Czy niskie samoocenienie nastolatków prowadzi do nadużywania alkoholem i narkotykami?

Samoocenienie to poczucie bycia kochanym i zdolnym, piszą autorzy KidsHealth. Dzieci definiują swoją wartość już wcześnie, a ustalone wzorce często utrzymują się w dorosłości. Zdrowe samoocenienie chroni przed rozczarowaniami życia. Niskie samoocenienie natomiast zwiększa ryzyko, że nastolatkowie sięgną po substancje, według Carole Bennett, terapeuty uzależnień, autorki „Reclaim Your Life” (Huffington Post, 2009).

Rozwijanie samooceny

Dziecko z wysokim samoocenieniem lepiej opiera presję i radzi sobie z konfliktami, znając swoje siły i słabości. Realistyczne i optymalistyczne. Niskie samoocenienie: reakcja lękiem i frustracją, trudności z rozwiązywaniem problemów. Proces: próba – porażka – nauka – ponowna próba to klucz do budowania samooceny (KidsHealth).

Objawy niskiego samooceny

Typowe komentarze: „Nigdy nic mi nie wychodzi”, „Po co próbować, skoro i tak się nie nauczę?”. Łatwe frustrowanie, poddawanie się, pesymizm, krytyka samego siebie, przekonanie, że nikt nie troszczy się o nie. Zwykłe samoocena zdarza się każdemu – u niskiego samooceny są regularne.

Inne czynniki ryzyka

Oprócz niskiego samooceny, nastolatkowie sięgający po narkotyki mają zazwyczaj wiele czynników ryzyka (AACAP): historia uzależnień w rodzinie, depresja, poczucie niepasowania. Bez tych czynników mogliby tylko eksperymentować z marihuaną, ale z niskim samooceną i innymi czynnikami – ryzyko uzależnienia rośnie. Narkotyki zwiększają też ryzyko wypadków, przemocy, niebezpiecznego seksu i samobójstw.

Samoocena i płeć

Badania Florida State University: bardzo niskie samoocena u chłopców przed pubertetem zwiększa ryzyko uzależnienia od narkotyków (artykuł z 2006 r.). Przeanalizowano 872 chłopców przez 9 lat. Chłopcy z bardzo niskim samooceną w 11 r.ż. i znajomymi akceptującymi alkohol/narkotyki mieli 1,6x większe ryzyko uzależnienia do 20. r.ż. Chłopcy próbujący narkotyki w 13 r.ż. – większe ryzyko uzależnienia. Badanie nie obejmowało dziewcząt – badacze zauważyli, że dziewczyny rzadziej sięgają po substancje, częściej rozwijają depresję i zaburzenia odżywiania.