• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Pre-eclampsie: Symptomen, Risicofactoren en Behandeling

Als je dokter bij elke prenatale controle je bloeddruk meet en om een urine-afgifte vraagt, doet hij of zij dat deels om te controleren op signalen van pre-eclampsie. Hoewel zwangerschapsgeïnduceerde hoge bloeddruk niet heel veelvoorkomend is, kan het, onbehandeld, leiden tot potentieel gevaarlijke complicaties voor zowel jou als je baby.

Gelukkig wordt de aandoening bijna altijd vroegtijdig opgespoord en met succes beheerd, mits je regelmatige medische zorg ontvangt. Met passende en snelle behandeling hebben vrouwen met pre-eclampsie laat in de zwangerschap praktisch dezelfde uitstekende kans op een gezonde zwangerschap en baby als vrouwen met normale bloeddruk.

Wat is pre-eclampsie?

Pre-eclampsie is een aandoening die over het algemeen na week 20 van de zwangerschap ontstaat en gekenmerkt wordt door een plotselinge opkomst van hoge bloeddruk. Je kunt ook andere symptomen ervaren, waaronder eiwit in de urine en ernstige zwelling van de handen en het gezicht.

Wanneer de aandoening – ook wel zwangerschapsgeïnduceerde hypertensie (PIH) of toxemie genoemd – voor 32 weken zwangerschap gediagnosticeerd wordt, wordt het vroegtijdige pre-eclampsie genoemd.

Onbeheerde pre-eclampsie kan een ontwikkelende foetus verhinderen voldoende bloed en zuurstof te krijgen en de lever en nieren van de moeder schaden.

In zeldzame gevallen kan onbehandelde pre-eclampsie uitgroeien tot eclampsie, een veel ernstigere aandoening met insulten, of HELLP-syndroom, een ander ernstig syndroom dat tot leverbeschadiging en andere complicaties kan leiden.

Hoe vaak komt pre-eclampsie voor?

Een geschatte 5 tot 8 procent van de zwangere vrouwen in de VS wordt gediagnosticeerd met pre-eclampsie. De aandoening komt vaker voor bij zwarte en Hispanic vrouwen dan bij witte vrouwen.

Wie loopt het grootste risico op pre-eclampsie?

Pre-eclampsie komt vaker voor in eerste zwangerschappen, die doorgaans als hoogrisico geclassificeerd worden zodra de aandoening geïdentificeerd is.

Als je in een eerdere zwangerschap gediagnosticeerd bent met pre-eclampsie, is er een kans van ongeveer 1 op 3 dat je de aandoening in een toekomstige zwangerschap ontwikkelt. Het risico neemt toe hoe eerder je in je zwangerschap gediagnosticeerd wordt, of als je pre-eclampsie hebt tijdens je eerste zwangerschap.

De volgende factoren zijn ook verbonden met vrouwen die gediagnosticeerd worden met pre-eclampsie:

• Een persoonlijke of familiaire aanleg voor pre-eclampsie of chronische hoge bloeddruk (hypertensie)
• Pre-existerend type 1 of type 2 diabetes
• Gestationele hypertensie
• Een aanleg voor migraine
• Nierziekte
• Een neiging om bloedstolsels te ontwikkelen
• Obesitas of overgewicht
• Zwanger zijn met meerlingen
• Zwangerschap als gevolg van in vitro fertilizatie (IVF)
• Zeer jong zijn (20 of jonger) of ouder dan 35
• Babys die minder dan twee jaar of meer dan 10 jaar uit elkaar liggen
• Auto-immuunstoornissen inclusief lupus
• Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS)
• Meerderige sclerose
• Tandvleesziekte
• Gestationeel diabetes
• Ziektecelanemie

Wat zijn de symptomen van pre-eclampsie?

Bij elke prenatale controle moet je practitioner je controleren op de volgende signalen van pre-eclampsie:

• Een stijging van de bloeddruk (naar 140/90 of hoger) als je nooit hoge bloeddruk hebt gehad
• Eiwit in de urine
• Ernstige zwelling van de handen en het gezicht
• Ernstige zwelling van de enkels (oedeem) die niet verdwijnt
• Ernstige hoofdpijn die niet reageert op paracetamol (Paracetamol)
• Zichtsveranderingen, waaronder vervaagd of dubbel zien
• Plotselinge overmatige gewichtstoename ongeacht eten
• Buikpijn, met name in de bovenbuik
• Versnelde hartslag
• Weinig of donker urine
• Uitgesproken reflexreacties
• Afwijkende nierfunctie
• Lagere trombocyten in je bloed (trombocytopenie)
• Afwijkende misselijkheid of braken
• Korte adem door vocht in de longen

Veel symptomen van pre-eclampsie, zoals gewichtstoename en oedeem, kunnen normaal zijn in een perfect gezonde zwangerschap. Dat is waarom het zo belangrijk is om regelmatig je dokter te zien, die symptomen kan monitoren en, indien nodig, tests kan laten uitvoeren om een definitieve diagnose te stellen.

