• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak pomóc dzieciom przerwać cykl „Co jeśli” – od dwóch ekspertów psychologii

Poniższy tekst jest adaptacją z nowej książki Renee Jain, MAPP, i Shefali Tsabary, Ph.D. Superpowered, która pomaga dzieciom ze stresem, lękiem i innymi wydarzeniami w ich codziennym życiu. Książka jest napisana dla młodzieży, ale zawiera mnóstwo informacji użytecznych dla każdego wieku. Tutaj dyskutują, jak pomóc Twojemu dziecku przejść przez cykl „Co jeśli”.

Ludzie są zazwyczaj uważani za jedyny gatunek na Ziemi, który może myśleć do przodu i robić złożone plany na przyszłość. Myślenie o przyszłości ma wiele korzyści, w tym pomaganie w podejmowaniu decyzji, motywowanie do osiągania celów i planowanie na wypadek nagłych wypadków. Myślisz o przyszłości non-stop. Planujesz czas na zadania domowe. Ćwiczysz, by być gotową/y na grę. Robisz plan rodzinny na wypadek pożaru. To umiejętność, której będziesz używać całe życie.

Piloci samolotów, na przykład, muszą wiedzieć, jak radzić sobie z pewnymi sytuacjami. Co jeśli ptak uderzy w samolot? Co jeśli silnik zawiedzie? Co jeśli piorun uderzy w samolot? Podczas nauki piloci nie tylko czytają książkę i robią test pisemny. Wskakują do symulatora lotu i stają twarzą w twarz z niebezpiecznymi sytuacjami, by zobaczyć, co zrobą. Piloci ćwiczą jak zareagować na przyszłe wyzwania.

Twój mózg robi to samo. Ma funkcję symulacji, która myśli o wszystkich możliwych przyszłościach i zadaje pytania „co jeśli”, by ćwiczyć, co zrobić w trudnych sytuacjach. Twój mózg zadaje pytania, licząc na odpowiedź taką: „Jeśli to wyzwanie nadejdzie, to zrobię to”. Twój mózg robi plany. To prawie jak ćwiczenie życia zanim się stanie!

Wiemy od naukowców, że martwienie się utrudnia logicznej części mózgu jasne myślenie – tej odpowiedzialnej za planowanie, organizację i podejmowanie decyzji. Więc Twój mózg wciąż próbuje symulować przyszłość i zadaje pytania „co jeśli”. Ale jeśli martwisz się zamiast tworzyć plany, Twój mózg może utknąć w długiej pętli pytań „co jeśli”. Jak powiedzieliśmy wcześniej, nazywamy to Co-żebyśmy.

Zablokowani w tym cyklu? Czego dzieci NIE powinny robić.

Jeśli martwisz się dużo, prawdopodobnie jesteś w Co-żebyśmy. Jeśli jesteś w Co-żebyśmy, już wiesz, że jest naprawdę trudne, by to zatrzymać. Oto narzędzia i triki, by nauczyć dzieci, jak wyjść z tego cyklu.

PORAŻKA nr 1: Tłoczenie.

Wypychanie myśli z umysłu lub udawanie, że nie istnieją, to wszystkie formy tłoczenia myśli, i to nie działa. (Prawdziwa historia: Naukowcy nazywają to tłumieniem myśli.) Czy robisz to ze swoimi myślami czasem? Czy to działa?

PORAŻKA nr 2: Uspokajanie.

Czasami mówi się nam, że „wszystko będzie w porządku”; to się nazywa zapewnianie. Jeśli jesteś zablokowana/y w Co-żebyśmy i ktoś ci to powiedział, to dlatego, że zależy mu. Jednak, choć możesz poczuć się lepiej na kilka minut, zazwyczaj to nie zatrzymuje Co-żebyśmy.

PORAŻKA nr 3: Buliowanie.

Złość na siebie za Co-żebyśmy to jak kopanie siebie, gdy jesteś na dole. Czujesz się fatalnie, i to też nie pomaga Co-żebyśmy zniknąć. Czy czujesz, że masz wewnętrznego bullira? Jak wygląda Twój bully? Co mówi do ciebie?

Jak pomóc dzieciom zatrzymać cykl Co-żebyśmy.

Teraz, gdy wiesz, czego NIE robić w kwestii Co-żebyśmy, damy ci strategie, które działają. Spróbuj tych ćwiczeń!

1. Zatrzymaj domina Co-żebyśmy.

Gdy jedno pytanie „co jeśli” przewraca w drugie, i kolejne, i ostatecznie zamienia się w katastrofalną historię w Twoim umyśle, masz przypadek domina! Umysł czasem tworzy przesadzone i nienaturalne historie. Czas odebrać moc, uwiązując myśli i tworząc bardziej realistyczne zakończenia historii.

Nierealistyczne:

• Co jeśli źle zdam test?
• Co jeśli nie zaliczę klasę?
• Co jeśli nie dostanę się na studia?
• Co jeśli nie znajdę dobrej pracy?

Bardziej realistyczne:

• Co jeśli źle zdam test? Będę musiał/a się uczyć ciężej lub wziąć korepetytora.
• Moja ocena może zostać obniżona, ale to coś, co mogę ogarnąć.
• Pamiętam, że oceny to informacja zwrotna o rzeczach, które wciąż uczę.
• Jeśli czuję się źle z tego powodu, to OK; to uczucie minie. 

2. Planuj swoje wycieczki psychiczne!

Co większość ludzi zabiera na wycieczki? Trochę jedzenia, telefon z mapą, jakieś gry i zazwyczaj zapasy awaryjne, tak? Zapasy awaryjne bierze się na wypadek, gdyby coś poszło nie tak. Twój mózg też lubi mieć zapasy, na wypadek przyszłych wyzwań. Gdy zadasz pytanie „co jeśli”, Twój mózg próbuje zaplanować na przyszłe wyzwania, by upewnić się, że masz „zapasy”, czyli plan. Czasem Twój mózg po prostu potrzebuje małej pomocy w stworzeniu planu. Czas rozruszać proces planowania, zapisując swoje pytanie „co jeśli” i następując po nim planami jeśli-to.

Przykład:

• Co jeśli podniosę rękę i powiem złą odpowiedź, a wszyscy się posmeją?
• JEŚLI podniosę rękę i odpowiem źle, a wszyscy się posmeją,
• TO posmeję się razem z nimi i pamiętam, że popełnianie błędów pomaga mojemu mózgowi rosnąć i wszyscy popełniamy błędy. 

3. Oblicz ryzyko!

Kiedy się martwisz, ta część mózgu, która wylicza, jak ryzykowne jest coś, może stać się nieco zamglona. Dlatego, jeśli martwisz się o lot samolotem i ktoś mówi ci, że latanie jest mniej niebezpieczne niż jazda autem, możesz się nadal martwić. Ćwiczenie na następnej stronie pomoże temu narzędziu w Twoim mózgu obudzić się znowu, byś mogła/mógł być pewna/y, że nie prze-martwisz się.

Kluczowe wnioski.

Ludzie spędzają połowę czasu myśląc o przeszłości i przyszłości. To może powodować formę lęku, którą nazywamy Co-żebyśmy. Możesz pracować nad Co-żebyśmy, będąc proaktywny/zna z myślami: bycie realistycznym, robienie planów jeśli-to i ocenianie ryzyka.

Fragment Copyright © 2020 by Renee Jain and Dr. Shefali Tsabary. Superpowered jest wydane przez Random House Books for Young Readers, imprint Random House Children’s Books, a division of Penguin Random House LLC, New York