Liceum i wyższe oczekiwania: jak wspierać dziecko na drodze do studiów

Zaangażowanie rodziców

Liceum i wyższe oczekiwania: jak wspierać dziecko na drodze do studiów

Jestem rzeczywistą adwokatką moich dzieci. Uznałam za swoją odpowiedzialność poinformowanie wszystkich nauczycieli, doradców i dyrektorów liceum, że naszym celem rodzinnym są studia. Pytałam: „Jak możecie nam w tym pomóc, czego od nas potrzebujecie i co my możemy zrobić, by sobie pomóc?”. Nauczyciele, którzy kochają swój zawód, chcą być częścią sukcesu uczniów. Gdy rodzic poinformuje nauczyciela o wysokich oczekiwaniach wobec dziecka, ten zmienia swoje podejście – zaczyna wychowywać, zachęcać, wyzwalać i motywować ucznia do sukcesu.

Nauczyciel to jednak tylko jedna część równania. Uczeń i rodzic muszą pozostać tak samo zmotywowani. Gdy Chris zaczął liceum, wprowadziłam nawyk notowania jego nieobecności i spóźnień w kalendarzu domowym. Jeśli był nieobecny, robiłam notatkę. Jeśli spóźnił się na pierwszą lekcję z powodu wizyty u dentysty, również to zapisywałam. Gdy otrzymywałam świadectwo, sprawdzałam liczbę dni nieobecności i spóźnień i weryfikowałam to z moimi zapisami. Liczby się zgadzały – wiedziałam, że Chris nie przecina lekcji i nie spóźnia się bez powodu. To prosty sposób na pilnowanie go, a on o tym wiedział i nie przeszkadzało mu to. W pewnym sensie cieszyło go, że tak dbam.

W jednym semestrze roku trzeciego przychodził ze świadectwem, na którym było trzy razy więcej dni nieobecności niż w moim kalendarzu. Gdy o to zapytałam, patrzył na świadectwo i jego oczy się rozszerzyły.

– To musi być pomyłka, mamo – powiedział. – Może błąd w komputerze. Upewnił mnie, że nie przecinał lekcji.

Choć chciałam mu uwierzyć, musiałam to sprawdzić w szkole. Następnego ranka poszłam z Chrisem do wice-dyrektora przed lekcjami i pokazałam świadectwo z nadmierną liczbą nieobecności. On od razu zareagował:

– O, pani Chandler, tak przepraszam. Planujemy powiadomić wszystkich rodziców, że był błąd w raportowaniu dni nieobecności wszystkich dzieci. Nie myślę, żeby którykolwiek wydał się poprawny. Chris był w szkole, gdy mówił, że tam był.

Zdjęłam kamień z serca, a gdy wychodziłam, wice-dyrektor powiedział:

– Setki świadectw poszły z błędną liczbą nieobecności, ale pani jest jedynym rodzicem, który zadzwonił lub przyszedł to sprawdzić.

Przypomniałam mu, że mam najwyższe oczekiwania wobec moich dzieci i one mają chodzić na zajęcia codziennie. Chris uśmiechnął się i powiedział: „Tak, moja mama na to pilnuje. Nawet nie próbujemy nic zdziałać, bo wiemy, że jej nie oszukamy”. Musiałam się posmiać, jak dobrze mnie syn rozumie.

Musiałam też poinformować wice-dyrektora, że będę w jego gabinecie za każdym razem, gdy coś się wydarzy w ciągu czterech lat Chrisa w tej szkole, bo my jesteśmy skierowani na studia. Wszystko, co zagraża temu celowi, wymaga mojej natychmiastowej uwagi. Jedną z moich pierwszych wizyt w liceum, nawet przed tą w gabinecie wice-dyrektora, była w gabinecie doradcy.

Dobry doradca to podstawa

Podkreślam to na każdym warsztacie i zajęciach: musicie poznać doradców szkolnych. Upewnijcie się, że znają Wasze oczekiwania wobec ucznia i zaangażujcie ich pomoc w utrzymaniu dziecka na ścieżce do studiów. Wy i Wasz uczeń powinni stać się najlepszymi przyjaciółmi doradcy. Umawiajcie się na spotkania – i to kilka w ciągu czterech lat – by omówić wszystkie możliwości, a następnie razem odwiedzić centrum informacji o studiach. Powinniście nauczyć się badać opcje razem z dzieckiem i przeznaczyć czas na przeglądanie internetu, katalogów i przykładowych wniosków.

