• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak radzić sobie z agresywnym i złośliwym zachowaniem dziecka

Jak radzić sobie z agresywnym i złośliwym zachowaniem dziecka

Do 30% dzieci okazjonalnie lub regularnie angażuje się w zachowania agresywne. Mniej robi to systematycznie. Czy Twoje dziecko to burlak? Wedle Dana Olweusa, szwedzkiego psychologa i eksperta od przymusowania, bullying to powtarzalne, agresywne zachowanie z negatywnym zamiarem od jednego dziecka do drugiego, przy czym występuje różnica w sile.

Hara Estroff Marano w „Dlaczego nikt mnie nie lubi?” zauważyła: „Dzieci odrzucane z powodu tendencji agresywnych nie są `złe'. Są niezdolne do odczytania lub `przeczytania' emocji skutecznie, więc błędnie postrzegają i interpretują sygnały społeczne u innych.”

Gdy Twoje dziecko jest burlakiem

Dziecko chronicznie agresywne czuje się pozbawione kontroli i próbuje dostać to, co chce i czego potrzebuje, zabierając to innym lub inaczej tworząc nad nimi swoją moc. Choć burlaki są zazwyczaj silni i towarzyscy, burlak nie ma wielu przyjaciół. Dzieci ostatecznie odrzucają burlaka.

Oto więcej informacji o chronicznej agresji i tym, co możesz zrobić, jeśli Twoje dziecko angażuje się w bullying:

• Dziecko, które przymusza innych, chce sukcesu społecznego, ale nie wie, jak go osiągnąć. Chwyta go, zamiast być miłym, zainteresowanym innymi i empatycznym.
• Twoje dziecko nie potrzebuje Twojej odmowy ani gniewu – dostaje ich więcej niż wystarczająco w szkole. Potrzebuje Twojego wsparcia i Twoich umiejętności.
• Dzieci, które przymusza, są nadwrażliwe i często czują się nieco paranoidalnie, jakby ludzie chcieli ich „dostać”. Nie są sprawny w czytaniu sytuacji społecznych i często rejestrują niezamierzone urazy lub wypadki jako ataki bezpośrednie.
• Dzieci początkowo lubią dziecko, które przymusza; starają się mu podobać, podążają za jego ciemiężą i chcą być jego przyjacielem. To nie trwa długo – gdy stają się bardziej przerażone, traci on wpływ.
• Twoje dziecko może potrzebować pomocy w zrozumieniu struktury społecznej. Nie wie, jak przyczyniać się do innych ani jak dzielić się.
• „Chłopcy to chłopcy” nie jest uzasadnieniem dla zachowań typu bullying.
• Dziecko, które przymusza innych, często wpada w kłopoty, ale zawsze ma kozła ofiarnego.
• Nie naklejaj ani nie pozwalaj innym naklejać na niego etykiety „burlak”. Ludzie mogą się zmienić, a tendencje agresywne można przekierować.
• Zastanów się, czy chroniczna agresja nie jest oznaką dysleksji lub innych problemów.
• Nie żałuj dziecka, ale podjęcie działań w celu poprawy jego umiejętności komunikacji. Powiedz mu, dlaczego ma problemy z nawiązywaniem przyjaźni: „Jasiu, dzieci nie chcą przyjaźni z ludźmi, którzy ich biją i są cały czas złodliwi”.
• Angażuj dziecko w sesję rozwiązywania problemów lub burzę mózgów na temat sposobów odzyskania przyjaciół lub zdobycia nowych. Upewnij się, że pomysły pochodzą od dziecka lub są przez nie przyjmowane.
• Bullying agresywnego dziecka niczego go nie nauczy.
• Bądź konkretny, konsekwentny, daj dużo wzmocnienia pozytywnego i ustaw jasne granice. Głów zerową tolerancję dla zachowań agresywnych. Jedynym sposobem na faktyczne zatrzymanie bullyingu jest stworzenie klimatu, w którym agresywne zachowanie konsekwentnie nie jest tolerowane.

Twoje dziecko ofiarą

Kruella de Kid

Klasyczny bullying jest częstszy wśród chłopców, podczas gdy dziewczyny manifestują swoje zachowania agresywne w inny sposób – mianowicie krzywdą lub wojną psychiczną.

Dzieci, które są subtelnie agresywne, próbują kontrolować dynamikę społeczną poprzez wykluczanie innych dzieci, gadanie za plecami, mówienie złych rzeczy i zatrzymywanie przyjaźni („Nie zaproszę cię na imprezę, chyba że…”). Dzieci bywają okrutne, bo same boją się wykluczenia.

• Ofiary nawet jednego, pozornie małego aktów okrucieństwa często cierpią długo, a czasem nigdy nie zapomną. Okrucieństwo szkodzi.

To dobry pomysł!

Rodzice nie zawsze są świadomi, jak ich dziecko radzi sobie społecznie: czy jest bardzo popularne, agresywne, ofiarą, czy po prostu wszystko w porządku. Pytaj o dzień w szkole. „Co dzisiaj najbardziej Ci się podobało?” „Co było najmniej przyjemne?”

• Dzieci często wykluczają innych, bo same zostały wykluczone.
• Jeśli widzisz, że Twoje dziecko jest okrutne dla innego, pokaż swoją dysaprobatę i porozmawiaj o odpowiednich sposobach rozmowy i zabawy z ludźmi.
• Wspieraj wysiłki dziecka w kontakcie z przyjaciółmi. Zachęcaj do zapraszania znajomych na kolację, nocne przebywanie, na specjalne wydarzenia.
• Łatwiej uniknąć okrutnego zachowania podczas spotkania 1-na-1 niż w grupie.

Gdy Twoje dziecko zostało wykluczone

Wszystkie dzieci czują się niepopularne lub wykluczone czasem. Niestety, czasem tak faktycznie jest. Dynamika grup zawsze się zmienia. Kliki, zwłaszcza wśród dziewczyn, są częścią procesu rozwojowego odkrywania, co oznacza bycie członkiem grupy. Gdy Twoje dziecko czuje się wykluczone, bądź wielkim uchem i słuchaj uważnie. Uspokój je słuchaniem (rady zazwyczaj nie pomagają) i pomóż, angażując w inne grupy i aktywności.

Gdy Twoje dziecko jest chronicznie ofiarą

Jeśli Twoje dziecko stało się ofiarą w więcej niż jednym środowisku społecznym, to coś innego się dzieje i potrzebuje pomocy, by stać się bardziej sprawnym społecznie. Nie pozwól na biegłość w byciu ofiarą. Pracuj z nim nad rozwijaniem bardziej asertywnego zachowania, odbijania drągania i pokazywania siły. Ofiary często pozostają ofiarami, bo nagradzają swoich męczenników płaczem lub skruchem. Dziecko, które potrafi postawić się burlakowi (to nie znaczy, że ma go rozbić na kark – to raczej kwestia psychologiczna) często przestaje być celem.