Houd er ook rekening mee dat hoge bloeddruk op zich, of je het nu vóór de zwangerschap had of het na de conceptie ontwikkelde, geen pre-eclampsie is.

Wat veroorzaakt pre-eclampsie?

Niemand weet zeker wat pre-eclampsie veroorzaakt, hoewel experts geloven dat het begint in de placenta terwijl je lichaam je bloedproductie opvoert om je groeiende baby te ondersteunen. Een verminderde bloedvoorziening aan de placenta bij sommige vrouwen kan leiden tot pre-eclampsie.

Er zijn een aantal theorieën over de oorzaken van pre-eclampsie, waaronder:

• Een genetische link. De genetische samenstelling van een foetus kan een zwangerschap predisponeren voor pre-eclampsie. Dat betekent dat als je moeder of de moeder van je partner pre-eclampsie had tijdens hun zwangerschappen met jullie, je zelf iets meer kans hebt om het te krijgen wanneer je zwanger bent. Omdat een familiaire aanleg het risico ook verhoogt, kan jouw eigen genetica ook een rol spelen.
• Een bloedvatafwijking. Tijdens de zwangerschap moet je lichaam extra bloedvaten aanmaken om bloed naar je baby en placenta te sturen. Bij sommige vrouwen ontwikkelen of functioneren deze cellen niet goed, wat leidt tot pre-eclampsie. Aangezien pre-eclampsie tijdens de zwangerschap het risico verhoogt op een cardiovasculaire aandoening later in het leven, kunnen defecte bloedvaten een predispositie voor hoge bloeddruk bij sommige vrouwen aangeven.
• Tandvleesziekte. Ernstige tandvleesziekte verdubbelt meer dan de kans op een pre-eclampsie diagnose. Experts weten niet of periodontale ziekte zelf pre-eclampsie veroorzaakt of of de aandoeningen simpelweg gelinkt zijn. Maar ze denken dat het kan zijn dat de infectie die tandvleesziekte veroorzaakt, naar de placenta migreert of chemicaliën produceert die pre-eclampsie veroorzaken.
• Een immuunreactie. De baby en placenta zijn beide vreemde objecten die voedingsstoffen uit je lichaam opzuigen. Het is mogelijk dat bij vrouwen met pre-eclampsie, het lichaam gevoelig wordt voor deze "indringers" en reageert op een manier die bloed en bloedvaten kan schaden. Een partner met meer gelijke genetische markers lijkt de kans op deze reactie te verhogen.

Hoe wordt pre-eclampsie gediagnosticeerd?

Regelmatige prenatale zorg is de beste manier om pre-eclampsie in een vroeg stadium op te sporen. Alert zijn op pre-eclampsie symptomen en je practitioner waarschuwen als je ze opmerkt, vooral als je een aanleg hebt voor hypertensie vóór de zwangerschap, helpt je dokter de aandoening sneller te diagnosticeren.

Je dokter zoekt niet naar één symptoom maar een patroon van symptomen. Eiwit in de urine is bijvoorbeeld een symptoom – maar het betekent niet per se dat je pre-eclampsie hebt.

Als je practitioner vermoedt dat je pre-eclampsie hebt, zal hij of zij je bloed- en urinetests geven. Je dokter zal ook controleren hoe goed je bloed stolt en kan een echo en foetale monitoring uitvoeren om de gezondheid van je baby te waarborgen.

Om een pre-eclampsie diagnose te stellen, zal je zorgverlener zoeken naar de volgende symptomen:

• Hoge bloeddruk (meer dan 140/90 mm Hg)
• Eiwit in je urine (proteinurie)
• Andere tekenen van nierproblemen
• Een trombocyten telling van minder dan 100.000 per mL
• Afwijkend hoge leverenzymen, wat aangeeft dat de leverfunctie is aangetast
• Vocht in de longen (longoedeem)
• Nieuwe hoofdpijn of visuele stoornissen

Wat zijn de mogelijke complicaties van onbehandelde pre-eclampsie?

Als pre-eclampsie onbehandeld blijft, kan het:

• Uitgroeien tot eclampsie, een veel ernstigere zwangerschapsaandoening die resulteert in insulten en andere ernstigere gevolgen voor jou en je baby
• HELLP-syndroom veroorzaken, een andere ernstigere aandoening die kan resulteren in complicaties waaronder leverbeschadiging zonder snelle behandeling. HELLP, wat op zich kan gebeuren tijdens de zwangerschap of in combinatie met pre-eclampsie, wordt gekenmerkt door lage rode bloedcellen, verhoogde leverenzymen en stollingsproblemen.
• Vroeggeboorte veroorzaken
• Intra-uteriene groeirestrictie (IUGR) veroorzaken
• Placentaabruptio veroorzaken, of vroegtijdige loslating van de placenta van de baarmoederwand
• Je lever en nieren schaden

Pre-eclampsie hebben stelt je later in het leven op een groter risico op nierziekte en hartziektes, inclusief hartinfarct, beroerte en hoge bloeddruk. Het stelt je ook op een hoger risico om pre-eclampsie in opvolgende zwangerschappen te ontwikkelen.

Onthoud, zolang je je dokter regelmatig ziet, ontvang je een snelle diagnose en behandeling – wat je dezelfde geweldige kansen geeft op een gezonde zwangerschap en baring als vrouwen met normale bloeddruk.

Kun je pre-eclampsie voorkomen?

Zoals bij de meeste zwangerschapsgerelateerde complicaties, is de beste manier om pre-eclampsie te voorkomen al je prenatale afspraken bij te houden, waar je eventuele aandoeningen kunt bespreken en je dokter een grondig onderzoek kan doen. Andere manieren om je risico op pre-eclampsie te verlagen zijn:

• Gezond eten. Dat betekent je calorie-inname in de gaten houden (meeste zwangere vrouwen hebben maar 300 tot 500 extra calorieën per dag nodig vanaf de tweede trimester en bij meerlingen 600 extra calorieën per dag), met veel vezelrijke groente en fruit, volkoren, laagvet eiwit en zuivel. Goede inname van magnesium kan met name het pre-eclampsie risico verminderen (een blokje pure chocolade is een verrassend goede bron). Probeer ongezonde voeding voor elke zwangerschap te beperken of te vermijden, zoals suikrige of verwerkte voeding.
• Bewegen. Praat met je dokter over hoeveel beweging je moet krijgen; velen adviseren 30 minuten matige activiteit (zoals een wandeling na de lunch en het diner) per dag.
• Je gewicht in de gaten houden. Het aannemen van het aanbevolen gewicht tijdens de zwangerschap heeft veel voordelen voor jou en je baby, waaronder het verminderen van je risico op pre-eclampsie. Houd er rekening mee dat hoewel het helpt om af te vallen vóór de conceptie als je overgewicht of obesitas hebt, het nooit een goed idee is om te proberen af te vallen tijdens de zwangerschap. Een studie van vrouwen met een aanleg voor pre-eclampsie vond dat gewichtsverlies tussen zwangerschappen het risico op terugkerende pre-eclampsie verminderde bij vrouwen met normaal gewicht, overgewicht of obesitas.
• Chronische aandoeningen managen. Chronische hypertensie en diabetes zijn risicofactoren voor pre-eclampsie, dus het is belangrijk om met je dokter te werken om deze onder controle te houden.
• Met je dokter over aspirine praten. Voor hoogrisico vrouwen – die pre-eclampsie in een eerdere zwangerschap hadden, meerlingen dragen, een auto-immuunziekte hebben, of hoge bloeddruk of diabetes aan het begin van de zwangerschap – kan het nemen van een lage dosis aspirine (81 mg) per dag vanaf week 12 van de zwangerschap het pre-eclampsie risico verlagen. Voordat je enige medicijnen tijdens de zwangerschap inneemt, raadpleeg je dokter.
• Voor je tanden zorgen. Sommige onderzoeken hebben aangegeven dat vrouwen met een aanleg voor periodontale ziekte een verhoogd risico op pre-eclampsie hebben. Om op de veilige kant te zijn, houd goede mondhygiëne vóór en tijdens de zwangerschap, wat onder andere dagelijks flossen en je tandarts elke zes maanden bezoeken omvat.
• Je prenataal vitamine nemen. Nog een reden om die prenatale vitamine elke dag in te nemen: het bevat vitamine D, en sommige onderzoeken hebben aangegeven dat een vitamine D tekort je risico op pre-eclampsie verhoogt, hoewel andere studies de link niet hebben gemaakt. Vraag je dokter of vitamine D supplementen je kans op pre-eclampsie kunnen verlagen. Calciumtekort is ook gelinkt aan een hoger risico op de aandoening, dus je prenatale vitamine elke dag nemen zorgt er ook voor dat je voldoende van die nutrient krijgt. Als je niet genoeg calcium in je dieet of vitamine hebt, raadpleeg je practitioner of een calciumsupplement nuttig kan zijn.