Musicie pilnować, czego Wasz uczeń potrzebuje do zaliczenia liceum. Studia to cel, ale najpierw trzeba zaliczyć liceum. Wymogi stanowe się różnią, a nawet w ramach stanu się zmieniają, więc porozmawiajcie ze szkołą o aktualnych minimalnych wymaganiach. Oto Wasza lista kontrolna podstawowych rzeczy do pamiętania w liceum. Nie bójcie się do niej dopisywać – to tylko punkt wyjścia.

  • Spotykajcie się z nauczycielami i doradcami co roku.
  • Rozmawiajcie o celach wykształcenia wyższego z nauczycielami i administracją co roku, i w razie potrzeby częściej.
  • Zachęcajcie nauczycieli do kontaktu z Wami, by zgłaszali wszelkie obawy o postępach Waszego dziecka.
  • Znajcie wymogi przedmiotowe potrzebne do matury i regularnie do nich wracajcie.

Rok po roku

Liceum, rok po roku
Dla rodziców na moich warsztatach „Przejście do gimnazjum” zawsze przechodzę przez czterolatkowe oczekiwania wobec uczniów liceum. Rodzice zazwyczaj są nieco przytłoczeni pomysłem liceum, ale z odpowiednią ilością informacji i wczesnym przygotowaniem, gdy ich dziecko trafi do liceum, są gotowi i wiedzą, czego się spodziewać.

Gdy uczeń staje się pierwszoklasistą, wszystko zaczyna liczyć się do matury i studiów. Przedmioty, oceny i punkty z pierwszego roku wchodzą do indeksu, a oceny z pierwszego roku są uwzględniane w średniej ocen (GPA). Aktywności, wyróżnienia i nagrody z pierwszego roku mogą pojawiać się w wnioskach o studia i stypendia. Liceum to duża gra! Wszystkie te przygotowania, wyrabianie dobrych nawyków i zachęcanie do doskonałości naukowej, teraz zaczynają dawać widoczne efekty.

To nie znaczy, że możecie zrzucić zaangażowanie, jakie dotychczas praktykowałoście. Wasz nastolatek może nie zachowywać się tak, by to pokazać, ale Wasze zaangażowanie w szkołę wciąż jest dla niego ważne. Teraz jest czas na zapoznanie się z wymaganiami maturalnymi. Posądźcie się z uczniem i ustalcie, jakie przedmioty powinien brać. Sprawdźcie wymogi egzaminacyjne. Jeśli liceum ma egzamin wstępny – test, który uczeń musi zdać, by zdać maturę – powinniście o tym wiedzieć teraz. Kontynuujcie udział w spotkaniach rodzicielsko-nauczycielskich i zacznijcie chodzić na wieczory pomocy finansowej na studia i/lub targi studiów. Nie, to nie jest za wcześnie. A przy okazji sprawdźcie programy orientacji zawodowej i odwiedźcie centrum informacji o studiach. Zapoznajcie się z tymi rzeczami teraz – będzicie z nich korzystać w najbliższych latach.

Drugoklasista to ważny rok dla rozwoju osobistego i zainteresowań, które povedą Waszego ucznia w dorosłe życie. Już nie pierwszak, ale jeszcze nie starszy klasik, drugoklasista ma pewną swobodę eksploracji. Wykorzystajcie to! Zaangażujcie ucznia we wszystko, co go interesuje – pracujecie nad identyfikacją mocnych stron, zdolności, uzdolnień i zainteresowań, więc zachęcajcie do szerokiego wachlarz możliwości.

  • Śledźcie postępy naukowe, by upewnić się, że cele są realizowane.
  • Testy zaczynają się w drugim roku, więc trzeba przygotować się do testów próbnych SAT i ACT.
  • Dołączajcie do klubów rozwoju zawodowego w szkole.
  • Wolontariat!
  • Trzymajcie tematy studiów w rozmowie.

Trzecioklasista to moment, gdy uczniowie muszą poważnie pomyśleć o swoich opcjach po liceum. Testy studiów, wizyty na uczelniach i poszukiwanie stypendiów zaczynają się teraz. Nie macie rad, że znacie centrum informacji o studiach?

Jako trzecioklasista, Wasz uczeń musi zgłosić się do egzaminu SAT (Scholastic Aptitude Test) oraz ACT (dawniej American College Testing, teraz tylko akronim ACT). Jeśli zdawanie testów nie jest mocną stroną Waszego dziecka, rozważcie kurs przygotowujący do SAT. Zapytajcie w gabinecie doradcy lub poszukajcie w sieci kursu w okolicy. Pędząc po sieci, możecie badać uczelnie. Zamawiajcie broszury tych, które spełniają Wasze wymagania (najpierw przeczytajcie rozdział o studiach w tej książce). Znajdźcie czas, by zawęzić wybór do około sześciu, siedmiu lub ośmiu uczelni, na które uczeń mógłby pójść. I, jak zawsze, pilnujcie ogólnych postępów naukowych. Spadki ocen teraz można nadrobić na kursach letnich.

Wszystko się zgadza dla czwartoklasisty. Nagrody za całą ciężką pracę stają się widoczne. Nadal musicie pilnować terminów testów, terminów składania wniosków o studia i stypendia. Nauka nie może stać się ofiarą „choroby czwartoklasisty” (choroby tych, którzy wkrótce ukończą szkołę): mimo balów maturalnych, studniówek i statusu maturzysty, zadania domowe wciąż muszą być robione, a projekty ukończone. Gdy wnioski zostaną złożone i przyjdą pozytywne decyzje, musicie pomóc wybrać uczelnię.

Łatwo przytłoczyć się wymaganiami liceum. Uczeń może poczuć się zgubiony lub tonący. Jeśli nie dostał lekcji zarządzania czasem w gimnazjum, teraz jest czas na kurs przyspieszony.

W czterech latach liceum muszą nauczyć się takich rzeczy jak robienie notatek, prowadzenie badań i opisywanie wyników. Dobre nawyki naukowe nabyte wcześniej muszą zostać wzmocnione. Uczniowie muszą też nadążać za technologią wokół siebie. Dzieci zazwyczaj nie mają z tym problemu, ale my rodzice musimy pamiętać, by zachęcać to, w co my sami nie jesteśmy wtopieni. Komputery i internet są niezbędne do przetrwania ucznia, więc kursy pisania na klawiaturze to konieczność.

Jednocześnie uczeń dążący na studia powinien brać tyle matematyki i przedmiotów ścisłych, ile jest oferowanych, oraz wszystkie przedmioty wymagane na studia. Jeśli myślicie, że to brzmi łatwo, spróbujcie to przeskoczyć nastolatkowi. Powiedzą, że to może być diabelsko trudne. Ale to nie niemożliwe.

Na dodatek uczelnie szukają uczniów z solidnym gruntem w przedmiotach nieakademickich. Udział w klubach służby, kościele, sporcie lub jakiejkolwiek działalności wolontariackiej jest, dla rekrutera na studia, oznaką wszechstronnej osoby i atrakcyjnego kandydata. Jeszcze lepiej, jeśli uczeń przejmuje rolę lidera w samorządzie uczniowskim, grupach duchowej szkoły lub zajęciach pozalekcyjnych – wtedy uczelnie to zauważą i zareagują pozytywnie.

Zajęcia pozalekcyjne

Rób wszystko
Liceum oferuje dzieciom mnóstwo możliwości; mówię rodzicom na warsztatach, by z nich wszystkich korzystali, ale w życiu nikt nie może. Weźcie tyle, ile macie, i pracujcie z uczniem, by zdecydować, które programy – nauczane lub pozalekcyjne – mają największy sens. Programy typu kluby zainteresowań, muzyka, chór, teatr, sport, cheerleading, taniec, konkursy naukowe to tylko niektóre z dostępnych programów. I to tylko w szkole. Wszystko to istnieje poza szkołą, plus są aktywności jak harcerstwo, kluby wolontariackie, grupy kościelne i kluby społeczne, które mogą być związane ze szkołą lub zupełnie oddzielne. Te zajęcia nie tylko dobrze wyglądają w wniosku o studia, pokazując wszechstronność, ale dają też rozwój akademicki i osobisty, a dojrzałość i poczucie własnej wartości.

Przedmioty AP (Advanced Placement) to kursy na poziomie akademickim oferowane w liceum. Choć dają głębszy wgląd w przedmiot i znacznie zwiększają wiedzę ucznia, mają też inne korzyści. Na koniec roku uczniowie zdają egzamin AP z danego przedmiotu. Jeśli zda, kurs jest równoważny semestrze studiów. Weźcie wystarczająco dużo przedmiotów AP i zdać egzaminy, a Wasz uczeń zacznie studia z częścią wymagań bazowych za sobą. To strategia oszczędzająca pieniądze (nie płacicie za punkty ECTS) i czas (plan zajęć na studiach ma miejsce na inne rzeczy poza Angielskim 101). Przedmioty AP dobrze wyglądają też w wniosku o studia, bo pokazują, że uczeń radzi sobie z materiałem akademickim.

Macie potężną rolę jako rodzice. Tak prawdziwe, że Wasze dzieci staną się ludźmi, jakimi mają być, niezależnie od Waszych działań, tak też prawdziwe, że Wasze zachęcanie (i odradzanie) ukształtuje ich życiową drogę. Pomóżcie uczniowi podjąć właściwe decyzje edukacyjne prowadzące do dyplomu i produktywnej kariery. Bądźcie zaangażowani w wybór przedmiotów, szkół i zajęć pozalekcyjnych. Marzycie razem z nimi – walczycie z niszczycielami marzeń i nie stawajcie jednymi z nich. To Wasza odpowiedzialność, by pilnować ludzi w życiu Waszego dziecka, którzy będą próbować zgasnąć marzyciela i powstrzymać ich zanim naniosą krzywdy.

Pomoc uczniowi w wyborze kierunku studiów to tylko przedłużenie tego, co już robicie, jeśli przestrzegacie wytycznych z tej książki. Zachęcajcie do eksploracji, wspierajcie talenty i preferencje, zapisujcie na zajęcia stymulujące ich zainteresowania. Czasem oznacza to wyczuwanie okazji wolontariackiej lub eksplorację nowej grupy pozalekcyjnej.

W trakcie liceum obaj moi synowie brali udział w czterolatkowym programie przygotowawczym do studiów, Upward Bound, sponsorowanym przez Uniwersytet Kalifornii w Davis (UC Davis). Program ten powstał, by dać pierwszopokoleniowym (nikt w rodzinie nie ukończył czterolatkowych studiów) studentom o niskich dochodach szansę na studia. Od końca drugiego roku liceum do końca pierwszego roku studiów, przez sześć tygodni każdej wakacji letniej (program letni zamieszkiwany) uczęszczali na uniwersytet, ucząc się na indywidualnych zajęciach akademickich i specjalnych, zdobywając do 10 punktów wyborowych do liceum i doświadczając życia studenckiego. Przez sześć wspaniałych tygodni mieszkali w akademikach, uczęszczali na zajęcia, odwiedzili Festiwal Szekspirowski w Ashland w Oregon, kempingowali przez kilka dni, wzięli udział w pokazie talentów i zorganizowali własne uroczystości zakończenia.

W roku szkolnym studenci uniwersytetu dali im korepetycje i doradztwo, pomagali planować imprezy świąteczne i spotkania, a także zabierali uczniów liceum na wycieczki po uczelnie stanu. To właśnie dzięki temu Chris i Corey zdecydowali, na jakie szkoły pójdą. Chris najpierw wybrał Uniwersytet Kalifornii w Irvine, ale ostatecznie zdecydował się na UC Davis. Najważniejsze, program Upward Bound pomaga studentom przygotować się do egzaminu wstępnego na studia (SAT). Stałam się samozwańczą rzeczniką programu, bo działa! Zespół dba o podnoszenie średniej ocen, zwiększanie umiejętności uczenia się, podnoszenie samooceny i pewności siebie oraz wzbogacanie rozwoju akademickiego i społecznego. Każdego lata, gdy Chris i Corey wracali do domu, widziałam w nich nową dojrzałość. Byli bardziej poważni wobec swoich wyników naukowych.

