5 mocnych sposobów, by dzieci nas słuchały

Kilka miesięcy temu zderzyłem się głową z najbardziej frustrującym problemem rodzicielskim do tej pory: moje córki mnie ignorowały. Mogłam powiedzieć im pięć razy, by cokolwiek zrobily – ubrali się, wyłączyły TV, umyły zęby – a one albo nie słyszały, albo nie słuchały. Więc powtarzałam pięć razy więcej, coraz głośniej. Wyglądało na to, że jedyny sposób, by napchnąć Blaira, 6 lat, i Drew, 4 lata, do działania, to krzyczeć jak jedna z Realnych Domowników z New Jersey i grozić wyrzuceniem ich kocyków.

To nie był rodzic, jakim chciałam być. Ale ich niezdolność do posłuszeństwa, a nawet potwierdzenia moich słów – ani moich, ani mego męża, Thada – sprawiała, że czuliśmy się bezsilni. Przechodząc przez Target pewnej soboty, usłyszałam nie mniej niż pięć rodziców mówiących wariację: „Jeśli nie zaczniecie słuchać, wychodzimy z tego sklepu PRZECIEŻ TERAZ!”.

Zrozumiałam, że przynajmniej część problemu leży we mnie. Po wielu narzekaniach na moje słabe umiejętności rodzicielskie, miałam szczęście: mama przyjaciółki wspomniała o tym, co nazywa „Biblią” w temacie: How to Talk So Kids Will Listen &Listen So Kids Will Talk, Adele Faber i Elaine Mazlish. Gdy sprawiłam na fabermazlish.com, zobaczyłam dołączony warsztat DIY za 130 dolarów (oba zaktualizowane w zeszłym roku z okazji 30. rocznicy książki). Oczywiście, autorki to mamy, nie psychologowie dziecięci ani szepczący do małoludków. Ale książka była bestsellerem narodowym, a rodzice wciąż prowadzą warsztaty opierając się na ich pomysłach.

By sprawdzić, czy ich rady wciąż trzymają wodę, zebrałam cztery równie desperackie mamy i zamówiłam warsztat. Dostałam dwie płyty CD i przewodnik z instrukcjami prowadzenia grupy. Spotykaliśmy się co wtorek wieczorem w moim salonie przez siedem tygodni, spędzając większość 90-minutowych sesji na rozmawianiu o naszych walkach z dziećmi, które nie słuchają, jakbyśmy były w programie 12 kroków. Śledziliśmy scenki grane przez aktorów na płytach, robiliśmy role-play własny, i wykonywaliśmy tygodniowe zadania domowe, takie jak czytanie fragmentów How to Talk and Liberated Parents, Liberated Children tych samych autorków, a potem stosowanie nowych umiejętności komunikacyjnych. Nie wszystkie rady Faber i Mazlish brzmiały prawdziwie dla nas. Ich propozycja wklejenia listy zadań na lodówkę, byśmy nie musiały ciągle przypominać dzieciom o obowiązkach, nie wyszła (szczególnie bo musiałam ciągle przypominać dziewczynom, by zerknęły na kartkę!). Ale inne wskazówki faktycznie sprawiły, by dzieci zaczęły zwracać uwagę – a, co lepsze, my przestaliśmy na nie krzyczeć. Carrie, mama 6-latka, podsumowała naszą wspólną reakcję na koniec: „To naprawdę działa!”.

Powiedz to jednym słowem

Sytuacja Moje córki mają jedno zadanie domowe: zabrać talerze do zlewu po jedzeniu. Mimo to, nie minął żaden wieczór, gdybym nie musiała im powiedzieć, by to zrobily, czasem trzy razy. Nawet to nie gwarantowało, że to zrobią – a kto na końcu je zabierał? Zgadnij.

Stary sposób Po zignorowaniu powtarzanych poleceń, usiadałam Blaira i Drew i kazałam im dziesięć minut o tym, że nie jestem ich sługą i to nie restauracja.

Lepszy sposób Dzieci zazwyczaj wiedzą, co mają robić; potrzebują tylko prostego przypomnienia. „Wyciszą Cię, jak będziesz gadac i gadać” – powiedziała mi Faber. „Zamiast tego spróbuj tylko jednego słowa, by odświeżyć im pamięć”.

