• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Drzemki od A do Z: kompletny przewodnik dla rodziców

Moja córka Samantha była fatalnym drzemką. Każdego dnia żyłam w lęku: czy uda mi się ją uśpię? Czy będzie spać wystarczająco długo, by się wypocząć? A czy zdąży śpić tak długo, by ja mogłam odpocząć? Kiedy urodziła się moja druga córka, Chloe, nauczyłam się na moich błędach. Dodatkowo uzbroiłam się półką książek o dzieciach i śnie. (Przeczytałam je wszystkie.) Nie ma co się dziwić – Chloe jest świetną drzemką. Niezależnie od tego, na jakim etapie jesteś, Twoje dziecko też może stać się dobrym drzemką. Wystarczy plan działania. Gotowe: zebraliśmy najlepsze porady dzisiejszych ekspertów od snu. Czytaj dalej, a Twoje dziecko wkrótce będzie chrapać.

Noworodki do 3 miesięcy: sen wokół zegara

Dla nowych rodziców, którzy uczą się opieki nad niemowlęciem, noworodki w pewnym sensie „samie dbają o sen”. Zasypiają na rękach, w foteliku samochodowym, w huśtawce – nie ma presji, by robić coś specjalnie, by drzemki się zdarzały. Warto jednak czasem kłaść noworodka do drzemki w tym samym miejscu, gdzie śpi w nocy. Ważne też, by pokój był zaciemniony i dość cichy, nawet jeśli dziecko szczęśliwie drzemie w huśtawce. Najważniejsze: unikaj sytuacji, w której dziecko zostaje budzące przez więcej niż 2 godziny z rzędu – choć nawet 2 godziny czuwania może być za dużo dla niektórych noworodków. Obserwuj znaki senności (mniej aktywny, zachcianka, mniejszy zainteresowanie otoczeniem) – radzi dr Marc Weissbluth, profesor pediatrii w Northwestern School of Medicine, autor „Healthy Sleep Habits, Happy Child”.

3 miesiące: gotowość na harmonogram

Nie możesz już czekać, aż dziecko zasnie w huśtawce. „Jeśli nie zauważyłaś wzorca w drzemkach dziecka, musisz przejąć inicjatywę” – mówi dr Jodi Mindell, kierownik Centrum Zaburzeń Snu w Szpitalu Dziecięcym w Filadelfii. „Kładzenie dziecka do drzemki o tych samych porach każdego dnia nastawia jego wewnętrzny zegar na senność w tych momentach”. Aby złapać naturalne „okno snu”, kładź dziecko, gdy jest senne, ale nie przespane. Wtedy zasypia łatwo i bez płaczu. Gdy przegapisz okno snu, organizm dziecka uwalnia hormony dające „drugi dech”, co utrudnia zasypianie. Niemowlęta 3–6 miesięcy zazwyczaj potrzebują 3–4 drzemek dziennie i są gotowe na kolejną drzemkę 2 godziny po obudzeniu. Np. jeśli dziecko wstaje o 6:00, kładź je do łóżeczka o 8:00. Po obudzeniu z drzemki 1, niech zostanie czuwające 2 godziny do drzemki 2; tak samo dla drzemek 3 i 4.

Jeśli dziecko nie drzemkowało regularnie, na początku może nie zasnąć zgodnie z planem. Jak sprawić, by rutyna zadziałała? Gdy nadchodzi czas pierwszej drzemki, kładź dziecko do łóżeczka czuwające, tak jak eksporci radzą przy kładzeniu na noc. Każdy ekspert ma swoją ulubioną metodę (niestety wiele wiąże się z łzami). Jeśli dziecko płacze, dr Jill Spivack, współautorka „The Sleepeasy Solution”, proponuje sprawdzanie co regularne odstępy (co 5, 10 lub 15 minut) do końca godziny. „Sprawdzanie to wejście do pokoju, stanęcie obok łóżeczka, nie dotykanie dziecka i powiedzenie spokojnym głosem: ‚Kocham cię, skarbie. Dasz radę!’” – wyjaśnia Spivack. Potem wychodzi się, by dziecko miało szansę uspokoić się i zasnąć. Jeśli po godzinie nadal nie śpi, podnieś je, ale spróbuj za 2 godziny.

