• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Nauczanie malucha samodzielnego zasypiania

Sen jest ważny, by ułatwić życie całej rodzinie. Niedobór snu u maluchów prowadzi do hysterii, wybuchów, drażliwości, nieprzyjemnego nastroju. W kwestii budowania zdrowych nawyków snu – im wcześniej zaczniesz, tym lepiej.

Niektorzy rodzice nie realizują, że nawyki, które tolerują lub wręcz zachęcają, prowadzą do problemów ze snem. Gdy nawyki się ugruntują, zmiana jest trudna. Ale możliwa i warta wysiłku. Łatwiej dziecku i rodzicom, gdy zasady i rutyny snu ustalą się wcześnie, by uniknąć problemów później.

Asocjacje ze snem malucha

Asocjacja ze snem to cokolwiek, co maluch/ dziecko łączy z zasypianiem. To może być przedmiot: sseska, koc, pluszak. Lub czynność: kolysanie, karmienie, sen obok rodzica. Dzieci budują asocjacje bardzo wcześnie. Jeśli maluch przyzwyczaił się do zasypiania na piersi/butelce lub kolysanego – będzie o to dążył za każdym razem, gdy nadchodzi noc.

Niektóre asocjacje są zdrowe i kluczowe do rutyny, by umysł i ciało dziecka były gotowe do snu. Rodzice mogą dać cieplą kąpiel, umyć zęby, przeczytać bajkę, przyciemnić, zaśpiewać – cokolwiek sygnalizuje: nadchodzi noc.

Inne asocjacje tworzą problemy. Jeśli maluch musi mieć butelkę mleka, by zasnąć – na początku wydaje się OK. Później: niezdrowe przez ryzyko próchnicy i puste kalorie.

Lub sen w pokoju dziecka wydawał się jedyną opcją, by ułożyć je spać – ale to znaczy, że Ty nie śpisz dobrze. Zastanów się, czy asocjacja negatywnie wpływa na sen dziecka, Twój, innego opiekuna.

Problemy ze współsypianiem

Wspólny sen (family bed) to gorąco dyskutowany temat na granicy zdrowych i niezdrowych nawyków/asocjacji. Niektórzy eksperci: przy odpowiednim podejściu bezpieczne i zdrowe.

Inni, w tym AAP, zalecają „room-sharing” (dzielenie pokoju) zamiast bed-sharingu – bezpieczniej, by być blisko, ale uniknąć ryzyka przypadkowego zasnięcia na dziecku lub przykrycia go kołdrą.

Nawet jeśli współsypianie jest bezpieczne środowiskowo, może nie być najlepsze dla wszystkich. Ty lub partner możecie mieć zakłócony sen przez dziecko – nie wysypiacie się. Dziecko też może cierpieć.

Wspólny sen efektywnie stawia dziecko na dorosłym harmonogramie czuwania/snu. Kładąc się później i wstawając z Tobą, dziecko nieuznanie pozbawia się 13 h snu nocnego, których wiele maluchów potrzebuje.

Maluchy niedospane w nocy kompensują drzemkami w aucie, przy jedzeniu, wszędzie, gdzie się da. Choć wygodne, by maluch dużo śpił w dzień – ten harmonogram drzemek może zakłócać inne aktywności rodzinne.

Naprawianie negatywnych asocjacji ze snem

Naprawa problemów ze snem malucha nie jest łatwa, ale możliwa. Gdy się uda – cała rodzina będzie lepiej wyspana. Zanim zaczniesz: upewnij się, że wszyscy opiekunowie w domu są na tej samej stronie co do snu dziecka.

Potem musisz zmienić postrzeganie, kto zarządza. Rodzice maluchów często wpadają w pułapkę, zwłaszcza gdy nagle „ustępują” kapryzom lub upartym zachowaniom.

Choć czasem wydaje się niemożliwe kontrolować maluchy – to praca rodzica: ustalać i trzymać granice wokół rutyn i harmonogramu snu. Rodzice robią dziecku krzywdę, pozwalając im robić to, co chcą, bo są głośniejsze, płaczą, są uparte. By naprawić negatywne asocjacje:

• Pozwól maluchowi wybrać bajkę, piżamę, pluszaka jako część rutyny.
• Trzymaj światło przygaszone, głosy ciche przybliżając się do pójścia spać.
• Stwórz plan i wdroż go konsekwentnie.
• Ustal rutynę pójścia spać, która stanie się nawykiem.

Pozwalanie dzieciom na wybory przy pjściu spać (co ubierać, jakie rytuały) pomaga im czuć większą kontrolę.

Uczenie dziecko samodzielnego snu

Jeśli maluch zmaga się ze snem samemu, powiedz mu, że musi zostać w łóżku i spać. Bądź stanowcza. Gdy ustalisz oczekiwanie – życz dobranoc i wyjdź z pokoju. Kilka wskazówek może pomóc.

Komunikuj skutecznie

Jeśli maluch wydaje się niepewny lub płacze przy wyjściu, uspokaj słownie: jesteś tu obok, w korytarzu, ale musi zostać w łóżku. Jeśli wyskoczy – weź je i połóż z powrotem. Bez gadania, spierania, robiwania sceny.

Maluch słyszy Twój ton, nie słowa – unikaj podnoszenia głosu, przyspieszania tempa. Ton uspokajający, unikaj napięcia w twarzy i poście.

Możesz położyć z powrotem, wyjść i zrozumieją: czas spać, masz na poważnie. Ale maluch Cię przetestuje. Kładź z powrotem, raz po raz, aż zostanie.

Zostań spokojna, ale uparta

Jeśli maluch natychmiast idzie za Tobą zamiast czekać, aż wyjdziesz – usiądź na podłodze lub krześle w pokoju. Bądź blisko łóżka, by fizycznie uspokoić obecnością i łatwo położyć z powrotem bez wyczerpywania się.

Ale nie wkładaj się do łóżka, nie pozwalaj dziecku usiąść na kolanach, nie wychodzić z łóżka. Powiedz raz: usiadam tu i musisz zostać w łóżku.

Nie gadaj więcej – po prostu czekaj. Nie zasypiaj na podłodze obok łóżka ani nie wkładaj się do łóżka, jak by to kuszące. Gdy maluch zasnie – wyjdź z pokoju.

Przy nauce samodzielnego snu pierwszy tydzień najtrudniejszy. Ale przy konsekwencji – nowy nawyk snu ugruntuje się w 2–3 tygodniach.

Radzenie sobie z płaczem

Okres malucha to burza emocji. Dnie to rollercoaster skrajnych reakcji. Wiele z nich nieracjonalnych, niesprawiedliwych – ale bardzo prawdziwych dla malucha. Jako rodzic kluczowe: nauczyć dziecko radzenia sobie z trudnymi emocjami i wyjścia z nich wzmocnionego.

Przy łamaniu niezdrowej asocjacji ze snem dziecko może płakać – to nie szkodzi, dopóki jesteś obecna, aktywna, responsywna. Nie czuje się dobrze, ale dla malucha Twoje czyny mówią głośniej niż słowa. Twoja bliska obecność przy ich śnie jest responsywnością.

Wzmocnij to, mówiąc każdej nocy: jestem tu obok, w korytarzu. To się utrwali, nawet jeśli będziesz musiała usiąść z nimi przez kilka tygodni, by zrozumiały, że masz na poważnie to, co mówisz. Dziecko jest bezpieczne w pokoju i głęboko wiesz to. Jeśli płacze – ten fakt się nie zmienia. Twoje maluch wciąż bezpieczne, Ty wciąż blisko.

Słowo od Verywell

Pomagasz dziecku poradzić sobie z trudnym zadaniem: stawaniem się bardziej niezależnym i nauką samodzielnego snu. Znajdź momenty w ciągu dnia, by o tym pogadać.

Dawaj mnóstwo dziennych przytulas i miłości. Mów, jak jesteś dumna za każdy krok w stronę samodzielnego snu. Zwracaj uwagę na postępy, słuchaj, gdy wyrażają dumę z siebie. Niektóre maluchy są zaskoczone, gdy dokonują rzeczy, które na początku wydawały się niemożliwe.