• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Korzyści poznawcze karmienia piersią

Istnieje wiele uznanych korzyści karmienia piersią. Nadal trwa jednak debata, czy karmienie piersią daje dzieciom przewagę poznawczą. Zdolności poznawcze to procesy umysłowe: myślenie, pamięć, podejmowanie decyzji. Obejmują też kreatywność, wyobraźnię i zachowanie. Zdrowy rozwój mózgu i umiejętności poznawczych pozwala dzieciom uczyć się i rozumieć.

Możliwe korzyści poznawcze karmienia piersią

Wielu ekspertów uważa, że karmienie piersią może przyczyniać się do inteligencji, pamięci, oceny i umiejętności rozwiązywania problemów rosnącego dziecka, ale czy to prawda? Czy Twoje dziecko naprawdę będzie mądrzejsze, jeśli nakarmisz je piersią?

Karmienie piersią i długoterminowe korzyści poznawcze

Badanie opublikowane w „Pediatrics” w marcu 2017 r. wskazuje, że nie ma długoterminowych korzyści poznawczych karmienia piersią. Badanie obserwowało prawie 7500 dzieci urodzonych terminowo do 5. roku życia. Badacze oceniali zdolności językowe (zasób słowny), umiejętności rozwiązywania problemów i zachowanie w 9. miesiącu, 3. i 5. roku życia. Rodzice i nauczyciele wypełniali ankiety oceniające zdolności poznawcze dzieci.

Badanie wykazało pewne pozytywne krótkoterminowe efekty poznawcze karmienia piersią, ale nie długoterminowych przewag. Dzieci karmione piersią przez min. 6 miesięcy miały lepsze umiejętności rozwiązywania problemów i były mniej nadpobudliwe w 3. roku życia. Jednak do 5. roku życia zauważalne różnice między dziećmi karmionymi piersią a niekarmionymi stały się zbyt małe, by były istotne.

Karmienie piersią a inteligencja

Nie wszystkie badania na ten temat pokazują te same wyniki. Wiele badań popiera przekonanie, że karmienie piersią poprawia inteligencję lub IQ. Wydają się wykazywać związek między mlekiem piersiowym a długoterminowymi wynikami poznawczymi. Oto dwa przykłady:

• Jedno badanie śledziło 3500 dzieci przez adolescencję do dorosłości. Gdy oceniano je w wieku 30 lat, te, których głównym źródłem odżywiania w dzieciństwie było karmienie piersią, lepiej Abschneidły w testach inteligencji. Mieli też wyższe wykształcenie i wyższe dochody.
• Inne, bardzo duże badanie obserwowało prawie 14 000 zdrowych niemowląt karmionych piersią do 6,5 roku życia. Inteligencja i status akademicki dzieci oceniali lekarze i nauczyciele. Wyniki pokazują, że związek między wyłącznym, długoterminowym karmieniem piersią a rozwojem poznawczym dzieci jest silny.

Dlaczego nie wszyscy się zgadzają?

Trudno ustalić, czy to mleko piersiowe, czy inne czynniki przyczyniają się do wyższych wyników poznawczych u dzieci karmionych piersią. Niektórzy badaczą sugerują, że tylko wydaje się, że karmienie piersią odpowiada za wzrost inteligencji i umiejętności rozwiązywania problemów, ale tak nie jest. Zamiast tego, powodem, dla którego dzieci karmione piersią radzą sobie lepiej, jest to, że częściej dorastają w środowisku wspierającym rozwój poznawczy.

Inni wskazują, że mleko piersiowe zawiera niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas dokozaheksaenowy (DHA) i kwas arachidonowy (ARA). Ponieważ DHA i ARA sprzyjają rozwojowi mózgu i układu nerwowego, wierzą, że gdy dziecko dostaje mleko piersiowe, pomaga to zwiększyć zdolności poznawcze. Firmy produkujące mleczka też o tym wiedzą. Teraz dodają niezbędne kwasy tłuszczowe do swoich mleczek, by wspierać rozwój mózgu i oczu. Oczywiście naukowcy nie wiedzą jeszcze, czy dodatek tych kwasów w mleczku ma ten sam efekt na mózg co naturalne kwasy w mleku piersiowym.

Innym obszarem debaty jest czas trwania karmienia. W niektórych badaniach każda ilość mleka piersiowego dana dziecku zalicza się jako karmienie piersią. Niektórzy eksperci mówią, że jeśli dzieci w badaniach nie były karmione wyłącznie ani przez dłuższy czas, to badanie nie oddaje rzeczywistego efektu karmienia. Przekonanie to, że karmienie piersią ma efekt skumulowany. Im więcej i dłużej dziecko je piersią, tym bardziej znaczące będą wyniki. Zwracają się o więcej badań śledzących dzieci karmione piersią ponad 6 miesięcy, rok lub dłużej.

Co jeszcze wpływa na wynik poznawczy?

Niezależnie od tego, czy to z mleka piersiowego, czy mleczka, dostarczanie odpowiednich składników na rozwój mózgu jest ważne. Poza odżywieniem, różnorodne czynniki przyczyniają się do zdrowia poznawczego:

• Pozytywny wynik poznawczy zaczyna się w ciąży. Gdy matka dba o dobrą opiekę prenatalną i nie pali ani nie angażuje w inne ryzykowne zachowania, pomaga dziecku w dobrym starcie.
• W niemowlęctwie i dzieciństwie relacja między rodzicami a dziećmi ma znaczenie. Wybory wychowawcze mogą zachęcać lub zniechęcać do uczenia się poznawczego. Np. codzienne czytanie dziecku książki pomaga rozwijać umiejętności czytania, pisania i językowych. Aktywna zabawa, słuchanie muzyki, zachęcanie kreatywności, pozwalanie dziecku na eksplorację i brudzenie – to wszystko otwiera umysł dziecka. Z drugiej strony, zbyt długi czas przed telewizorem może ograniczać uczenie się poznawcze.
• Poza tym, inteligencja i sukces szkolny dziecka związane są z jego genetyką, a także IQ, wykształceniem i dochodem rodziców.

Czy karmienie piersią wciąż jest korzystne?

Tak, karmienie piersią wciąż ma swoje zalety. Nawet jeśli trwa debata o korzyściach poznawczych, nie ma wątpliwości co do innych plusów karmienia. Np. mleko piersiowe zawiera przeciwciała, enzymy i białe krwinki, które wzmacniają odporność i chronią niemowlę przed infekcjami. Pomaga też zapobiegać biegunkom u niemowląt i innym chorobom noworodków. Karmienie piersią może obniżyć ryzyko SIDS, a badania pokazują, że zmniejsza otyłość u dzieci. Może też zmniejszać ryzyko raka piersi i jajników u matek.

Jaki jest efekt karmienia piersią przedterminowców?

Wymienione badania dotyczą zdrowych dzieci urodzonych terminowo. Nie reprezentują przedterminowców. Badania wskazują, że dla przedterminowców mleko piersiowe może robić wielką różnicę w rozwoju i dojrzewaniu mózgu i układu nerwowego. W porównaniu do przedterminowców dostających mleczko, przedterminowci karmieni piersią wykazywali wzrost rozwoju poznawczego i ruchowego w 18. i 30. miesiącu życia. Przedterminowci karmieni piersią lepiej Abschneidły w testach inteligencji w wieku 7,5 i 8 lat.

Dodatkowo, mleko piersiowe wspiera ostrość wzroku (ostrość i wyraźność widzenia) przedterminowców. Jest też związane z niższym występowaniem i mniejszym nasileniem retinopatii przedterminowości (ROP).

Co oznaczają wszystkie te badania?

Wszystko to oznacza, że długoterminowe efekty karmienia piersią na rozwój poznawczy zdrowych dzieci urodzonych terminowo wciąż są przedmiotem debaty. Potrzeba więcej badań, a badania na pewno będą kontynuowane.

Tymczasem, jeśli chcesz karmić piersią, masz wiele powodów, by to robić. A jeśli wybierasz mleczko, możesz czuć pewnie, że nie wpłynie to negatywnie na długoterminową inteligencję i umiejętności rozwiązywania problemów Twojego dziecka.

Słowo od Verywell

Badania dostarczają ważnych informacji. Ale gdy badania dają różne wyniki, może to być mylące. Komu ufać i jak to ma wpływać na Twoje decyzje? Ogólnie organizacje zdrowotna na całym świecie, jak Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), wciąż zalecają karmienie piersią. Jednak sposób karmienia dziecka to decyzja osobista, a karmienie piersią nie jest dla każdego.

Porozmawiaj z partnerem, lekarzem i lekarzem dziecka, i zrób to, co najlepsze dla Ciebie, Twojej rodziny i dziecka. Pamiętaj: czy to mleko piersiowe, czy mleczko, o ile zapewniasz zdrową formę odżywiania i bezpieczne, miłujące środowisko, robisz świetną pracę, dając dziecku to, czego potrzebuje do rozwoju fizycznego, emocjonalnego, behawioralnego i poznawczego.