Efekt Po kolacji pewnego wieczoru powiedziałam tylko: „Talerze”. Na początku dziewczyny patrzyły na mnie, jakbym mówiła obcym językiem. Ale chwila później podniosły je i poszybowały do kuchni. Po około miesiącu wzmocnienia nie muszę nic mówić – robią to automatycznie. „Zęby!” działa równie dobrze do mycia zębów, a „Buty!” zastępuje moje typowe poranne mantra: „Znajdź buty i włoż je; znajdź buty i włoż je”. A gdy słyszę, jak Blair krzyczy: „Daj mi to!”, po prostu mówię: „Miłe słowa” (ok, to dwa słowa). Prawie omdlewam, gdy odpowiada: „Drew, czy mogłabyś mi to podać?”.

Wzmocnij swoje dziecko

Przekazuj informacje

Sytuacja Moja przyjaciółka Michele właśnie podała lunch, gdy, zgodnie z nawykiem, 2-letnia Everly zeskoczyła ze stołka, weszła z powrotem, się odwróciła, wstała i postąpiła na usiadku.

Stary sposób Gdy Everly nie zareagowała na cierpliwe „Musisz siedzieć cicho”, Michele zdenerwowała i powiedziała coś w stylu: „Jak to trudne zrozumieć? Musisz usiąść!”. Everzy płakała, ale wciąż nie usiadła. Na końcu dostała time-out, co nie zmieniło jej zachowania.

Lepszy sposób Podawaj fakty zamiast ciągle wydawać polecenia. „Kto nie buntuje się przeciwko ciągłym rozkazom?” – pyta Faber. (Ja też.) Dzieci nie są robotami zaprogramowanymi do wykonywania naszych żądań. Muszą sprawować wolną wolę, dlatego często robią dokładnie przeciwnie do tego, o co prosimy. Trik polega na zamianie dyrektywy w moment nauki. Zamiast „Odłóż to mleko”, możesz po prostu powiedzieć: „Mleko się psuje, jak zostanie zostawione”. To podejście mówi dziecku: „Wiem, że gdy będziesz mieć wszystkie informacje, zrobisz to, co słuszne” – wyjaśnia Faber.

Efekt Następnym razem, gdy Everly zagrała w dżunglę przy posiłku, Michele wzięła uspokajający oddech i powiedziała: „Kochanie, krzesła są do siedzenia”. Everly uśmiechnęła się do mamy, usiadła i zaczęła jeść. „To nigdy się nie działo” – zgłasza Michele. Wciąż musi czasem przypominać córce, ale ostatecznie Everly słucha. Technika działa w innych sytuacjach. Zamiast „Przestań dotykać wszystkiego”, Michele teraz wskazuje: „Te delikatne rzeczy łatwo się psują”. To samo z „Klocki Lego należą do zielonego pojemnika, byś mogła je znaleźć, jak będziesz chciała z nimi zagrać” i „Niezszczelone toalety smierdzą”.

Daj dziecku wybór

Sytuacja Trzy dni po ostatniej sesji Joan zabrała dzieci do Orlando. W Krainie Czarodziejów podała im czapki na ochronę słońca. Jej 6-letnia córka założyła chętnie. Jej prawie 5-latek, Sam, odmówił.

Stary sposób „Próbowałam go namawiać do współpracy” – mówi Joan. Nieuchronnie skończyła krzykiem: „Jak nie założysz, to nie pojedziesz na więcej atrakcji”. Wtedy rozplakał się, a nikt się nie bawił.

Lepszy sposób Zaoferuj dziecku wybór. „Zagrożenia i kary nie działają” – wyjaśnia Faber na jednej z płyt warsztatowych. „Zamiast czuć żal za brak współpracy, dziecko staje się jeszcze bardziej uparte. Ale gdy uczynisz go częścią decyzji, znacznie bardziej chętnie zrobi to, co Ci pasuje”.

Efekt Joan zostawiła synowi wybór: „Sam, możesz założyć czapkę teraz albo po tym, jak prześcisz następną atrakcję”. Sam wciąż nie posłuchał. „Ale po tym, jak przegapił lot z Piotruśem Panem, powiedziałam: ‚Sam, oto twoja czapka’, i on od razu ją założył” – opowiada Joan.

