• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

15 skutecznych sposobów na radzenie sobie z lękiem społecznym u malucha

Lęk społeczny u maluchów to nie normalna nieśmiałość, którą wykazują w niektórych sytuacjach społecznych, i może mieć różne objawy. Maluchy mogą doświadczać różnych typów lęku. Jednak lęk społeczny może być strachem przed oceną przez innych.

Maluchy z lękiem społecznym mogą nieustannie czuć lęk i samoświadomość, gdy są z innymi. Możesz zauważyć nerwowość i strach przed interakcją społeczną u nich. Zachęcanie malucha do interakcji z innymi i robienia aktywności przed innymi może pomóc im pokonać ten strach.

Czytaj dalej, by dowiedzieć się o przyczynie, objawach i sposobach radzenia sobie z lękiem społecznym u maluchów.

Co powoduje lęk społeczny u maluchów?

To powszechne, by maluchy wykazywali pewien lęk i nieśmiałość, zwłaszcza wobec obcych, od 1. roku życia. To część normalnego rozwoju społecznego i behawioralnego malucha i rzadko jest przyczyną do niepokoju. Jednak jeśli maluch zawsze wykazuje intensywny strach, lęk i nieśmiałość w sytuacjach społecznych i ma stały strach przed upokorzeniem lub oceną, może to być uważane za zaburzenie lęku społecznego.

Nie ma konkretnego powodu, dla którego maluchy rozwijają zaburzenie lęku społecznego. Poniżej są czynniki, które mogą do niego prowadzić.

1. Genetyka: Badania sugerują, że maluch z rodzinną historią zaburzenia lęku społecznego może być bardziej podatne na nie. Dlatego maluch może mieć wyższą szansę na rozwiązanie zaburzenia, jeśli jeden lub obaj rodzice mają lub miały je. Maluch może też mieć wyższe ryzyko, jeśli ich rodzeństwo ma ten stan.
2. Czynniki społeczne: Niektóre maluchy mogą rozwijać stały lęk społeczny po stresującym wydarzeniu społecznym, takim jak spotkanie z sytuacją społeczną, która sprawiła im intensywne wstyd. Jeśli rówieśnicy, rodzeństwo lub rodzice nieustannie drwiżą malucha przed innymi, to może też sprowokować zaburzenie lęku społecznego.
3. Czynniki rodzicielskie: Maluchy mogą stać się podatne na zaburzenie, jeśli są nieustannie zniechęcani do interakcji społecznych przez rodziców. Tacy maluchy mogą stać się przytłoczeni, gdy nadchodzi czas interakcji z obcymi. Badania wskazują, że nadopiekuńcze wychowywanie może też zwiększać ryzyko.

Niektóre maluchy mogą rozwijać zaburzenie lęku społecznego nawet bez wykazywania innych czynników. W takich przypadkach może to wynikać z indywidualnej osobowości malucha.

Czy lęk społeczny jest oznaką autyzmu?

Zaburzenie spektrum autyzmu i zaburzenie lęku społecznego mogą mieć kilka nakładających się znaków i objawów. Lęk społeczny może też występować u osób z autyzmem, ale nie jest wyłącznym znakiem autyzmu. Dlatego nie wszystkie maluchy z lękiem społecznym mają autyzm.

Największą różnicą jest to, że autyzm to zaburzenie neurodevelopmentalne, gdzie dziecko zachowuje się społecznie ograniczone też w domu, spotkania społeczne nie mają na to wpływu, podczas gdy lęk społeczny bardziej skłania do zachowania w grupach.

Diagnoza autyzmu u maluchów angażuje kilka ocen, w tym sprawdzanie historii rozwojowej dziecka od urodzenia. Maluch musiałby przejść wiele ocen w różnych wiekach, by stwierdzić obecność autyzmu.

Objawy lęku społecznego u maluchów

Poniżej są niektóre z powszechnych objawów lęku społecznego u maluchów.

1. Unika kontaktu wzrokowego lub udziału w sytuacjach społecznych. Maluch może wykazawać skrajny strach i niepokój, gdy prosi się go o udział w sytuacji społecznej, takiej jak gra lub aktywność grupowa.
2. Wykazuje stałą samoświadomość. Maluch jest zawsze nieśmiały i samoświadomy podczas spotkania rodzinnego, wydarzeń społecznych lub w żłobku.
3. Unika aktywności angażujących interakcję. Może to obejmować aktywności od gier w żłobku po rozmowę z krewnym przez telefon.
4. Potrzebuje czasu, by ukończyć zadanie w grupie. Ponieważ maluch jest nieustannie skupiony na samoświadomości, może mieć trudności ze skupieniem na zadaniu i ukończeniem go w terminie.
5. Pokazuje strach przed oceną. Starsze maluchy mogą komunikować swój strach przed upokorzeniem lub oceną, gdy są wśród obcych lub rówieśników podczas aktywności.

Maluch z lękiem społecznym wykaże też objawy fizyczne wraz z znakami. Kilka fizycznych objawów lęku społecznego to ból brzucha, nudności, pocenie się i drżenie.

Diagnoza i leczenie lęku społecznego

Pediatra lub psychiatra dziecięcy zdiagnozuje lęk społeczny na podstawie znaków i objawów zanotowanych przez rodziców. Pewna ilość lęku społecznego jest normalna u maluchów. Psycholog dziecięcy zbadze następujące czynniki, by zdiagnozować zaburzenie lęku społecznego:

• Maluch wykazuje skrajny lęk w sytuacjach społecznych i nieustannie boi się posłuchu przez tych wokół nich.
• Maluch zawsze unika co najmniej jednej sytuacji społecznej ze skrajnym oporem. Jeśli maluch jest zmuszany do sytuacji społecznej, wykazuje ciężki dyskomfort i objawy fizyczne.
• Lęk społeczny zakłóca rozwój społeczny malucha i normalne aktywności, takie jak chodzenie do przedszkola, zdobywanie przyjaciół i interakcja z innymi ludźmi.

Normalny lęk społeczny nie wymaga leczenia. Zaburzenie lęku społecznego mogłoby zostać wyleczone różnymi metodami, w zależności od wieku malucha, czynników spustowych i obecności innych problemów.

Dobry psycholog dziecięcy najpierw oceni sprawę pod kątem ciężkości, a później rozpocznie serię terapii, by pomóc Twojemu dziecku.

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to najczęstsza metoda leczenia używana, by pomóc maluchowi przejść lęk społeczny. Terapia zawiera kilka interwencji związanych ze stylem życia, dostosowanych do wymagań malucha. Rodzice są angażowani i prowadzeni na sposoby pomagania maluchowi w zarządzaniu spustami i redukowaniu lęku. Terapia pomaga w poprawie zaburzenia lęku społecznego ostatecznie.

Wskazówki dla rodziców maluchów z lękiem społecznym

Rodzice mogą też wpleść pewne praktyki, routine i kroki, by zmniejszyć napięcie malucha w sytuacjach społecznych. Poniżej są niektóre sposoby pomagania maluchowi z lękiem społecznym.

1. Przygotuj malucha do sytuacji społecznych. Jeden z najlepszych sposobów to rehersal sytuacji powodujących lęk społeczny. Np. jeśli maluch trudno bierze udział w aktywnościach grupowych, możesz najpierw spróbować w domu. Zanim zabierzesz go do spotkania z krewnym, możesz spróbować wideorozmowy, by złamać lód.
2. Wprowadź ich do jednej sytuacji społecznej naraz. Zachęcaj malucha do bycia częścią jednej sytuacji społecznej naraz. Jeśli poprosisz ich o bycie częścią różnych sytuacji społecznych naraz, to może sprowokować lęk społeczny. Dlatego idź małymi krokami.
3. Nie zmuszaj malucha. Daj maluchowi trochę czasu, by poczuło się swobodnie w sytuacji. Unikaj zmuszania ich do szybkiego robienia czegoś. Np. jeśli są niezwykle nieśmiałe przy spotkaniu z krewnym, zachęcaj do interakcji, ale nie zmuszaj. Zamiast tego spróbuj ponownie później lub następnego dnia, i możesz zauważyć pozytywne rezultaty.
4. Zapewnij delikatne zachęcanie. Bądź subtelny i delikatny w zachęcaniu. Nie trzymaj fizycznie ani nie umieszczaj malucha w towarzystwie ludzi i unikaj namawiania surowym głosem. To tylko pogłębi skutki lęku społecznego.
5. Nie drwiż malucha. To w porządku, by zajmować czas i nie udać się na początku. Pamiętaj, maluch jest młody i nie ma dojrzałości poznawczej, by pokonać lęk społeczny natychmiast. Dlatego unikaj porównywania i krytyki jakiegokolwiek rodzaju, co mogłoby zniechęcić dziecko.
6. Zachowaj spokój, gdy maluch staje się napięty. Maluchy z zaburzeniem lęku społecznego mogą mieć ciężki zawał nerwowy w sytuacjach spustowych lęku społecznego. W takich przypadkach zachowaj chłodną głowę i spokojnie przyjdź z pomocą maluchowi. Przyznaj napięcie malucha słowami, ale powiedz, że możecie wrócić do sytuacji, by z nią zmierzyć się ponownie. Spokojne postawienie rodzica w takich przypadkach może mieć pozytywny wpływ na malucha.
7. Unikaj bycia nadopiekuńczym. Jeśli Twój maluch ma lęk społeczny, nie oznacza to, że musisz osłaniać go przed każdą sytuacją społeczną. Unikaj bycia nadmiernie opiekuńczym, bo mogłoby to utrudnić maluchowi radzenie sobie ze spustami. Nadopiekuńcza natura rodziców może też sugerować maluchowi, że to w porządku, by być napiętym wokół ludzi.
8. Zwiększaj czas spędzany stopniowo. Niech maluch doświadczy spusty przez kilka dodatkowych minut każdego dnia. Np. jeśli maluch spędza 30 minut z sąsiadami każdego dnia, zwiększ czas o minutę dziennie. Maluch mniej prawdopodobnie zauważy przyrosty czasu i stopniowo przyzwyczai się do sytuacji społecznej.
9. Stwórz rutynę. Niektóre maluchy mogą rozwijać lęk społeczny w oczekiwaniu na wydarzenie społeczne. Możesz zmniejszyć ten efekt, ustalając stały harmonogram różnych aktywności w ciągu dnia. To sprawia, że rutyna jest przewidywalna dla malucha i może pomóc im psychicznie się na nią przygotować.
10. Zachęcaj do pewności siebie. Powiedz maluchowi, że jest dobry i nikt go nie oceni. Powiedz im, by nie brali kogoś drwinienia osobiście i że niezależnie od tego, co inni mówią, on/ona jest idealny dla ciebie, rodziców. Możesz eksplorować różne sposoby na wzmocnienie pewności siebie malucha, obserwując spusty lęku społecznego.
11. Naucz uważności (mindfulness). Strach przed upokorzeniem jest często w umyśle malucha i może nie zdarzyć się w rzeczywistości. Jeden z najlepszych sposobów na to to nauka uważności, stanu umysłu, gdzie osoba żyje w momencie i skupia się na rzeczywistości. Powiedz maluchowi, że ludzie myślą o nich pozytywnie i że nie powinni bać się interakcji z innymi.
12. Słuchaj myśli malucha. Starsze maluchy mogą komunikować swoje myśli i uczucia związane z lękiem społecznym. Słuchaj ich z cierpliwością. To mogłoby pomóc Ci ustalić potencjalne spusty i wymyślić możliwe rozwiązania.
13. Chwal i doceniaj wysiłki malucha. Gdy maluch wykaże poprawę, chwal go przytulaniami i pozytywnymi słowami. Gdy rodzice chwalą dzieci za zachowanie, pomaga to wzmocnić je na dłuższą metę.
14. Poproś o pomoc znanych ludzi. Zaangażuj ludzi, którym maluch ufa i w whose towarzystwie maluch nie czuje lęku. Mogą to być nauczyciele, dziadkowie i inni ludzie w Twojej społeczności. Angażowanie innych może zapewnić, że maluch otrzymuje to samo wsparcie wszędzie.
15. Ustal pozytywne modele ról. Możesz dać przykłady siebie lub innych ludzi, których maluch podziwia, np. superbohaterów. Pozytywne modele ról mogłyby pomóc maluchowi samouspokoić się psychicznie w sytuacjach społecznych, zwłaszcza gdy są sami.

Lęk społeczny malucha jest powszechnie obserwowany z powodu czynników rodzicielskich lub społecznych powodujących stres w zbiorach lub gdy niemowlęta są otoczone wieloma ludźmi. Ważne jest, by zauważyć, że choć kilka znaków autyzmu i zaburzenia lęku społecznego może się nakładać, żaden z nich nie jest wynikiem drugiego. Stosowanie terapii CBT i przygotowanie dziecka wcześniej do interakcji społecznej, oraz zachęcanie ich do angażowania się w rozmowy może pomóc Twojemu dziecku pokonać objawy lęku bez większych trudności.