Inny problem: dziecko zasypia bez problemu, ale budzi się po 20 minutach. Nie zakładaj, że drzemka się skończyła. Choć niektóre dzieci to naturalnie krótkie drzemki, celuj w minimum 45 minut – radzi większość ekspertów. „Krótka drzemka pomaga dziecku walczyć z zmęczeniem, ale regeneracja nie trwa długo” – mówi Spivack. Gdy kładziesz dziecko, nie wyjmuj go z łóżeczka przez pełną godzinę, nawet jeśli się obudzi wcześniej. Zniechęcaj nawyk „przekąskiwania drzemkami”, zamiast pozwalać na częste, krótkie drzemki.

6–9 miesięcy: dłuższe przerwy między drzemkami

W pewnym momencie ten okres rutyna się zmieni. Po obudzeniu z drzemki 1, dziecko nie będzie gotowe na drugą przez 3 godziny (zamiast 2). Oczywiście, jeśli jest zmęczone, kładź je wcześniej. Ale w pewnym momencie, prawdopodobnie ok. 9. miesiąca, dziecko przejdzie na dwie drzemki. Gdy Chloe miała 9 miesięcy, kładłam ją o 15:00 na trzecią drzemkę. Zamiast spać, bawiła się w łóżeczku, aż znudziła się, a potem zaczęła płakać. Wtedy wiedziałam, że pora odpuścić tę drzemkę. Problemem było to, że była wykończona wieczorem. Rozwiązaniem było kładzenie spać o godzinę wcześniej niż zwykle.

Co jeśli drzemki nie idą dobrze? Zacznij od sprawdzenia, ile dziecko śpi w nocy. Częsty problem, wskazuje dr Weissbluth, to trzymanie dziecka czuwającego, by poczekać na powrót rodzica z pracy. To zbyt mocno opóźnia kładzenie spać. Inny błąd: czekanie, aż dziecko z wyczerpania samo zasnie, zamiast kłaść je spać w rozsądnej porze. „Oba nawyki sprawiają, że dziecko budzi się z ‚zbiornikiem snu’, który nie jest pełny” – mówi dr Weissbluth. „Nie wytrzyma do 9:00 na dobrą poranną drzemkę, co psuje cały harmonogram snu”. Jakość drzemek z kolei wpływa na sen nocny. Największym błędem jest trzymanie dziecka czuwającego cały dzień, by „wykończyć” je na pewno dobrego spaniu w nocy. To nigdy nie działa! Przeprzesane dziecko trudniej zasypia i trudniej utrzymuje sen pod koniec dnia. Jak paradoksalne to brzmi, dobre drzemki oznaczają dobry sen nocny. „Sen rodzi sen” – mówi dr Mindell. „Dziecko, które dobrze drzemkuje w dzień, o wiele lepiej śpi w nocy”.

12–21 miesięcy: rezygnacja z porannej drzemki

Większość dzieci nie robi tego skoku przed 15–21 miesiącem, choć niektóre już w wieku roku. Przejście na jedną drzemkę dziennie może być burzliwe i raczej nie nastąpi z dnia na dzień. Przez kilka miesięcy może się okazać, że dwie drzemki to za dużo, a jedna – za mało. Niektórzy mają sukces ze zmiennym harmonogramem: jednego dnia jedna drzemka (i wcześniejsze kładzenie spać), następnego – dwie. Większość dzieci potrzebuje drzemki codziennie do 3. roku życia, nawet jeśli nie chcą o to wydawać lub wydaje się, że nie potrzebują.

Brak drzemek to długi dzień (szczególnie dla mamy), więc trzymaj popołudniową drzemkę tak długo, jak to tylko możliwe. Gdy urodziła się Chloe, liczyłam na wspólne drzemki córek, by chwilę odpocząć, ale prawie 3-letnia Samantha nie na to pozwoliła. Aż, gdy czas drzemek minie, to minie na zawsze. Nie ma co robić, tylko smutno pożegnać się. Było miło, póki trwało!

Oryginalnie opublikowano w kwietniu 2010 w magazynie American Baby.