• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dlaczego niemowlęta stają się przyklejające i jak z nimi radzić sobie?

„Dlaczego niemowlęta stają się przyklejające?” to częste pytanie rodziców, gdy ich maliutkie wymagają ciągłej bliskości rodzica lub opiekuna. Przyklejość to normalny objaw rozwoju psychicznego we wczesnym wieku. Może też świadczyć o lęku rozdzielania, gdy dziecko płacze lub zachowuje się kapryśnie, oddzielone od rodziców. Niemowlęta i maluchy wyrazają silne emocje i zachowania, gdy są z dala od osoby, do której są przywiązane.

Przyklejone niemowlę nazywa się też „niemowlę-klettem” (od taśmy Klett), bo nie lubi, gdy ktoś je odkłada z rąk rodzica lub opiekuna. Choć niemowlęta mogą płakać i rzucać hysterię, gdy są oddalone od ulubionej osoby, ta faza jest do ogarnięcia. Przeczytaj, dlaczego niemowlęta stają się przyklejające i jak zarządzać tym zachowaniem.

Lęk przed obcymi

Niemowlęta potrafią rozróżniać znane twarze od obcych już w 6. miesiącu życia. To, co nazywamy „lękiem przed obcymi”, zazwyczaj rozwija się w 9. miesiącu, choć przedział czasowy jest szeroki. To zachowanie odzwierciedla rozwój poznawczy dziecka. Choć niemowlęta rozpoznają opiekunów od urodzenia, to dopiero w 9. miesiącu potrafią utrzymać w pamięci obraz opiekuna i rozpoznać inną osobę jako obcą. Lęk przed obcymi jest częścią normalnego rozwoju społecznego i emocjonalnego. Wskazuje na postęp w świadomości otoczenia i głównych opiekunów.

W pierwszych miesiącach życia dziecko może płakać z głodu, potrzeby miłości lub uwagi, poza dolegliwościami fizycznymi. Małe dzieci myślą, że rodzic lub główny opiekun jest ich częścią. Gdy mózg rośnie, zrozumieją, że jesteś osobą oddzielną, i mogą zacząć płakać i stawać się przyklejające.

W tym stadium przyklejość może wystąpić nawet przy Twojej obecności, nawet z bliskimi, np. dziadkami. Niemowlęta różnią się stopniem nasilenia typowego lęku przed obcymi. Zachowanie to może nasilać się w stresie, np. przy chorobie lub przeprowadzce do nieznanego środowiska. Jeśli dziecko nagle stanie się znacznie bardziej przyklejające niż zwykle, może komunikować stres – chorobę, zmianę środowiska, a nawet coś poważniejszego, jak zaniedbanie lub przemoc ze strony opiekuna.

Czy Twoje dziecko ma lęk rozdzielania?

Lęk rozdzielania to zjawisko inne niż lęk przed obcymi. Jest ściśle związane z poczuciem bezpieczeństwa przywiązania. Gdy małe dzieci czują się bezpiecznie w relacji z opiekunem, zazwyczaj reagują smutkiem na rozdzielenie. Są jednak łatwo do uspokojenia przy powrocie opiekuny. Dzieci różnią się stopniem nasilenia lęku rozdzielania. Zazwyczaj intensywny lęk rozdzielania stopniowo ustępuje, gdy dzieci dojrzewają i budują istotne relacje poza domem. Jeśli lęk utrudnia funkcjonowanie rodziny lub występuje w skrajnej formie, dziecko może komunikować stres przekraczający jego zdolności radzenia sobie. Konsultacja z pediatrą pomaga zidentyfikować źródło stresu.

Porady do radzenia sobie z przyklejanym niemowlęciem

Zachowanie przyklejące może być stresujące dla rodziców i dzieci. Pamiętaj jednak, że przyklejość to zazwyczaj sygnał pozytywnego rozwoju i nie musisz czuć winy, oddalając się od dziecka z konieczności. Możesz zastosować techniki, by dziecko nauczyło się akceptować Twoją nieobecność. Potajemne uchodzenie sprawia, że dziecko jest jeszcze bardziej przyklejające przy powrocie. Dlatego informuj malucha przed wyjściem, by szybciej przejść tę fazę.

Poniższe wskazówki pomogą poradzić sobie z przyklejością, lękiem rozdzielania i wybuchami gniewu, gdy musisz odejść do pracy lub dziecko jest przyklejające z innych przyczyn.

1. Stopniowe rozdzielanie powoduje mniejsze wybuchy

Spróbuj zostawiać dziecko w innym pokoju lub z członkiem rodziny na krótkie chwile na początku. Najpierw zostaw je z kimś bliskim – drugim rodzicem, zaufanym opiekunem. Później spróbuj z dziadkami lub inną odpowiedzialną osobą.

Po powrocie zawsze sprzedawaj z dzieckiem, zapewniając, że wracasz i nie zostawiasz go samotnego. Mamom wracającym do pracy po urlopie macierzyńskim warto spróbować krótszych rozdzielania wcześniej. Te kroki pomogą, jeśli planujesz żłobek.

2. Daj zabawkę lub swój ubranek

Możesz dać dziecku ulubioną zabawkę na czas nieobecności. Możesz też zostawić szal lub swój ubranek, w którym dziecko poczuje się komfortowo. Upewnij się, że przedmioty są bezpieczne – nie stanowią zagrożenia zadławienia lub uduszenia.

3. Ukrywaj emocje przy pożegnaniu

Jeśli dziecko zauważy, że Ty też jesteś zestresowana lub płaczesz, stanie się jeszcze bardziej przyklejające i zacznie płakać. Machaj ręką i mów „do widzenia” z uśmiechem, zostawiając dziecko w żłobku lub przedszkolu. To da mu pewność, że wrócisz wkrótce i nie ma powodu do niepokoju.

4. Dziel się planami z maluchami

Jeśli dziecko jest wystarczająco duże, by zrozumieć, porozmawiaj o planach na po rozdzieleniu – wyjdziecie, bajki, wspólna zabawa po żłobku lub po pracy.

Te plany wzmocnią przekonanie, że wrócisz, pomagając dziecku zachować spokój. Pamiętaj, by trzymać obietnice, by budować zaufanie.

5. Przyklejość jest tymczasowa

Niemowlęta i maluchy uczą się akceptować regularne, krótkie rozdzielania. Zobaczysz, jak Twoje „niemowlę-klett” radośnie macha ręką, gdy idziesz do pracy lub zostawiasz je w żłobku.

6. Ćwicz regularnie

Dzieci dobrze radzą sobie, gdy rozdzielanie ma regularny rytuał. Zawsze mów „do widzenia”, daj pocałunek, machaj ręką lub powiedz „wrócę wkrótce”. Trzymaj się wybranego rytuału pożegnania codziennie. To pomoże dziecku zrozumieć, że odejście jest tymczasowe i wrócisz.

Lęk przed obcymi i lęk rozdzielania to regularne elementy rozwoju dziecka, a dzieci mogą wykazująć szeroki wachlarz normalnych zachowań zależnych od temperamentu. Czasami niemowlęta stają się przyklejające przy chorobie, silnym bólu, gorączce lub innych problemach zdrowotnych. Jeśli jednak przyklejość wydaje się nadmierna, bez wyraźnej przyczyny lub zakłóca funkcjonowanie rodziny, skonsultuj się z lekarzem. Profesjonalna pomoc w radzeniu sobie z przyklejanym dzieckiem wspiera płynne przejścia faz rozwojowych. Możesz też pomóc dziecku zrozumieć, że rozdzielenie jest tymczasowe, co łagodzi przyklejość.