Komunikuj swoje oczekiwania

Sytuacja Amy pozwalała dzieciom włączać TV przed wyjściem do szkoły. Po jednym programie zabierała Adriana, 4 lata, do ubierania, podczas gdy Angela, 7 lat, dalej oglądała. Ale gdy nadchodziła kolej Angeli, żałowała: „Jeszcze dziesięć minut. Proszę? Proszęęę!”.

Stary sposób Amy krzyczała: „Nie, oglądałaś wystarczająco. Koniec”. Angela narzekała dalej. Amy krzyczała: „Powiedziałam nie!”. Po kolejnych błaganiach dołączała: „Miałaś już więcej czasu na TV niż Adrian. Jesteś niewdzięczna”.

Lepszy sposób Daj dzieciom znać plan z wyprzedzeniem. Amy powinna powiedzieć Angeli coś takiego: „Po tym, jak zęby umyjesz i w pełni ubierzesz gotową do wyjścia, możesz trochę poglądać TV, während ubieram twojego brata. Wtedy zdążymy do szkoły na czas”.

Efekt Pierwszy raz, gdy Amy to spróbowała, Angela wyłączyła TV bez słowa. Ale drugiego ranka odmówiła i znowu narzekała. Amy szybko zrozumiała, że nie przypomniała Angeli o planie z wyprzedzeniem tym razem. Więc kolejnego ranka jasno powiedziała: „Kiedy wyjdę z Adrianem, oczekuję, że wyłączysz TV”. Sukces. Strategia działa równie dobrze w innych sytuacjach („Nie zaczynaj nowej gry, dopóki ta, w którą właśnie grałaś, nie jest odłożona”).

Nazywaj ich uczucia

Sytuacja Córka Carrie, Tatum, 6 lat, radośnie dmuchała bąbele z przyjaciółką. Nagle Tatum wburzyła się do pokoju, wyjąc: „Mina nie daje mi turę!”.

Stary sposób „Powiedziałabym coś w stylu: ‚Nie ma powodu, by płakać z tego powodu’” – mówi Carrie. Co zrobi Tatum? Przeciwnie – płaknie mocniej i pewnie zepsuje resztę zabawy.

Lepszy sposób Rodzice też muszą słuchać. „Wszyscy chcą wiedzieć, że ich usłuchano i zrozumiano” – twierdzi Faber. Mówienie dziecku, by przestało płakać, przesyła komunikat: Twoje uczucia nie mają znaczenia. Dzieci często płaczą (lub narzekają, krzyczą, topczą), bo nie potrafią komunikować, dlaczego są zdenerwowane, albo nie wiedzą, jak poradzić sobie z emocją. „Musisz dać im słowa, by to wyrazić” – mówi Faber.

Efekt Następnym razem Carrie spojrzała Tatum w oczy i opisała to, co myśli, że czuje córka: „Wyglądasz na naprawdę zfrustrowaną!”. Tatum ujrzała ją z zaskoczeniem i ogłosiła: „Tak, jestem”. Carrie zatrzymała język, by nie dawać rady („Musisz…”), nie bronić przyjaciółki („Mina też zasługuje na turę”), nie filozofować („Takie to życie”). Zamiast tego powiedziała: „O”. Tatum kontynuowała: „Chcę mieć dwie butelki z bąbelkami”. Carrie zapytała: „Jak możemy to rozstrzygnąć sprawiedliwie dla ciebie i Miny?”. Tatum odpowiedziała: „Na zmianę”. Carrie zaproponowała minutnik kuchenny, a Tatum wyjaśniła plan Minie. Wszyscy wyszli zadowoleni. „Trudno powstrzymać się od mówienia za dużo” – mówi Carrie. Ma rację. Zwroty typu „Nigdy mnie nie słuchasz” i „Ile razy mam ci powiedzieć?” wpierwotnie wpadają do naszych mózgów. Podczas warsztatu my przyjaciółki zrozumieliśmy, że zajmie trochę praktyki, by przestać je wypowiadać. Ale to jest cały sens: zmienić sposób, w jaki mówimy do dzieci, by nie tylko zrozumiały, co chcemy przekazać, ale CHCIAŁY nas słuchać.

Previous:

Next: