• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Strategie rodzicielskie przy trudnościach emocjonalnych dzieci

Kontrola własnego zachowania to nabyta umiejętność. Ale zanim się ją nauczy, trzeba mieć niezbędny system – mózg dorosły. Dzieci nie mają w pełni rozwiniętego mózgu do kontrolowania impulsów, ani konkretnego przedmiotu szkolnego uczącego kontroli emocjonalnej. Ale rodzice mogą poprawić zdolności dzieci do regulowania i wyrażania reakcji na emocje.

Wywieranie niezgody

• Cel emocji zawsze był napędzaniem człowieka do działania w specyficzny sposób. Np. gniew daje popęd do pokonania przeszkody – motywacja do walki, gdy intruz wkracza na posesję. We współczesnym świecie te reakcje często są nieadekwatne, zwłaszcza w szkole. Ale dzieci nie zawsze to wiedzą; w wielu sytuacjach reagują instynktownie. Rodzice muszą wyrazić niezgodę, by jasno pokazać dzieciom, że takie zachowania są nieodpowiednie. Dla młodszych: mówienie, że pewne czynności są złe i ewentualna nieprzemocna kara. Dla starszych: jasne wyjaśnienie, dlaczego to złe, wskazując konsekwencje dla innych lub niebezpieczeństwo.

Unikanie krytyki

• Tak jak nieadekwatna reakcja na emocje jest naturalna dla dziecka, tak krytykowanie lub szarpanie dziecka za zachowania jest naturalne dla rodzica. Unikanie tego, co naturalne, to ważna strategia zapobiegania złym zachowaniom. John Gottman, profesor psychologii rozwojowej na Uniwersytecie Washington, badał skutki negatywnego nastawienia rodziców do złych zachowań dzieci. W "Raising an Emotionally Intelligent Child" wyjaśnia długofalowe skutki negatywnej reakcji. Dzieci otrzymujące dużo krytyki w dzieciństwie mają wyższego stresu, więcej problemów zachowawczych, gorsze wyniki w nauce. Rodzice powinni unikać bezpośredniej krytyki, zamiast tego wskazywać, że samo zachowanie jest błędne i powinno zostać skorygowane.

Rozmawiaj z dzieckiem

• Po wyrazieniu niezgody na niepożądane zachowanie, pomóż dziecku znaleźć alternatywne rozwiązanie problemu, który chciało rozwiązać. Np. syn odmawia idzie do szkoły pierwszego dnia z lęku. Rozmowa może pomóc znaleźć wspólne rozwiązanie. Czasem odwołanie się do wartości rodzinnych i omówienie ich z dzieckiem daje jasną odpowiedź. W przykładzie ze szkołą: wyjaśnij synowi, jak stawianie strachom czyni silniejszym, a hysterię i odmowę – tylko opóźnia problem i pogarsza samopoczucie.

Ustalaj granice

• Gdy dziecko popełni błąd po raz pierwszy, rodzice powinni wyrazić niezgodę, porozmawiać o problemie i ustalić jasne granice na przyszłość. Pierwszegorzędny przegrzesek jest wybaczalny, ale dzieci nie dorosną emocjonalnie, jeśli nie rozpoznają, gdy wkraczają w powtórny błąd. Granice stawiaj na zachowaniach, nie na emocjach. Celem jest pozwolenie dziecku czuć, ale nie działać pod wpływem uczuć. Rodzice wskazują, jakie zachowanie jest błędne i jasno tłumaczą, by się nie powtarzało. Rodzice mogą podać przykłady zachowań zastępczych: np. córka reagująca gniewem obrażaniem – niech wie, by przekierować gniew na konstruktywne działanie, np. wyjaśnienie, dlaczego jest zła.