Przygotowanie do studiów

Upward Bound nie jest jedynym programem przygotowawczym na studia. Wykorzystajcie wakacje Waszego ucznia, by poszerzyć i wzbogacić jego edukację. Kampusy uczelni często sponsorują staże dla uczniów liceum. Oferują też wycieczki i programy dla licealistów szukających smaku życia studenckiego. Jako rodzice, musicie szukać programów w Waszym regionie i zachęcać do udziału.

Sprawdźcie innowacyjne programy jak Akademia Wczesnych Studiów w Berkeley (California Early College Academy). Pozwala ona nieprzywilejowanym uczniom liceum ukończyć liceum, zdobywając punkty studenckie – jak mała uczelnia w liceum. Finansowana z inicjatywy Gates Foundation Early College High School Initiative, nauczanie jest darmowe, a studenci rekrutowani na podstawie potrzeby materialnej. I nie robiłabym swego obowiązku, nie wskazując, jaki świetny program to Upward Bound – sprawdźcie w sieci, czy uniwersytet w Waszej okolicy oferuje kurs UB. Inną opcją są programy school-to-work jak Regionalny Program Zajęciowy (ROP), oferujący darmowe szkolenie praktyczne poza szkołą w godzinach lekcyjnych. To pomaga dzieciom rozwinąć umiejętności zawodowe i zbadać możliwe ścieżki kariery. Otrzymują nawet punkty do liceum za zatwierdzone przez szkołę prace. Zajęcia ROP otwarte są dla każdego szesnastolatka. Uczniowie otrzymują orientację w szkole, potem trafiają na miejsce praktyki cztery dni w tygodniu i wracają do szkoły na jeden dzień. Większość prac w programie nie oferuje wynagrodzenia, ale niektóre tak, a niektóre oferują też proces certyfikacji zawodowej.

Tyle wyborów
Pomoc dzieciom w trudnych decyzjach to duża część rodzicielstwa. To nie tylko wybór studiów, czasem to wybór między tym, co chcą, a tym, co potrzebują. Przez całe ich życie musimy uczyć ich rozsądku i myślenia, ważąc argumenty za i przeciw. Ćwiczenie rozsądnych decyzji powinno zacząć się wcześnie, jak omawiałam wyżej. I nie kończy się, gdy dzieci trafiają do liceum – możecie myśleć, że osiągnęły wiek rozsądku, ale Wasza prowadząca ręka wciąż jest im potrzebna do delikatnego pchnięcia we właściwym kierunku.

Chris próbował dostać się do rezerwowej drużyny koszykówki w pierwszym roku w Florin High School. Nieco do mojego zaskoczenia, się udał. Nie pamiętam, by Chris był wielkim entuzjastą koszykówki wcześniej, ale byłam za jego angażowanie w sport, pod warunkiem, że nie zakłóci nauki. Spadek ocen w sezonie koszykówkowym zawsze nadrabiany był na kursach letnich. I jak się dowiesz z tej książki, uczeń dążący na studia potrzebuje więcej niż tylko akademii, by wyglądać atrakcyjnie dla uczelni. Anгаżowanie w sport to cenne fundamenty wniosku o studia.

Przez tygodnie wiernie chodził na treningi i przez tygodnie siedział na ławce rezerwowych, utwierdzone jako drugi skład. Czasem był wkładany w ostatnie minuty meczu, gdy jego drużyna prowadziła wielką przewagę. Koszykówka była bardziej hobby, rekreacją, by spędzić czas, i dobrym sposobem na przynależność do czegoś wielkiego. Nie był też złym sposobem na przyciąganie dziewczyn.

Pracował nad umiejętnościami na boisku i skończył trzeci rok w pierwszej drużynie. Wszyscy zrozumieli, że nie wygra stypendium sportowego, ale wciąż się dobrze bawił. Na początku czwartego roku musiał przejść kwalifikacje do pierwszej drużyny, ale rozumiano, że to tylko formalność. Byłby w drużynie, gdyby chciał. Ale w tym roku miałam do niego kilka zastrzeżeń co do tego najważniejszego roku.

