, że są bezpieczne. „Jeśli dziecko ma lęk nocny i pcha się w łóżku, najważniejszą rzeczą jest upewnienie się, że nie zranią się”, mówi Smith. „Epizod ostatecznie się skończy z dzieckiem, które od razu zasypie z powrotem”.

Co powoduje lęki nocne u dzieci?

Smith wyjaśnia, że lęki nocne występują, gdy dziecko przechodzi z głębokiej wczesnej fazy snu do snu REM. „Następuje nadpobudliwość ich układu nerwowego, która powoduje ‚lęk’ podczas zmiany stanu snu”, wyjaśnia. „Zazwyczaj ta zmiana stanów snu jest cicha i gładka”.

Gdy chodzi o lęki nocne, wydaje się, że istnieje komponent genetyczny, z częstszym występowaniem u dzieci, które mają członka rodziny, kto je przeżywał. Mimo to, poniższe mogą być spuścami lęków nocnych, według Smitha, Siddiqui i Trosman:

• Niedobór snu lub przedawkowanie zmęczenia.

• Stres.

• Zmiana środowiska, np. przeprowadzka lub podróż.

• Zmiana dynamiki rodzinnej, np. rozwód.

• Choroba.

• Jet lag.

• Problemy oddechowe, np. bezdech senny (Uwaga: Jeśli podejrzewany jest problem oddechowy, ważne jest omówienie z lekarzem dziecka).

„Lęki nocne mogą też wystąpić w różnych okresach rozwoju i szybkiego wzrostu mózgu w latach malucha”, mówi Siddiqui.

Jak pomóc dziecku z lękami nocnymi?

W momencie, najlepszą rzeczą, jaką rodzice i opiekunowie mogą zrobić, by pomóc dziecku z lękiem nocnym, jest zostanie w pobliżu, by zapobiec jakiejkolwiek urazowi. Na wstępie, zadbanie o to, by dzieci dostawały wystarczająco snu, może być skuteczne w prewencji.

Jeśli epizody zdarzają się w podobnym czasie każdej nocy, obudzenie ich wcześniej może je zapobiec. „Jeśli lęki nocne zdarzają się o tej samej porze co noc, to mogę poprosić rodziców lub opiekunów, by obudzili dziecko 15-20 minut przed wydarzeniem, by spróbować przerwać cykl”, mówi Siddiqui. „Prowadzenie dziennika snu jest pomocne do śledzenia, gdy epizody występują”.

Na koniec, starać się cierpliwi. Choć lęki nocne mogą wydawać się straszne, większość czasu są bezpieczne i przechodzą z czasem. A jeśli Wasze dziecko ma problemy ze snem lub podejrzewacie zaburzenie snu, tu jest więcej czytania o problemach ze snem.