Hoe pre-eclampsie behandeld wordt

Het is belangrijk om direct behandeld te worden voor pre-eclampsie om te voorkomen dat het uitgroeit tot een ernstigere aandoening zoals eclampsie of HELLP-syndroom.

Terwijl je pre-eclampsie tijdens de zwangerschap onder controle kunt houden, begint de "genezing" met het baren van je baby en de placenta. Voor die tijd hangen de behandelingen om pre-eclampsie te managen af van de ernst van de aandoening.

Voor milde gevallen

In 75 procent van de gevallen is pre-eclampsie mild, hoewel het snel kan progresseren tot ernstige pre-eclampsie of eclampsie als het niet snel gediagnosticeerd en behandeld wordt.

Je dokter zal waarschijnlijk de volgende maatregelen aanbevelen:

• Regelmatige bloed- en urinetests om trombocyten telling, leverenzymen, nierfunctie en urine-eiwitwaarden te controleren die aangeven of de aandoening progressieert
• Een dagelijkse kloptelling in de derde trimester
• Bloeddrukmonitoring
• Dieetveranderingen, inclusief meer eiwit, groente, fruit en laagvet zuivel en minder zout en minstens acht glazen water per drinken
• Misschien medicatie om je bloeddruk te verlagen (antihypertensiva)
• Misschien een vorm van bedrust, met het doel de zwangerschap te verlengen tot baring en bevalling veiliger is
• Mogelijke initiële hospitalisaties om de progressie of stabiliteit van de symptomen te monitoren, samen met mogelijke toediening van corticosteroïden om de foetale ontwikkeling te verbeteren
• Vroege baring (met inductie of mogelijk keizersnede) zo dicht mogelijk bij 37 weken

Voor ernstigere gevallen

Bij ernstige pre-eclampsie is je bloeddruk veel hoger op een meer regelmatige basis. Het managen van de aandoening helpt het risico op orgaanschade en andere ernstige complicaties te verlagen.

Je zult meestal in het ziekenhuis behandeld worden, waar je dokter kan voorstellen:

• Nauwlettende foetale monitoring, inclusief non-strestests, echo's, hartslagmonitoring, beoordeling van foetale groei en vruchtwaterbeoordeling
• Medicatie om je bloeddruk te verlagen (antihypertensiva)
• Het anticonvulsivum magnesiumsulfaat, een elektrolyt dat kan helpen progressie naar eclampsie te voorkomen
• Vroege baring, vaak zodra je 34 weken zwanger bent en je toestand stabiel is; je dokter kan je corticosteroïden geven om de longen van je baby snel te laten rijpen om hem direct te baren, ongeacht de gestationele leeftijd

Pre-eclampsie na de baring

De meeste gevallen van pre-eclampsie lossen op bij de geboorte van de baby. Zeldzaam verschijnen pre-eclampsie symptomen binnen 48 uur na de baring, hoewel postpartale pre-eclampsie tot zes weken na de aankomst van de baby kan gebeuren. Het is vaker bij vrouwen die pre-eclampsie tijdens de zwangerschap hadden, wat een geschatte 4 tot 6 procent van die vrouwen beïnvloedt.

Postpartale pre-eclampsie symptomen zijn vergelijkbaar met die die je tijdens de zwangerschap zou ervaren (inclusief hoge bloeddruk en zichtsveranderingen). Het is essentieel om je dokter te laten weten als je deze symptomen opmerkt.

Onbehandeld kan postpartale pre-eclampsie veel van dezelfde complicaties veroorzaken als prenatale pre-eclampsie (zoals uitgroei tot eclampsie en HELLP-syndroom). Je dokter zal je waarschijnlijk behandelen met bloeddrukmedicijnen samen met magnesiumsulfaat om insulten te voorkomen.