Sekret wychowania szczęśliwej, pewnej siebie dziewczynki

Podczas spaceru powrotnego ze szkoły nie dawno temu, moja pierworoczka udawała, że rozmawia przez telefon. Zapytałam, z kim „rozmawia”, a gdy odpowiedziała: „Mój chłopak”, poczułam ten znany klucz w brzuchu. To ten sam przerażający węzeł, który poczułam w jelitach, gdy niedawno pozwoliłam jej 4-letniej siostrze wybrać nową kolorowankę i ona (znowu) wybrała błyszczącą „dziewczynę modową”. Choć nie ma nic złego w zachowaniu moich córek, dokładnie wiem, dlaczego to mnie drażni. To zakorzenione w tym, co wiem jako kobieta: pozornie niegroźne rzeczy – rozmowa z chłopcem, piękno i wygląd – mają potencjał, by stać się kolczastymi problemami, gdy moje córki urośną. Kocham mieć córki. Szczerze czuję, że urodziłam się, by wychowywać dziewczynki, dlatego nic nie drażni mnie bardziej niż robienie całego „Oo, dwie dziewczynki? Jesteście tak skazane!”. Ale to jak chodzenie po lince. Z jednej strony jestem zachwycona ich przyszłością. Kobiety uzyskują więcej tytułów naukowych niż ikolwiek wcześniej i mają więcej kobiet jako modeli do naśladowania w prawie każdej dziedzinie publicznej. Kampanie reklamowe wzmocniające, jak seria Always „Like a Girl”, stają się viralowe w minutach.

Niestety, cała ta wysoka osiągniętość ma swoją wadę. „Prawda jest taka, że dziewczynki robią świetnie na papierze, ale gdy patrzymy na to, co nazywamy ‚wnętrznym CV’, nie widzimy tej samej historii sukcesu” – mówi Simone Marean, współzałożycielka i dyrektor wykonawczy Girls Leadership, landowej organizacji non-profit obsługującej dziewczynki w klasach K–12, a także ich rodziny i edukatorów. Gdy poziomy osiągnięć szkolnych dziewczynek wzrosły do punktu, że regularnie przewyższają chłopców, ich wskaźniki stresu, lęku i depresji również wzrosły. Badanie Administracji Usług w zakresie Uzależnień i Zdrowia Psychicznego wykazało, że dziewczyny mają trzykrotnie więcej epizodów depresyjnych niż chłopcy, a wskaźnik dziewczyn zgłaszających uczucie depresji prawie potroił się w ciągu jednego roku. Innymi słowy, podczas gdy dziewczyny robią wszystko możliwe, by być tym, kim mogą, nie cieszą się z tego. I to „luka w dobrostanie” to na czym rodzice i nauczyciele powinni się skupić, mówi Marean. Tak jak Ty, chcę, by moje córki miały nieograniczone możliwości. Ale bardziej chcę, by były szczęśliwe – i duża część tego to upewnienie się, że są gotowe na wszelkie wyzwania, jakie spotkają. W tym duchu rozmawiałam z kilkoma największymi twórcami zmian w naszym kraju – ludźmi, którzy stoją na czele walki, by dziewczyny wchodziły w dorosłość czując się dobrze ze sobą – by dowiedzieć się, co rodzice mogą zrobić, by ich córki kwitły. Teraz dzielę się tym, czego się nauczyłam.

Przede wszystkim: znać swój wpływ

Łatwo zapomnieć, że rodzice, zwłaszcza matki, są potężnym wpływem. Nawet nastolatki, których zakładamy, że łatwo poddają się presji rówieśników, mówią, że mama ma największe znaczenie: 63 proc. dziewczyn, które zgłaszają posiadanie modelu do naśladowania, wskazują mamę, a 48 proc. zwraca się do matki o wsparcie, gdy mają problem, według ankiety niemal 1100 dziewczyn w wieku 13–18 lat przeprowadzonej przez Keds i Girls Leadership. Tylko 15 proc. idzie do przyjaciół po poradę. Młodsze dziewczyny są jeszcze bardziej zależne od mamy: „Uczniowie szkół podstawowych mogą mieszkać się ze swoimi przyjaciółmi w ciągu dnia, ale ich matka to bezpieczna przystań” – mówi Robyn Silverman, Ph.D., ekspertka od wychowywania z Morris County, New Jersey, prowadząca warsztaty o wychowywaniu pewnych siebie dzieci. Szansa jest taka, że jesteś wszystkim dla swojej córki – w tym jej największym modelem. Raport za raportem pokazuje, że to, jak matka zachowuje się przed córką, w dużej mierze wpływa na zachowanie dziecka, i istnieją sposoby modelowania zdrowego wizerunku siebie, które korzystają dla obojga. Po pierwsze, pilnuj tego, co mówisz, zwłaszcza plotek.

