• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Problemy zdrowia psychicznego u nastolatek: na co uważać i jak pomóc

Na zewnątrz nastolatki wydają się żyć życiem na pełni. Są głośne, się chichotają, poruszają się w stada i zazwyczaj mają z sobą fajne drinki, jak bubble tea. Ale rzeczywistość to, bycie nastolatką może być trudne.

„Lata nastolateckie przynoszą tyle zmian, zwłaszcza dla nastolatek”, wyjaśnia dr Christine M. Crawford, st. dyrektor medyczny w National Alliance on Mental Illness (NAMI). „To zmiany ciała, wyglądu, życia społecznego i szkolnego – i najważniejsze, jak dojrzewa ciało, tak dojrzewa mózg. Ze wszystkimi nowymi zmianami w życiu nastolatków, nowe stresy i niepokoje mogą pojawiać się o rodzinie, przyjaciółach, szkole, ciele, przyszłości i tożsamości, powodując emergenację wielu objawów stanów zdrowia psychicznego w tym etapie rozwojowym.”

Choć młodzież zawsze była narażona na zaburzenia zdrowia psychicznego, takie jak depresja i lęk, ostatnie dwa lata ujawniają przerażające statystyki – zwłaszcza dla nastolatek. W lutym tego roku Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zgłosiły wzrost wizyt na oddziałach ratunkowych (ED) w 2020 r. u kobiet 12–17 lat z powodu wielu stanów, w tym zaburzeń odżywiania, tyków, traum i lęku. Dodatkowo, w 2021 r. CDC zgłosiło, że „w okresie 21 lutego – 20 marca 2021 r. podejrzane próby samobójcze na ED były o 50,6% wyższe wśród dziewcząt 12–17 lat niż w tym samym okresie 2019 r., podczas gdy u chłopców tego samego wieku wzrost wynosił 3,7%.”

Innymi słowy: nastolatki nie są w porządku. Ale na szczęście jest nadzieja. Od przyczyn i objawów po działania – oto co eksperci chcą, byście wiedzieli o lęku i depresji u nastolatek, a także innych problemach zdrowia psychicznego w młodzieży.

Dlaczego dziewczyny wydają się bardziej dotknięte niż chłopcy?

Choć bez wątpienia doszło do wzrostu problemów zdrowia psychicznego u dziewczyn w ostatnich latach, ważne jest zauważenie, że ogólnie rzecz biorąc, dziewczyny częściej zgłaszają objawy i szukają pomocy niż chłopcy. Innymi słowy, uzyskanie prawdziwego obrazu tego, jak czują się chłopcy nastolatkowie, nie jest takie łatwe.

„Choć raporty pokazują, że nastolatki zanotowały wzrost podejrzanych wizyt ED z powodu prób samobójczych, ta liczba nie jest tak jasna, jak się wydaje”, uwaga Jeremy Pieper, licencjowany terapeuta małżeński i rodzinny w Madison, Wisconsin, specjalizujący się w opiece opartej na traumie, młodzieży, bezpiecznej opiece przy samobójstwie i technikach deeskalacji. „Chłopcy mają tendencję do niedoraportowania objawów depresyjnych, podejmowania bardziej śmiertelnych prób i angażowania się w ryzykowne zachowania zamiast łatwiej rozpoznawalnych zachowań samobójczych. Te czynniki sugerują, że nastolatkowie chłopcy zmagają się bardziej, niż dane ED sugerują.”

Mimo to, Pieper zauważa, że nadal prawdopodobne jest, że nastolatki doświadczają większego napięcia ogółem. „Pandemia prawdopodobnie nasiliła czynniki ryzyka, które dysproporcjonalnie wpływają na nastolatki”, mówi. „Osobisty kontakt społeczny został zakłócony. Więcej czasu spędzono online, a presje online dla nastolatek są bardziej skłonne do negatywnych skutków.”

Warto też zauważyć, że wskaźnik wizyt ED u osób identyfikujących się jako transpłciowe lub genderfluid nie widnieje w danych CDC. „Ta populacja historycznie miała już wyższe wskaźniki prób samobójczych, z aż 35% podejmujących próbę”, mówi Pieper. „Wstępne dane sondażowe z The Trevor Project pokazują, że populacja LGBTQ+ ogólnie zgłasza wzrost lęku i myśli samobójczych.”

Co powoduje wzrost lęku i depresji u nastolatek?

Liczba czynników może wyzwalać depresję i lęk u nastolatków, w tym zmieniające się hormony, presja szkolna i rówieśnicza, traumy dzieciństwa – ale niedawny skok problemów zdrowia psychicznego u nastolatek jasno wskazuje na dwie rzeczy: pandemię i media społecznościowe, przy czym drugie zostało nasilone przez pierwszą.

Media społecznościowe

„Badania wykazały, że dziewczyny są bardziej narażone na szkodliwe efekty związane z nadmiernym używaniem mediów społecznościowych, a w trakcie pandemii nastąpił dramatyczny wzrost użytkowania mediów społecznościowych i czasu przed ekranami”, zauważa Hailey Shafir, doradca zdrowia psychicznego i specjalista od uzależnień w Raleigh, Carolina Północna.

Oto jak media społecznościowe negatywnie i dysproporcjonalnie wpływają na nastolatki:

Problemy zdrowia psychicznego są glorifikowane. „Zaburzenia zdrowia psychicznego są glorifikowane w mediach społecznościowych i to potencjalnie wpływa na nastolatki”, mówi dr Ashley-Marie Berry, adiunkt psychiatrii w Szpicie Dziecięcym w Cincinnati. „Algorytmy mediów społecznościowych zwiększają ekspozycję na niezdrowe strategie radzenia sobie, takie jak automutilacja lub używanie substancji, a nastolatki podatne na zaburzenia zdrowia psychicznego są celowane bezpośrednio. Ostatnie dowody i badania wykazały dodatnią korelację między użytkowaniem mediów społecznościowych a ideacjami samobójczymi.”

Za dużo w złym czasie. „Adolescencja to czas dramatycznego rozwoju neurologicznego, a w trakcie tego procesu mózg jest podatny”, kontynuuje Berry. „Nie tylko doświadczenia, pozytywne lub negatywne, wpływają na ten proces, podobnie ekspozycja na traumę i doświadczenia innych przez media społecznościowe może negatywnie wpływać na te procesy mózgowe.” Innymi słowy: Wy możecie odrzucić pewne obrazy i wiadomości online, ale mózg waszej nastolatki nie jest jeszcze tak zaprogramowany.

Nierealistyczne oczekiwania co do piękna. Choć pozytywność ciała zyskała więcej czasu antenowego w ostatnich latach, to nie ma szans przed filtrami i, no cóż, chamami. „Może być więcej przemawiania za pozytywne obrazy ciała online, ale jest też dużo fat-shamingu”, zauważa Lena Suarez-Angelino, licencjowana terapeutka kliniczna i trenerka empowermen w Woodbridge, New Jersey, specjalizująca się w samoocenie, wizerunku ciała i zdrowiu psychicznym nastolatków. „Jednocześnie filtry w mediach społecznościowych dodają presję – zwłaszcza nastolatkom – bo mogą sprawić, by skóra wyglądała bez zarzutu, dodając makijaż i rzęsy. Gdy filtry zostają usunięte, użytkowniczki czują się nieatrakcyjne i zostają z nierealistycznymi oczekiwaniami co do piękna.”

Z drugiej strony, „chłopcy spędzają więcej czasu na stronach takich jak YouTube i TikTok, gdzie ich czas poświęcają na szukanie rozrywki, a nie treści, do których porównują się do innych”, według Shafir.

#LifeGoals. Podobnie do nieosiągalnych standardów piękna, Suarez-Angelino zauważa presję bycia posiadaczem Instagrama „estetycznego życia”. „Nastolatki często zapominają, że media społecznościowe to nie rzeczywistość, co powoduje wzrost rozczarowania, co może prowadzić do depresji z powodu „życie nie wygląda jak u innych w mediach społecznościowych”.”

Zahaczeni na „polubienia”. Nastolatki mają większą tendencję do udostępniania treści, które zdobędą „polubienia”, mówi Shafir. „Niezależnie od tego, czy publikują zretuszowane zdjęcia, czy kopiują wiralne posty i trendy, posty nastolatek są bardziej skierowane na uzyskanie maksymalnej liczby polubień, obserwujących i komentarzy”, wyjaśnia. „Uzyskanie tego rodzaju walidacji online może sprowokować uwolnienie dopaminy w mózgu, potężnego neuroprzekaźnika związanego z uzależnieniem, co trzyma je w hacie.”

FOMO. FOMO (strach z pominięcia) to kolejny częsty skutek mediów społecznościowych dla nastolatek, według Shafir, bo są „bardziej skłonne do czucia wykluczenia, widząc posty przyjaciół online”.

Pandemia

Oprócz wzrostu użytkowania mediów społecznościowych jako skutku pandemii, jest sama pandemia. Oto kilka sposobów, w jakie ostatnie dwa lata negatywnie wpłynęły na nastolatki, według Berry, Suarez-Angelino i Pieper:

• Nieprzewidywalność (przejścia z nauki stacjonarnej na wirtualną wielokrotnie).
• Rozczarowanie z powodu anulowania „obyczajów przejścia”.
• Niewykorzystane zasoby zdrowia psychicznego. „Wielu ludzi kazano nie zgłaszać się na SOR ani do przychodni w trakcie pandemii, by zmniejszyć rozprzestrzenianie COVID”, zauważa Berry. „Wiele przychodni ambulatoryjnych zamknęło się i dostęp do zasobów był ograniczony.”
• Zwiększona izolacja.
• Wzmożona ekspozycja na dynamikę rodzinną i stresory (zwłaszcza opiekunów zmagających się z własnym zdrowiem psychicznym).
• Brak prywatności (zwłaszcza jeśli dzielą pokój z rodzeństwem).
• Strata bliskich lub bezdomność i niepewność żywnościowa.
• Utrata codziennych rytmów dających przewidywalność.

„Istotne pogorszenie zdrowia psychicznego u nastolatków może wynikać z wielu z tych czynników”, zauważa Pieper. „Mówiąc to, wszystkie te czynniki ryzyka przez długi i nieprzewidywalny okres miały wpływ, którego dopiero zaczynamy rozumieć.”

Na jakie czerwone flagi zdrowia psychicznego u nastolatków uważać

Według Crawford, nie zawsze łatwo dla rodziców ustalić, czy pewne zachowania są normalne, czy objawem stanu zdrowia psychicznego u ich nastolatka, bo hormony wpływają na rutyny i zachowania. Mówi jednak, że „główne znaki, na które uważać, to nieregularne zmiany w ich codziennej rutynie.”

Oto bardziej szczegółowe czerwone flagi, według Crawford i Suarez-Angelino:

• Zwiększona izolacja.
• Zwiększony strach lub niepokój.
• Drażliwość i pobudzenie.
• Utrata zainteresowania aktywnościami, które kiedyś cieszyły.
• Utrata zainteresowania przyjaciółmi.
• Poczute beznadzieje.
• Zmiany snu.
• Wzrost lub spadek apetytu.
• Wzrost lub spadek snu.
• Niepokój.
• Częste bóle głowy lub brzucha.

Jak pomóc nastolatce, która się zmaga

Jedną z najważniejszych rzeczy, jakie rodzice i opiekunowie mogą zrobić, gdy nastolatka się zmaga, to zwrócić uwagę. „Około połowa wszystkich ludzi, którzy doświadczają stanu zdrowia psychicznego w życiu, zaczyna odczuwać objawy przed 14. rokiem życia, ale wielu członków rodzin i nastolatków nie zauważa ich przez kilka lat później”, wyjaśnia Crawford. „Jeden ze sposobów pomocy waszemu dziecku to zabranie ich do pediatry, by porozmawiać o objawach lęku lub depresji, stworzyć plan leczenia i skontaktować się z profesjonalistą zdrowia psychicznego.”

Inne pozytywne wyjścia, które zaleca Crawford, to:

• Ćwiczenia fizyczne.
• Medycyna i praktyki mindfull.
• Grupy wsparcia rówieśników.

Ważne jest też posiadanie wspierającego, otwartego środowiska w domu. Oto co Pieper zaleca, by wacie pilnować zdrowia psychicznego nastolatków na wstępie:

1. Rozmawiajcie często. „Prowadźcie dyskusje i bądźcie otwarci”, mówi. „Tworzenie środowiska, w którym ludzie są otwarci co do tego, jak się czują, zmagają się czy nie, pozwala na bezpieczeństwo dzielenia się.”

2. Słuchajcie bez osądzania. „Bierzcie ich zdrowie psychiczne poważnie. Nic nie zamyka rozmowy szybciej niż gdy ktoś mówi „przesadzasz” albo „daj czas”. Zadawajcie pytania, by w pełni zrozumieć i zapytajcie, czego potrzebują.”

3. Bądźcie modelem czasu przed ekranem. Uczcie, rozmawiajcie i modelujcie dobre obywatelstwo w mediach społecznościowych zamiast ich zakazywać, zaleca.

Także Suarez-Angelino poleca śledzenie pozytywnych kont na temat zdrowia psychicznego prowadzonych przez licencjowanych profesjonalistów. Kilka jej ulubionych na TikTok to:

• A Modern Therapist.
• The Truth Doctor.
• Lindsay Fleming.

4. Zadawajcie konkretne pytania o dzień nastolatki. „„Jak minął dzień?” może być dobrym otwarciem, ale rzadko daje potrzebne informacje”, zauważa Pieper. „Bawcie się tym, by nie wyglądało to jak interrogarcia.”

5. Nie czynićcie zaburzeń zdrowia psychicznego tabu. „Prowadźcie dyskusje lub konsumujcie media razem, które pokazują ludzi przezwyciężających depresję”, mówi Pieper. „Jest w tym siła wzmacniająca, by widzieć, że depresja nie jest końcem.”

Na koniec bądźcie obecni i dostępni dla waszej nastolatki. „Naprawdę wstawcie się w ich buty”, mówi Suarez-Angelino. „Pandemia to nowe doświadczenie dla wszystkich, ale zwłaszcza dla nastolatków, gdy socjalizacja powinna być na szczycie. Zamiast zakładać, zawsze zostawiajcie przestrzeń na otwarte rozmowy i dyskusje, co będzie korzystne dla wszystkich.”

Jeśli podejrzewacie, że nastolatek zmaga się z myślami samobójczymi, możecie skontaktować się z Narodową Linią Prewencji Samobójstw pod numerem 1-800-273-TALK (8255), zadzwonić do lokalnej linii kryzysowej, wybrać 911 (od 16 lipca będzie nowa linia specyficzna dla samobójstw, 988) lub wysłać SMS na linię kryzysową Crisis Text Line do 741741.