Dlaczego maluch uderza się samego?

Zawsze trudno widzieć zestresowanego malucha, a jeszcze gorzej, gdy jest tak zfrustrowany lub zły, że zaczyna uderzać siebie. Zazwyczaj zdenerwowane maluchy uderzają innych, ale czasem zwracają frustrację na siebie.

Choć takie wybuchy nie są powszechne, gdy się zdarzają, mogą przerażać. Nie oznacza to jednak, że trzeba panikować.

Zamiast tego uważnie obserwuj, kiedy to się dzieje i jak toczy się sytuacja, by ocenić, czy skonsultować to z pediatrą. Większość dzieci z wieku wyrośnie z tego zachowania autodestrukcyjnego. Warto jednak pilnować, by nawyk nie wrócił – niektórzy dzieci traktują to jako niezdrowy ventil.

Ankieta KidsHealth wśród starszych dzieci o stresorach i reakcjach na złość: ok. 25% odpowiedziało, że gdy są zdenerwowane, „odbierają to na sobie” – uderzają, gryzą, uderzają głową o przedmioty.

Dlaczego Twój maluch uderza się samego?

Gdy dzieci dorastają z niemowląt do maluchów, zaczynają eksplorować otoczenie i komunikować potrzeby. Ich zdolności nie nadążają jednak za chęciami.

Niezdolność do nazwania potrzeb, połączona z trudnościami w poruszaniu się po świecie, to przepis na hysterię. Jeśli dziecko ma niską tolerancję na frustrację, może uderzać się jako wyraz ekstremału.

Jeśli to zauważysz, zanotuj triggery (wyzwalacze) prowadzące do ataku. Może powiedziałaś „nie” na coś, co dziecko bardzo chciało. Albo było przezmęczone lub głodne.

Gdy rozpoznasz wzorzec lub trigger prowadzący do autouszkodzeń, możesz zapobiegać problemom, interweniując zanim poczyną się pięści.

Jak radzić sobie z autouszkodzeniami

Gdy rodzicom nie udaje się zapobiec uderzaniu, istnieją skuteczne sposoby na obsługę hysterie. Oto co możesz spróbować, by chronić dziecko.

Stwórz bezpieczne środowisko

Gdy dziecko znajduje wiele sposobów na zranienie siebie (np. uderzanie głową o ścianę) – przenieś je lub usuń niebezpieczne przedmioty z zasięgu.

Zaoferuj wsparcie fizyczne

Np. zablokuj ręce dziecka, hamując uderzenia. To może uspokoić i zatrzymać autouszkodzenia. Cel: stworzyć bezpieczne, miłujące otoczenie, by złagodzić ból i frustrację.

Mów uspokajająco

Powiedz dziecku, że jest bezpieczne i że jesteś przy nim. Możesz dać coś do ściskania – pluszaka, kubeczek z wodą.

Choć chce się rozumować z maluchem lub wykładać mu moralność – to nie moment. Priorytetem jest uspokojenie i minimalizacja ryzyka urazu.

Gdy burza minie, zacznij uczyć zdrowych sposobów wyrażania frustracji.

Możesz zacząć od nazywania emocji: „Widzę, że jesteś bardzo zła/zły”.

Gdy dziecko wie, że rozumiesz jego złość, może mniej chcieć o tym poinformować uderzaniem siebie. Nauka „słów na emocje” kładzie fundamenty zdrowego zarządzania gniewem w latach przedszkolnych.

Twój maluch może cierpieć z powodu bólu

Inna przyczyna nagłych autouszkodzeń: fizyczny ból. Maluch uderzający się w bok głowy może mieć zapalenie ucha.

Niemowlęta w okresie zębienia też mogą uderzać się, radząc sobie z bólem dziąseł. Czasem uderzanie jest formą samouspokajania. Obserwuj znaki bólu fizycznego.

Zwróć uwagę, gdzie uderza. Czasem dzieci próbują tak skomunikować miejsce bólu. W zależności od przyczyny możesz pomóc w domu.

Jeśli nie jesteś pewna przyczyny – wizyta u pediatry jest wskazana.

Kiedy martwić się poważnie

Gdy dziecko uderza się regularnie, a nie w kontekście hysterie ani ostrego bólu – to sygnał alarmowy. Czasem autouszkodzenia wiążą się z autyzmem.

Oprócz uderzania, dzieci z autyzmem mogą drapać, ciec, gryźć się, uderzać głową. U dzieci z niepełnosprawnościami rozwojowymi autouszkodzenia mogą być formą samouspokajania (np. rytmiczne uderzanie głową daje stymulację weस्टybularną).

Niepokojące jest też, gdy dziecko wyrządza sobie fizyczne uszkodzenia: siniaki, ślady, inne urazy – wtedy konieczna wizyta u pediatry.

U starszych maluchów skrajna frustracja z niemożności wyrażenia się może wynikać z opóźnienia mowy. Pediatra może skierować do logopedy na ocenę.

W wątpliwościach zawsze warto ocenić dziecko u pediatry, by wykluczyć problemy medyczne lub opóźnienia rozwojowe.

Jeśli podejrzewasz, że zachowanie objawia większy problem, zapisuj, kiedy występuje, i zabierz notatki do lekarza.

Lekarz może zalecić dodatkowe screeningi, dać spokój ducha, strategie radzenia sobie lub skierować do specjalisty.

Słowo od Verywell

Zazwyczaj, gdy maluchy uderzają się lub uderzają głową, nie ma powodu do niepokoju. Warto jednak obserwować, kiedy zachowanie występuje i jak często.

Potem porozmawiaj z pediatrą o obserwacjach. Tymczasem skup się na minimalizacji uderzeń i pomaganiu dziecku w znalezieniu innych sposobów komunikacji frustracji.

  • 101 zabawek i aktywności z maluchami
    Szukasz ulubionych (a jednocześnie prostych) aktywności z maluchami? Te pomysły skupiają się na umiejętnościach i zainteresowaniach odpowiednich dla wieku, a najlepszy sposób na ich czerpanie radości to pozwolenie dzieciom na prowadzenie zabawy, pod
  • 7 sposobów, w jakie jestem lepszą mamą z moim trzecim dzieckiem
    Kłamałabym, gdybym powiedziała, że moje pierwsze dziecko nie dostało znacznie więcej niepodzielnej uwagi ode mnie, gdy było niemowlęciem, niż moi młodsi dwoje. A moje środkowe dziecko, syn, trafił na wieloletni „specjalny piątek” ze mną, dzięki harm
  • Najlepsze książki ciążowe 2020 (te, które naprawdę warto przeczytać)
    Często pytacie mnie o polecenia książek – zakładam, że to dlatego, że przeczytałyście już każdy kącik Pregnant Chicken (kaszl). Przeczytałam sporo książek przy pierwszym dziecku i większość mi nie pasowała (drugi raz miałam szczęście do pudełka płatk