„Przemoc nie kończy się po dzieciństwie” – mówi Stacey Radin, Psy.D., współautorka Brave Girls i CEO oraz założycielka Unleashed, non-profitu dla nastolatek w Nowym Jorku. „Tak zwane ‚złe dziewczynki’ dorastają, i to, jak traktujesz innych – albo jak o nich mówisz – jest dobrym predyktorem tego, jak to zrobi Twoja córka”. I to nie tylko to, co mówisz, ale jak to mówisz. „Kobiety często mówią w formie pytań lub zaczynają z zastrzeżeniem: ‚Nie jestem pewna, czy to dobre, ale…’” – zwraca uwagę Rachel Thomas, prezydent LeanIn.org, organizacji, która stworzyła kampanię Ban Bossy z Harcerkami, by zachęcać do przywództwa. „Mów z przekonaniem i zachęcaj córkę do tego samego. Moja 8-latka używa mowy niemowlęcej, gdy nie jest pewna czegoś, i przypominam jej, że ma ważne rzeczy do powiedzenia i ludzie mogą nie wziąć jej na powagę, jeśli używa tego głosu. Nawet w LeanIn.org wyzywamy się nawzajem, gdy wątpiemy w siebie, mówiąc”. Nierzeczone rzeczy, które robisz, też mają znaczenie, zwłaszcza te związane z wizerunkiem ciała, bo badania pokazują, jak dziewczyna czuje się ze swoim wyglądem, w dużej mierze zależy od tego, jak jej matka patrzy na własne. W niedawnym brytyjskim badaniu Dove 2000 matek, dziewczyny w wieku 7 lat były zgłaszane do naśladowania zachowań matek, takich jak wciskanie brzucha lub opisywanie siebie jako grubej.

Jeden ze sposobów, by zmienić narrację? Bądź aktywna. Kiedy Twoja córka widzi, że wychodzisz na bieg, albo tańczysz razem w salonie albo pomagasz jej wspinać się po ścianie wspinaczkowej na placu zabaw, uczysz ją kochać swoje ciało. Na koniec, tak ważna jak mama, nie można przecenić znaczenia taty lub postaci ojca. Meg Meeker, M.D., autorka Strong Fathers, Strong Daughters, mówi, że dziewczyny biorą wskazówki od mężczyzn w swoich życiach od momentu, gdy są małe, a uwaga, którą otrzymują (lub nie), wpływa na wszystko – od szukania aprobaty chłopców po znajdowanie ścieżki kariery. „W moim doświadczeniu dzieci zazwyczaj uważają, że miłość mamy jest nie do negocjacji i oczekiwana” – mówi dr Meeker. „Ale z jakiegoś powodu miłość taty nie jest taka sama, nawet jeśli jest świetnym tatą, więc jest potężne, gdy komunikuje swojemu dziecku, że je kocha”. Tatowie powinni chwalić charakter córek, a nie tylko komplementować ich wygląd. „Kiedy wspomnisz, jak cierpliwa jest z młodszym rodzeństwem, na przykład, pokazujesz, że widzisz, kim jest” – mówi dr Meeker. Czas jeden na jeden jest kluczowy: „Wielu tatów, zwłaszcza samotnych lub rozwiedzionych, myśli, że wycieczka z córką musi być sensacyjna. Ale wciągnięcie jej w pospolite – zakupy razem, mycie samochodu – pokazuje, że cenisz jej towarzystwo w kontekście Twojego życia”.

Pomóż jej czuć się wyjątkowo

Dobrze, przygotuj się: między szkołą podstawową a średnią, samoocena dziewczyny spada 3,5 razy bardziej niż chłopca, stwierdziła Amerykańskie Stowarzyszenie Kobiet Uczonych, landowa organizacja poświęcona poprawie życia kobiet i ich rodzin przez adwokację, edukację, filantropię i badania. Antydotem? Zachęcaj indywidualność młodej córki, a położysz fundament, który będzie jej emocjonalnym rusztowaniem, gdy wejdzie w trudniejsze lata tween i nastolatek. „Dojrzewanie to moment, gdy dziewczyny naprawdę zaczynają rozumieć swoją tożsamość jako oddzielną od rodziców, więc będą eksperymentować z różnymi typami, jak ‚klown klasy’ lub ‚buntownik’” – wyjaśnia dr Radin. „Ale jeśli już mają silne poczucie siebie, mają o wiele łatwiej w nawigacji po dojrzewaniu”.

Rzuć szeroką siatkę, zachęcając córkę do odkrywania swoich pasji. Podczas wizyty w bibliotece, nie pchnij jej w stronę „Różowej”. Nawet jeśli jest typem „dziewczynką”, kto powiedział, że nie pokocha też atlasu świata? Zamiast zapisywać ją na gimnastykę, bo to popularny wybór, zaproponuj szereg opcji i zobacz, co wybierze. Gdy pokaże zainteresowanie czymś, daj jej mnóstwo szans, by to zgłębiła. Kluczowe jest pomóc jej wyostrzyć zainteresowania, gdy są inne od reszty rodziny. „Niektóre dziewczyny mają oczywiste darne, ale inne (np. dziecko, które nie jest tak zręczne w rodzinie naturalnych sportowców) potrzebują pomocy w ich wyciąganiu” – mówi dr Silverman. „Kiedyś pracowałam z mamą piłkarką, której córka nie miała zainteresowania sportem, ale kochała pływanie i rozkwitła, gdy mama wstawiła ją do drużyny pływackiej. Wydaje się oczywiste, ale może być trudne dla mam, gdy nie są mentorami. Zamiast tego zrozum, że czasem będziesz mostem, który połączy Twoją córkę z ekspertem”.

Chwal jej niedoskonałości

Możesz być zaskoczona, dowiadując się, że pozwolenie córce na upuszczenie rzeczy to jeden z najlepszych sposobów na budowanie jej pewności siebie. Teoria: Dziewczyny są nieumyślnie ugładzane do perfekcjonizmu przez chwalę za zachowanie „grzecznej dziewczynki”, więc szybko uczą się, że popełnianie błędów oznacza „niedostatecznie dobra”. To staje się problematyczne, bo badacze znaleźli, że to właśnie proces ryzykowania i bałaganienia buduje pewność siebie, wyjaśnia Katty Kay, prowadząca BBC World News America i współautorka The Confidence Code. „Mamy tendencję do ułatwiania dzieciom życia, robiąc rzeczy za nich, bo jesteśmy tak desperackie, by im się udało. Ale potem, gdy mówisz dziecku, że może ‚wszystko’, nie ma dowodów na to, bo nie musiała ciężko pracować nad niczym” – mówi Kay. Pokaż córce, że błędy to normalna część życia. Mów głośno (często!) o swoich własnych pomyłkach, nawet gdy to coś tak drobnego jak upuszczenie telefonu, i daj jej szansę na drobne wpadki. Kay nazywa to zadaniami „smażeniem jajka”: „Zrób listę małych rzeczy, które możesz nauczyć ją robić sama, jak smażenie jajka. Proces uczenia się przez próbę i błąd zbuduje jej pewność siebie”. Albo spróbuj czegoś nowego razem – eksperyment piekarniczy, zajęcia sztuk walki – gdzie możecie „zbałaganić” razem dla frajdy.

Wplantuj pewność społeczną

Obecnie punktem kulminacyjnym życia społecznego Twojego dziecka jest bycie przewodnikiem w kolejce, ale trudne sytuacje społeczne zaczynają się wcześniej, niż myślisz. Badania z Penn State Erie, The Behrend College pokazują, że średnio połowa dzieci i nastolatków, dysproporcjonalnie dużo z nich dziewczyn, doświadcza „agresji relacyjnej” (gdy dzieci celowo wykluczają dziecko lub zmuszają inne dzieci do opuszczenia kogoś) co najmniej miesięcznie od klasy 5 do 12. Jeszcze bardziej niepokojące: badanie Uniwersytetu Stanowego w Nowym Jorku w Buffalo pokazuje, że to zachowanie zaczyna się u dzieci w wieku 2,5 roku. „Konflikt jest nieunikniony w życiu dziecka” – mówi Rosalind Wiseman, autorka bestsellerowej książki Queen Bees and Wannabes. „I z tego powodu musisz nauczyć córkę, jak z nim radzić”. Pokazanie jej, że w porządku jest wyrażanie pełnej gamy emocji, to numer jeden. „Ponieważ dziewczyny często pokazują wiele emocji, mylnie uważamy, że są emocjonalnie inteligentne” – mówi Marean. „Ale dziewczyny uczą się bardzo wcześnie dbać o emocje innych na pierwszym miejscu. Myślą, że zawsze powinny czuć radość i ekscytację, i tłoczą tak zwane ‚złe’ uczucia, jak zazdrość, złość lub niepewność”.

