Lichaamsdysmorfische stoornis

Wat is lichaamsdysmorfische stoornis?

Lichaamsdysmorfische stoornis (LDS) zorgt ervoor dat mensen geloven dat delen van hun lichaam lelijk uitzien. Mensen met LDS besteden uren aan wat ze denken dat er mis is met hun uiterlijk. Veel keer per dag controleren, verbeteren, verstoppen of vragen ze anderen over hun uiterlijk. Ze richten zich op imperfecties die voor anderen nauwelijks zichtbaar zijn.

Wat zijn de tekens en symptomen?

Mensen met LDS:

  • Richten zich extreem op hun uiterlijk. Ze vinden het moeilijk om te stoppen met nadenken over de delen van hun uiterlijk die ze niet leuk vinden. Ze focussen op specifieke dingen — zoals een puist op hun huid, of de vorm van hun neus, ogen, lippen, oren of handen.
  • Voelen zich ongelukkig over hun uiterlijk. Ze voelen zich bijna constant bezorgd, gestrest en ongerust over hoe ze eruitzien.
  • Controleren of 'verbeteren' hun uiterlijk. Ze voelen een sterke drang om hun uiterlijk steeds weer te controleren. Bijvoorbeeld: in de spiegel kijken, anderen vragen hoe ze eruitzien, of hun uiterlijk veel keer per dag 'repareren'.
  • Proberen onzichtbaar te blijven. Sommige mensen met LDS voelen zich zo slecht over hun uiterlijk dat ze niet gezien willen worden. Ze blijven thuis, isoleren zich, of gebruiken make-up, hoeden of kleding om dingen te verstoppen. Sommigen vermijden spiegels omdat het te stressvol is.
  • Hebben een vals beeld van hun uiterlijk. Mensen met LDS zien hun lichaam niet zoals het echt is, of zoals anderen het zien. De imperfecties waarop ze focussen, zijn dingen die anderen nauwelijks opmerken. Ze zijn ervan overtuigd dat ze lelijk zijn, ook al klopt dat niet.

Hoe wordt LDS gediagnosticeerd?

Een getrainde psychotherapeut die LDS begrijpt, kan de diagnose stellen. Door vragen te stellen en goed te luisteren naar de antwoorden, kan hij of zij bepalen of iemand LDS heeft of een andere stoornis.

Hoe wordt LDS behandeld?

LDS kan behandeld worden met:

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT). CGT is een vorm van gesprekstherapie. Het kan mensen met LDS helpen te begrijpen dat wat ze denken, beïnvloedt hoe ze zich voelen. In CGT leren ze hun gedachten te herkennen. Ze leren de gedachten die ze slecht laten voelen te bestrijden. Ze leren dat ze de manier kunnen veranderen waarop ze hun lichaam zien. Langzaam, en met veel steun, leren ze in CGT minder te focussen op imperfecties. Ze leren stoppen met constant controleren en 'repareren' van hun uiterlijk.
  • Medicatie. Medicijnen die helpen dat serotonine goed werkt, worden gebruikt om LDS te behandelen. Deze worden soms SSRI's genoemd. SSRI's kunnen helpen om minder geobsedeerd te zijn over het uiterlijk en minder distress te voelen. Met minder distress kunnen ze meer vooruitgang boeken in de CGT.

Meestal worden CGT en medicatie samen gebruikt om iemand met LDS te behandelen.

Wat veroorzaakt lichaamsdysmorfische stoornis?

Er is nog veel te leren over de exacte oorzaken van LDS. Maar experts geloven dat deze factoren een rol spelen:

  • Genetica. LDS kan deels erfelijk zijn. Het komt vaker voor in families.
  • Serotonine. Serotonine is een normale en noodzakelijke stof in de hersenen. Een tekort aan serotonine helpt verklaren waarom LDS ontstaat.
  • Hersenverschillen. Onderzoek heeft aangetoond dat sommige hersengebieden er anders uitzien en anders werken bij mensen met LDS.

LDS wordt niet veroorzaakt door iets wat de persoon of hun ouders gedaan hebben. Het is een psychische aandoening die behandeling vereist. LDS is niet de schuld van de persoon.

Hoe is het voor iemand met LDS?

De gedachten en zorgen die bij LDS horen, nemen de tijd van een persoon in beslag en putten hun energie uit. Met LDS voelt een persoon zich nooit oké over hoe hij of zij eruitziet, ongeacht wat anderen zeggen. Door LDS missen ze vaak uit op vrienden, school of werk, of normale activiteiten. Dit kan ze eenzaam, verdrietig of depressief laten voelen.

Sommigen zoeken behandelingen of operaties die ze niet nodig hebben, in de hoop een 'imperfectie' te 'repareren'. Maar dit verlicht of verbetert LDS niet. Het kan moeilijk zijn voor de persoon te zien dat het probleem bij LDS niet de manier is waarop ze eruitzien. Het is de valse manier waarop LDS ze zichzelf doet zien.

Wat als ik LDS heb?

Als je denkt dat je LDS kunt hebben:

  • Praat met een ouder, therapeut, huisarts, of een ander volwassene waarop je vertrouwt. Vertel wat je meemaakt.
  • Vraag hen je te helpen een CGT-therapeut te vinden.
  • Maak een afspraak met een CGT-therapeut om uit te zoeken of je LDS hebt.
  • Ga naar al je therapie-afspraken. Het kost tijd en moeite om de manier te veranderen waarop je jezelf ziet.
  • Wees eerlijk en open tegenover je therapeut. Laat ze weten als je je depressief voelt.
  • Laat anderen je steunen. Het helpt te weten dat je niet alleen bent.
  • Wees geduldig. Het kost tijd en moeite voordat CGT en medicijnen LDS verlichten. Werk hard in de therapie en geef niet op.

Je kunt ook online LDS-sites bezoeken voor meer informatie en steun, zoals:

  • IOCDF
  • BDD Foundation
  • Online Body Dysmorphic Disorder Support Group