• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Omgaan met verslaving

Jasons leven ontwartelt. Cijfers dalen, hij is humeurig, spreekt vrienden niet, komt niet op training. Vrienden weten dat hij met drugs experimenteerde en vrezen nu verslaving.

Verslaving definiëren is lastig, en weten hoe ermee om te gaan nog moeilijker.

Wat zijn stoffenmisbruik en verslaving?

Het verschil is subtiel. Stoffenmisbruik is een illegaal middel gebruiken of een legaal middel op de verkeerde manier. Verslaving begint als misbruik, bv. marihuana of cocaine.

Je kunt een drug misbruiken zonder verslaafd te zijn. Bijv. Sara rookte een paar keer wiet – geen verslaving, wel misbruik, wat kan leiden tot verslaving.

Mensen kunnen verslaafd raken aan allerlei stoffen: alcohol, illegale drugs, maar ook medicijnen, sigaretten, lijm.

Sommige stoffen zijn verslavender: crack of heroin kunnen na een of twee keer al controle laten verliezen.

Verslaving betekent geen controle meer over gebruik. Een cocaineverslaafde is zo gewend aan de drug dat hij/zij hem moet hebben. Verslaving kan fysiek, psychisch of beide zijn.

Fysieke verslaving

Fysiek verslaafd = lichaam wordt afhankelijk van stof (roken is ook fysiek verslavend). Ook tolerantie opbouwen: grotere dosis nodig voor zelfde effect.

Bij stoppen met drugs, alcohol, sigaretten kunnen ontrekkingssymptomen optreden: diarree, beven, zich elend voelen.

Psychische verslaving

Psychische verslaving = verlangen is psychologisch/emotioneel. Mensen voelen zich overmeesterd door de wens om de drug te hebben. Ze liegen of stelen ervoor.

De grens tussen misbruik en verslaving wordt overschreden wanneer iemand niet meer gebruikt voor plezier of high, maar er afhankelijk van is gekomen. Het hele leven draait om de behoefte aan de stof. Een verslaafde – fysiek, psychisch of beide – voelt geen keuze meer in het nemen.

Tecken van verslaving

Meest voor de hand liggend: de drang om een bepaalde drug te nemen. Andere tekenen: humeursveranderingen, gewichtsverlies/aanname (ook tekenen van depressie/eetstoornissen).

Tecken dat jij of iemand die je kent verslaafd kan zijn aan drugs/alcohol:

Psychologische signalen:

• drugs/alcohol om problemen te vergeten of te ontspannen
• zich terugtrekken of geheimen houden voor familie/vrienden
• interesseverlies in vroeger belangrijke activiteiten
• schoolproblemen: dalende cijfers, absentie
• veranderende vriendschappen: alleen nog met drugsgebruikers
• veel tijd besteden aan bedenken hoe drugs te krijgen
• stelen of bezittingen verkopen voor drugs
• mislukte pogingen te stoppen
• angst, woede, depressie
• humeurswisselingen

Fysieke signalen:

• veranderde slaappatronen
• beven/ziek voelen bij stoppoging
• meer nodig voor zelfde effect (tolerantie)
• veranderde eetgewoontes, gewichtsverlies/aanname

Hulp zoeken

Als jij denkt dat jij of iemand die je liefhebt verslaafd is, is erkenning de eerste stap.

Velen denken het zelf op te lossen, maar dat werkt zelden. Zoek iemand betrouwbaar om mee te praten. Een vriend of leeftijdsgenoot kan helpen, maar een ondersteunende, begripvolle volwassene is de beste optie. Als je niet met ouders kunt praten: schoolconsulent, familielid, huisarts, favoriete leraar, geestelijk leider.

Helaas is verslaving niet makkelijk te overwinnen. Stoppen met drugs/alcohol is waarschijnlijk een van de moeilijkste dingen ooit. Het is geen zwakte om professionele hulp te zoeken bij een gedragen drugsconsulent of therapeut. Meesten hebben professionele begeleiding of een behandelprogramma nodig.

Tips voor herstel

• Vertel vrienden dat je stopt met drugs. Echte vrienden respecteren dat. Misschien moet je een nieuwe vriendengroep zoeken die 100% ondersteunt. Tenzij iedereen tegelijk stopt, kun je niet meer uithangen met vrienden waarmee je drugs deed.
• Vraag vrienden/familie beschikbaar te zijn wanneer je ze nodig hebt. Je moet misschien 's nachts bellen om te praten. Probeer niet alleen te kloppen – accepteer hulp.
• Accepteer alleen uitnodingen voor evenementen zonder drugs/alcohol. Bioscoop is veilig, maar sla vrijdagavondfeestjes over tot je je veiliger voelt. Plan activiteiten zonder drugs: bioscoop, bowlen, kunstles.
• Heb een plan voor als je in een situatie met drugs/alcohol komt. De uitdaging zal komen. Als je weet hoe je reageert, ga je goed. Maak afspraken met ouders, broers/zussen, ondersteunende vrienden/volwassenen: als je belt met een code, weten ze dat je weggehaald moet worden.
• Herinner je: verslaving maakt je niet slecht of zwak. Als je terugvalt (recidief), praat zo snel mogelijk met een volwassene. Er is niks om zich voor te schamen, maar hulp zoeken is cruciaal om je harde werk niet te verjagen.

Een vriend helpen met verslaving

Als je je zorgen maakt over een verslaafde vriend, gebruik deze tips: laat weten dat je beschikbaar bent, bied steun. Als je terugval ziet, bespreek open en vraag wat je kunt doen.

Als je vriend terugvalt en hulp niet accepteert, durf een niet-bedreigende, begripvolle volwassene te benaderen (ouder, schoolconsulent). Het kan alsof je 'klapt', maar het is de beste steun die je kunt bieden.

Bied vooral veel aanmoediging en lof. Het klinkt misschien klungelig, maar horen dat je er bent, is de motivatie die je vriend nodig heeft.

Schoon blijven

Herstel na drugs/alcoholverslaving eindigt niet na een 6-wekenprogramma. Het is een levenslange reis. Velen vinden steungroepen helpen om schoon te blijven. Er zijn groepen speciaal voor jongeren. Je ontmoet mensen met gelijkaardige ervaringen en hebt echte gesprekken over drugs die je niet in school hoort.

Velen merken dat anderen helpen de beste manier is om jezelf te helpen. Je begrip van de moeilijkheid van herstel helpt je anderen – jongeren en volwassenen – te steunen die worstelen met verslaving.

Bij een recidief: herken het zo snel mogelijk. Zoek direct hulp om je initiële herstel niet te verjagen. En wees nooit bang om hulp te vragen!