Senator USA Kirsten Gillibrand (D-NY) rozwinęła to. „Emocje to niezwykle potężne narzędzie i musimy uczyć mam i dziewczyn, że gdy czujesz złość lub złość, to sygnał, że coś jest dla Ciebie ważne, i powinnaś to wyrazić” – mówi senator Gillibrand, która kredytuje swoją babcię i matkę za nauczanie jej, jak sprawić, by jej głos został usłyszany. Normalizuj złość, przede wszystkim, opowiadając córce o (odpowiednich dla dziecka) rzeczach, które Cię zdenerwowały. Z małymi dziećmi szukaj okazji do budowania ich słownictwa emocjonalnego, mówi Marean: „Kiedy czytasz książkę lub bawisz się lalkami lub pluszakami, zapytaj: ‚Dlaczego X czuje tak?’ albo ‚Czy myślisz, że X potrzebuje przytulasa?’”. Gdy Twoja córka napotka problem społeczny – powiedzmy, nie została zaproszona na urodziny – nie odsuwaj to i nie twierdź, że to nie jest problem. To tylko komunikuje, że jej uczucia nie są ważne. To samo dotyczy, gdy chłopcy są zaangażowani: „Nie mogę znosić, gdy rodzice mówią córce, że chłopak jest dla niej zły, bo lubi ją” – mówi Wiseman. „To ustanawia strasznie niezdrowy precedens, ucząc dziewczynę, że złe traktowanie oznacza, że osoba ją lubi i dlatego powinna to akceptować”. Zamiast tego porozmawiaj o tym. Rozważ wpisanie córki do grupy, czy to drużyny sportowej, Harcerek, czy przyjaciół spotykających się na cotygodniowych zajęciach artystycznych. Dziewczyny są szczególnie skłonne do wyrażania niezależności i dumy, gdy pracują z innymi dziećmi na wspólnym celu, nawet jeśli jest to proste jak robienie kolażu, mówi dr Radin. Sporty zespołowe mogą być szczególnie korzystne dla dziewczyn, bo wygrywanie i przegrywanie uczy odporności. Fakt, w niedawnym internetowym badaniu 400 kobiet zarządzających na całym świecie, pełne 94 proc. z nich brało udział w sportach, a 74 proc. powiedziało, że wpłynęło to na ich potencjał kariery. Na koniec, jak banalne to może brzmieć, dla wszystkich wyzwań, jakie dziewczyna może spotkać i całego wysiłku, jaki wkładasz, by pomóc jej znaleźć drogę przez nie, nie ma nic bardziej uziemiającego i potężniejszego niż Twoja bezwarunkowa miłość. „Więcej niż cokolwiek, dzieci muszą znać odpowiedzi na trzy pytania” – mówi dr Meeker. „Co myślisz o mnie? Czy mnie rozumiesz? Jakie masz nadzieje dla mnie?” Wyraź to swojej dziewczynie, a jej przyszłość będzie jaśniejsza niż ikolwiek.

Grupy dziewczyn, które uwielbiamy

  • Girls Who Code (girlswhocode.com), IGNITE (igniteworldwide.org) i GEMS (gemsclub.org) – wszystkie mają cel zachęcenia większej liczby dziewczyn do informatyki i STEM (nauka, technologia, inżynieria i matematyka).
  • Curious Jane (curiousjanecamp.com) oferuje obozy letnie, programy popołudniowe i magazyn, by zainteresować dziewczyny wszystkim – od nauki szpiegowskiej (sprytnym mixem chemii, fizyki i biologii) po ultra-kreatywne projekty DIY.
  • Girls on the Run (girlsontherun.org) uczy umiejętności życiowych dziewczyn w klasach 3–8 przez swój popołudniowy program biegania.

Previous:

Next: