• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dobre i złe pochwały dla dzieci

Ludzie mogą być zaskoczeni, że chwalenie dzieci może mieć skutki i pozytywne, i negatywne. Odpowiedni rodzaj pochwały – "dobre" – może inspirować dzieci do podejmowania trudniejszych zadań. "Zła" pochwała może zadziałać odwrotnie. Niektórzy eksperci nawet mówią, by rodzice nie chwalili dzieci wcale, według artykułu z lutego 2012 w "Psychology Today" Alfie Kohn, autora "Feel-Bad Education".

Akceptacja rodzicielska

• Chwalenie to coś, co "robimy dla" dzieci, a nie "współpracujemy z" nimi, pisze Kohn. Chwała to werbalna nagroda, próba zmiany czyjegoś zachowania. Dzieci, które są chwalone, uczą się cenić chwałę ponad wewnętrzną satysfakcję z samej czynności. Skupiają się na zdobywaniu aprobaty rodzica i uczą się, że są kochane nie za to, kim są, ale za to, co robią. Kohn dodaje, że jego obawa dotyczy tego, że chwalanie to forma kondycjonowania dzieci do pewnych zachowań, a implikacja: chwała – i miłość rodzica – zostanie cofnięta, jeśli dziecko zachowa się inaczej.

Chwalanie procesu

• Dzieci piątej klasy chwalone za bycie mądrymi unikały wyzwań, według dr Gwen Dewar, antropolog badającej naukę o rodzicielstwie. Te dzieci częściej unikały wyzwań i preferowały łatwe zadania, bo skupiały się na tym, by wyglądać dobrze w porównaniu do rówieśników, a nie na tym, czy naprawdę się nauczyły. Gdy chwalono za wysiłek, częściej szukały wyzwań i nowych strategii. Mniej poddawały się, gorzej radziły po porażce, traktowały porażkę jako dowód na brak inteligencji. Dewar zaleca "process praise": chwalę za strategie, wysiłek, wytrwałość.

Chwała i samoocena

• Kwestia chwalenia może być jeszcze bardziej złożona, według artykułu z lutego 2013 w "Journal of Experimental Psychology" Eddie Brummelmana z Uniwersytetu Utrecht i wsp. Badanie wykazało: gdy dzieci miały niską samoocenę, dorośli częściej chwalili aspekty osobiste – stosunek 30% chwały osobistej do dzieci z niską samooceną, 14% do wysokiej. Przy wysokiej samoocenie chwała osobista była neutralna. Przy niskiej – sprawiała, że dzieci czuly się bardziej zawstydzone porażką. Autorzy: chwała osobista sprawia, że błąd wydaje się płynąć z kim są, a nie z tego, jak wykonaliby.

Pozytywne informacje zwrotne

• Psycholog kliniczny dr Laura Markham, tworczo AHA! Parenting, zaleca zmianę interakcji z dzieckiem na pozytywny feedback zamiast ciągłego "Dobrze!". Markham zauważa: rodzice chcą, by dzieci robiły mądre wybory. Jeden sposób: opisanie skutku wyboru. W sporcie: "Gdy podałeś piłkę do Johnnie, ten mógł strzelić bramkę dla całej drużyny". Ukryta wiadomość: praca zespołowa jest kluczem do wygranej. Markham mówi, to pozwala dziecku zobaczyć, że ma moc w świecie. Dodaje: "Kocham cię" to chwała, która zawsze działa.