Przyczyny i czynniki ryzyka natrętu (urodzenia martwego dziecka) – co warto wiedzieć

Zgon wewnątrzmaciczny płodu to termin kliniczny na natręt, opisujący śmierć dziecka w macicy. Zazwyczaj dotyczy strat od 20. tygodnia ciąży.

Ciąże utracone wcześniej to poronienia i są traktowane inaczej przez medykynę sądową. Rodzice dziecka urodzonego martwego otrzymują akt urodzenia i zgony, przy poronieniu – nie.

Dla wielu, którzy przeżyli taką utratę, granica między natrętem a poronieniem może wydawać się umowna, ale w żadnym wypadku nie sugeruje, że emocjonalna reakcja rodzica jest mniej lub bardziej profunda.

Częstość natrętów

Wedle CDC (Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom), śmierć płodu występuje w ok. 1 na 100 ciąż w USA. Wczesny natręt (20–27 tygodni) jest nieznacznie częstszy niż późny (28+ tygodni). CDC podaje ok. 24 000 urodzeń martwych rocznie w USA.

Definicja zgonu płodu różni się w świecie w zależności od wieku gestacyjnego i wagi płodu. Próg może wynosić od 16 do 26 tygodni przy wadze min. 400–500 g.

Wedle WHO, w 2015 r. العالمي było 2,6 mln natrętów, ponad 7178 dziennie. Większość w krajach rozwijających się. 98% w krajach o niskim i średnim dochodzie. Ok. połowa natrętów zdarza się w trakcie porodu (okres wewnątrzporodowy) – najwyższy moment ryzyka.

Przyczyny

Ok. 1 na 4 natrętów pozostaje niewyjaśnionych. Spośród zdiagnozowanych, najczęstsze przyczyny to:

  • Wady wrodzone
  • Anomalie genetyczne
  • Odłam łożyska i inne zaburzenia łożyska (np. vasa previa)
  • Niedowydajność łożyska prowadząca do restrykcji wzrostu płodu
  • Powikłania pępowiny
  • Pęknięcie macicy

Czynniki ryzyka

Kilka czynników stawia kobietę w wyższym ryzyku natrętu. Niektóre możesz kontrolować, inne nie.

Zdrowie matki

Twoje ogólne zdrowie i samopoczucie są kluczowe dla wyciągnięcia ciąży. Nadciśnienie, cukrzyca, łuszczyca, choroby nerek, tarczycy, trombofilia – to tylko niektóre choroby związane z natrętem. Palenie, alkohol, otyłość też przyczyniają się.

Rasa / etniczność

Etniczność i rasa odgrywają rolę – zarówno przez dyspozycje genetyczne, jak i bariery społeczno-ekonomiczne utrudniające dostęp do opieki perinatalnej. Kobiety afrykańsko-amerykańskie mają dzisiaj dwukrotnie wyższe ryzyko natrętu niż białe kobiety.

Wiek

Zaawansowany wiek matczyński nie jest już takim czynnikiem jak kiedyś, dzięki postępowi w medycynie perinatalnej. Nadal jednak kobiety po 35 r.ż. częściej mają niewyjaśnione natręty niż młodsze.

Ciąża wielopłodowa

Noszenie więcej niż jednego dziecka zwiększa ryzyko natrętu. Dlatego przy in vitro (IVF) często zaleca się transfer jednego zarodka na cykl, by zmniejszyć ryzyko.

Ekspozycja na przemoc

Przemoc w rodzinie dotyka kobiet wszystkich ras i statusu materialnego. W społecznościach ubogich, wysokie bezrobocie, narkotyki, karaźnię mogą połączyć się, stawiając matkę i dziecko w jeszcze większym ryzyku.

Historia problemów

Historia problemów z ciążą – restrykcja wzrostu płodu, przedwczesny poród – przekłada się na wyższe ryzyko natrętu w kolejnej ciąży. Kobiety, które miały natręt, są 2–10 razy bardziej narażone na ponowny.

Przeżywanie natrętu

Najczęstszym objawem natrętu jest brak ruchów dziecka. Jeśli lekarz potwierdzi, że dziecko zmarło, zazwyczaj masz dwie opcje:

  • Wywolanie porodu lekami – by rozpoczął się w ciągu kilku dni
  • Czekanie na naturalny porod w ciągu tygodnia lub dwóch

Jeśli doświadczasz natrętu, naturalne jest czucie wiru emocji. Nie tłum je. Zwróć się do sieci wsparcia (znajomi, rodzina, medycy) o pomoc w przyjmowaniu straty.

Jeśli nie radzisz sobie – szukaj profesjonalnej pomocy u licencjonowanego psychologa/psychoterapeuty. Poproś lekarza o skierowanie. Na końcu przyjmowanie natrętu to nie wydarzenie – to proces. Daj sobie czas i nie zamykaj się. Będzie lepiej.