Prawidłowe decyzje

Mimo najlepszych starań, jego oceny zawsze padały w sezonie koszykówkowym – nigdy nie tyle, bym poważnie rozważyła rezygnację z drużyny, ale tyle, bym się zmartwiła. Treningi zaraz po lekcjach trwały zazwyczaj do późnego wieczoru, po 21:00. Potem uczył się do póżnej nocy, po północy. Lato między trzecim a czwartym rokiem musiał iść na kursy letnie, by podnieść średnią do 3.0. To mnie naprawdę zmartwiło, bo to był jego ostatni rok i nie miał lata na poprawę średniej przed maturą. Nasza umowa, że koszykówka jest drugorzędna wobec nauki, wydawała się nieistniejąca.

Chris i ja rozmawialiśmy poważnie. Omówiliśmy możliwość stypendium sportowego zamiast akademickiego, a nawet on zgodził się, że potencjał leży w tym drugim. Zaproponowałam, by poważnie pomyślał o naszym rodzinnym celu – studiach – i jak trudno będzie utrzymać obecną średnią w nadchodzącym sezonie koszykówkowym. Musiał zdecydować, czy chce grać tak bardzo, by cierpieć stres i naprężenie doganiania, by dostać się na studia marzeń. Musiał też pogodzić się z faktem, że najprawdopodobnie nie jest na tyle dobrym zawodnikiem, by grać na studiach. I w końcu musiał zapytać się sam, czy koszykówka jest dla niego na tyle ważna, by była jego pasją.

Powiedziałam Chrisowi, że wspieram jego decyzję, a nawet pomogę korepetycjami lub inną pomocą akademicką, jeśli chce grać dalej. Zostawiliśmy to. Poszedł na kwalifikacje i został wybrany do drużyny. Tego dnia przyszedł do mnie i poinformował o decyzji zrezygnowania z sezonu koszykówkowego na rzecz utrzymania średniej, która da mu najlepszą pozycję do wyboru studiów. Powiedział, to była oczywistość.

Byłam tak dumna. Zważył wszystkie czynniki i podjął decyzję, którą wiem, że była trudna, ale ostatecznie na jego korzyść. Gdy opowiadam tę historię rodzicom na warsztatach, często pytają, czy zgnieciłam marzenia Chrisa lub złamałam mu ducha, będąc tak szczera o braku talentu do koszykówki. Uważam, że rodzice mają obowiązek bycia szczerymi z dziećmi. Jedno to wspieranie i pielęgnowanie marzeń, inne budowanie falszej nadziei. Zachęcając go do celowania wysoko, rzeczywistość i doświadczenie ujawniły mnie i Chrisowi, że jego talenty akademickie przewyższają sportowe. Chris okazał dojrzałość ponad swoje lata, wybierając edukację na studiach zamiast małej szansy na grę w piłkę.

Nasi dzieci stoją przed trudnymi wyborami codziennie. Decyzja o eksperymentach z narkotykami, seksem lub poddaniu presji rówieśników może być wyborem życia lub śmierci. Może to oznaczać życie lub śmierć, jeśli rodzic nie pomógł mu rozwijać umiejętności rozsądku prowadzących do dobrych, pozytywnych decyzji.

Pani Sharon radzi
Śledź swojego ucznia: Nie możecie zakładać elektronicznego monitora na nastolatka, ale możecie insystować na byciu informowanym. Rozważcie finansowanie telefonu komórkowego, by ułatwić komunikację.

Znaj swoich doradców szkolnych: Nie czekajcie, aż uczeń będzie miał problem dyscyplinarny. Zacznijcie relację na pozytywną notatkę: zajrzyjcie z ciastkiem i uśmiechem, by przedstawić się i ucznia.

Zaangażujcie mentorów: Mentorzy można znaleźć w wielu miejscach poza szkołą i formalnymi organizacjami mentorskimi. Szukajcie w kościele, rodzinie, centrum rekreacyjnym i sąsiedztwie.

Badajcie programy wzbogacające: Sprawdzajcie plecak ucznia codziennie pod kątem ulotek, liści i notatek skierowanych do rodziców, zwłaszcza w pierwszym miesiącu lub dwóch nauki. Większość informacji o programach specjalnych – korepetycje popołudniowe, wczesne przygotowanie do studiów itp. – jest wtedy wysyłana do domu, a nie możecie polegać na tym, że uczeń pamięta, by Wam to przynieść. Musicie nad tym czuwać.

Previous:

Next: