• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Cholestaza w ciąży

Kiedy jesteś w ciąży, normalne jest odczuwanie kilku (lub wielu) nowych i dziwnych objawów. Jeśli jednak czujesz silny, intensywny swędzenie dłoni i stóp – koniecznie udaj się do lekarza. Cholestaza – rzadkie, ale poważne schorzenie wątroby – może być przyczyną.

Oto co musisz wiedzieć o tym stanie: od objawów po leczenie.

Co to jest cholestaza?

Cholestaza to choroba wątroby najczęściej występująca późno w ciąży, zazwyczaj w III trymestrze. Nazywana też cholestazą wewnątrzwątrobową (ICP) lub cholestazą ciążową.

Cholestaza wystąpi w 1–2 na 1000 ciąż. Jest częstsza u kobiet łacińskich – ok. 5% wszystkich ciąż.

Stan ten może powodować poważne powikłania u noworodka – dlatego tak ważne jest rozpoznanie objawów i rozmowa z lekarzem, jeśli podejrzewasz, że Cię dotyczy. Na szczęście wczesna diagnoza i aktywne prowadzenie przez lekarza pomagają zapewnić bezpieczną ciążę i poród.

Co powoduje cholestazę w ciąży?

Krótka lekcja biologii: żółć, wydzielana przez wątrobę i magazynowana w pęcherzyku żółciowym, pomaga rozkładać tłuszcze na kwasy tłuszczowe, które jelita mogą wchłonąć. Cholestaza to stan zwalniający normalny przepływ żółci do pęcherzyka, co prowadzi do gromadzenia się kwasów żółciowych we wątrobie – a one przenikają do krwiobiegu, wywołując intensywne swędzenie.

Możliwe przyczyny cholestazy:

• Zmiany hormonalne: Nadmiar estrogenów w ciąży (szczególnie w III trymestrze) podnosi poziom cholesterolu w żółci i zmniejsza skurcze pęcherzyka żółciowego.
• Cukrzyca ciążowa: Często towarzyszy wyższemu ryzyku cholestazy.
• Uwarunkowania genetyczne: Jeśli bliska krewna miała cholestazę w ciąży – koniecznie powiedz lekarzowi.
• Kamienie w pęcherzyku żółciowym: Zbiory kamieni wywołane zaburzeniami składu żółci mogą być winne (kobiety w ciąży są bardziej narażone na kamienie przez podwyższony estrogen).

Cholestaza częstsza też przy ciąży wielopłodowej i u kobiet z wcześniejszymi uszkodzeniami wątroby. Jeśli miałaś cholestazę w poprzedniej ciąży – ryzyko powtórzenia w kolejnych jest wyższe.

Skoro ryzyko trudno ocenić na początku ciąży, ważne jest, by poinformować lekarza o czynnikach ryzyka, aby mógł Cię pilnować.

Jakie są objawy cholestazy w ciąży?

Poza intensywnym swędzeniem stóp i dłoni, rzadsze objawy to:

• Żółtaczka skóry i oczu
• Nudności
• Wymioty
• Ciemne mocz
• Swędzenie w innych miejscach ciała
• Powiększenie wątroby i distensja brzucha (widoczne wystawienie brzucha poza normalny brzuch z ciąży)

Dyskomfort i swędzenie wnętrza dłoni i podeszw stóp nasila się szczególnie w nocy.

Jeśli wnętrza dłoni i podeszwy są nieco zaczerwienione, ale nie świedzą – nie ma powodu do niepokoju, to zazwyczaj skutek dodatkowych estrogenów i przepływu krwi w ciąży.

Jak diagnozuje się cholestazę w ciąży?

Jeśli lekarz podejrzewa cholestazę, zleci test diagnostyczny – zazwyczaj badanie krwi: test frakcjonowanych kwasów żółciowych, czasem test funckcji wątroby (choć ten sam w sobie może nie wystarczyć do diagnozy).

Wyniki mogą przyjść po 10–14 dniach – dlatego tak ważne jest, by zadzwonić do lekarza jak najszybciej po zauważeniu objawów.

Jakie są ryzyka związane z cholestazą?

Przy regularnej opiece przedporodowej i monitoringu dziecko prawdopodobnie nie ucierpi z powodu cholestazy. Badania wykazały mały wzrost ryzyka przy łagodnej cholestazie i niskich kwasach żółciowych.

Gdy kwasów żółciowych u matki jest więcej, cholestaza zwiększa u dziecka ryzyko: niskiej wagi urodzeniowej, nieco niższego wyniku Apgar, niedojrzałości płuc i porodu przedwczesnego – dlatego wczesna diagnoza i leczenie są tak ważne.

W wyjątkowo rzadkich przypadkach grozi martwym urodzeniem, choć można je zapobiec wczesnym wywołaniem porodu. Ryzyko rośnie po 36–37. tygodniu – stąd presja na szybką diagnozę.

Jak leczy się cholestazę w ciąży?

Choć nie da się zapobiec cholestazie w ciąży, lekarz może przepisać: śródskórne leki na swędzenie, emolienty, kortykosteroidy i leki poprawiające funkcję wątroby i obniżające kwasów żółciowych.

Lekarz będzie ściśle monitorować zdrowie i rozwój dziecka dodatkowymi testami: test bezstresowy (NST) i biofizyczny profil płodu (BPP). Zaleci też konsultację u ginekologa o wysokim ryzyku (medycyna matkowo-płodowa), by poród odbył się w szpitalu referencyjnym, gdzie oboje będziecie monitorowani. Najprawdopodobniej poród zostanie wywołany nieco wcześniej.

Dobra wiadomość: wszystkie objawy zazwyczaj samoustępują w ciągu 48 godzin po porodzie. Do tego momentu – dzięki wczesnej diagnozie i właściwemu prowadzeniu – przeżyjecie zdrową ciążę i macie przed sobą szczęśliwe życie z dzieckiem.

Więcej informacji na ICPCare.org.