4 małe zmiany, które możesz wprowadzić już dziś, by stać się lepszym rodzicem
Chodzi o wychowanie, wszyscy chcemy tego, co najlepsze dla naszych dzieci. Wychowanie życzliwych, współczujących ludzi jest (dla większości) miarą sukcesu. To ostateczny cel. Ale droga do niego bywa kręta. Podróż rodzicielstwa jest trudna, a każdy z nas popełni błędy. To nieuniknione, jak podatki, życie i śmierć.
Dobra wiadomość: Twoje „złe” nawyki wychowawcze można zmienić. Nie musisz powtarzać przeszłości – Twoje dawne zachowania nie dyktują Twojej przyszłości ani przyszłości dziecka. Z odrobiną pomocy i wsparcia możesz złamać te nawyki i ruszyć w stronę nowego, lepszego życia rodzinnego. Oto cztery małe zmiany, które możesz (a nawet powinieneś) wprowadzić już dziś.
Unikaj „wybuchów” i ogranicznij negatywne komunikaty
Łatwo jest zawalić oczami, gdy 7-latek zostawia buty po treningu koszykówki i rzucić: „Znowu to samo!”. Równie łatwo stracić cierpliwość, gdy szczeniak zrobi bałagan w salonie – a co gorsza, na łóżku. Emocjonalne reakcje są normalne. Jesteś tylko człowiekiem. Ale zanim zaczynasz krzyczeć, wyć, czy tracić panowanie – zatrzymaj się, wstrzymaj oddech i oceń sytuację.
W pewnych sytuacjach „wybuch” czy nerwowy zryw to zupełnie normalna reakcja, mówi dr Scott Haltzman, psychiatra i autor książki The Secrets of Happy Families: Eight Keys to Building a Lifetime of Connection and Contentment. Ale jeśli robisz z każdej bagateli wielką sprawę – rzeczy, na które nie masz wpływu, i które w dużej perspektywie nie mają znaczenia – Twoje dziecko nie naucz się reagować na góry i dołki życia.
„Trudno im wtedy rozróżnić, co jest adekwatne, a co przesada, gdy ciągle podnosisz głos i przesadzasz, używając zwrotów typu ‚nigdy nie’ albo ‚zawsze’. Dziecko może powiedzieć: ‚Jesteś niesprawiedliwy! Jesteś najgorszym rodzicem!’, bo nie pozwolisz mu zjeść lodu przed snem. Drugim poważnym skutkiem jest to, że gdy coś naprawdę jest nie tak, dzieci mogą Cię zablokować, bo to brzmi jak Twoja codzienna komunikacja” – ostrzega dr Haltzman. Jeśli „Zapora pęka w powiecie Lehigh, musimy ewakuować” brzmi z tą samą intensywnością co „Nie posprzątałeś klocków”, dzieci nie zareagują natychmiast, gdy naprawdę na to zależy.
Kiedy coś pójdzie nie tak, przypisz to zdarzenie liczbę w skali 1–10, gdzie 1 to incydent bez wpływu na jakość życia (np. 6-latek zgubił blużę), a 10 to nagły wypadek (maluch spadł z zjeżdżalni i może złamać rękę). Po ocenie lepiej zareagujesz. „Na początku możesz czuć, że wszystko to 20, ale z czasem zaczniesz dostrzegać różnice między tymi zdarzeniami” – mówi dr Haltzman.
Pokazuj swoje emocje
Niektórzy rodzice noszą serce (i emocje) na wyciągniętej ręce, inni nie – i to w porządku. Wszyscy inaczej reagujemy na różne bodźce. Ale jeśli ciągle maskujesz swoje uczucia – np. uśmiechasz się do 5-latka i mówisz, że nic nie ma, podczas gdy w środku furiozujesz z powodu kolizji rano – warto to przemyśleć. Szczerość w wyrażaniu emocji może pomóc i Tobie, i dziecku.
Twoje dziecko musi nauczyć się, że smutek, złość czy frustracja są w porządku – wyjaśnia dr Charlotte Reznick, psycholog i autorka The Power of Your Child's Imagination. To pomaga w rozwoju i regulacji emocjonalnej. Pomaga też Tobie jako rodzicowi – szczerość ulgają stresowi i łagodzi problemy wynikające z napięcia, jak nadciśnienie czy bezsenność. A prawda jest taka, że dzieci mają wyczulony radar – niezależnie od tego, jak bardzo myślisz, że ukrywasz swoje uczucia.
„Dzieci wyczuwają to, co nie zostało powiedziane” – mówi Reznick. „Jeśli nie dzielisz się emocjami w odpowiedni sposób, nauczysz dzieci kłamać o swoich uczuciach” – dodaje dr Reznick. „Poza tym dziecko może pomyśleć, że to ono jest powodem Twojej złości i poczuje się źle”.
Nadaj swojej emocji etykietę, wyjaśnij powód w zrozumiały dla dziecka sposób i nawiąż do jego doświadczenia. Możesz powiedzieć: „Dostaję nowego szefa i nie wiem, jak się dogadamy. Pamiętasz, jak byłeś nerwowy przed spotkaniem z nową nauczycielką? Tak się teraz czuję”. Albo: „Jestem smutna, że babcia jest chora. Smutek jest w porządku. Rodzice też tak czują. Ale wiem, że lekarze dobrze o nią dba”.
Starszym dzieciom (7–8 lat) można dać więcej szczegółów, bo rozumieją więcej i potrafią odseparować cudze problemy od swoich – mówi dr Reznick. Pozwól dzieciom zadawać pytania, by uspokoić ich lęki i dać im szansę usłyszeć prawdę, zamiast fantazjować o najgorszym.
Bądź konkretny
Czy prosiłeś dziecko o posprzątanie, a nie dostałeś reakcji? Może powiedziałeś: „Możesz odłożyć zabawki?” i dopisać: „Teraz, tak?” Jeśli tak – nie jesteś sam. Wiele dzieci ma „selektywny słuch”. Ale czy wiedziałeś, że problemem może być też Twój sposób przekazywania? Gdy dasz dziecku za dużo opcji – i drogę ucieczki – zazwyczaj wybierze tę drugą.
„Oddajesz swoją autorytet i rozciągasz proces, by dziecko zrobiło to, czego oczekujesz” – mówi dr Fran Walfish, psychoterapeuta dziecięca i autorka The Self-Aware Parent. Gdy dziecko zignoruje Twoją „prośbę”, powtarzasz się i tracisz cierpliwość. Wtedy nikt nie jest szczęśliwy.
Jasność jest kluczem, gdy oczekujesz natychmiastowej reakcji. Zaczyna się od kropki na końcu zdania: „Ubrany się na spacer, proszę”. Albo: „Wyłącz TV, teraz”. I tyle. „Jeśli dziecko nie posłucha od razu, powiedz raz: ‚Pokaż mi, jak wyłączasz TV, albo pomogę Ci’, rada dr Walfish. „Policz do dwóch w ciszy, potem weź pilot”. Oczywiście jasne polecenia wymagają ćwiczeń i wytrwałości. Ale bycie konkretnym odzyskuje kontrolę i zapobiega gwałtownym reakcjom; dziecko uczy się, kto tu rządzi i jak wykonywać polecenia.
Zostań pozytywny
Celowo czy nie, łatwo drążyć w dzieciach błędy. Gdy świadek zawiera same piątki i czwórki, a Ty wskazujesz na trójkę z ortografii i pytasz: „Co tu się stało? Co poszło nie tak?” (Moja mama robiła to zawsze.) Łatwo dostrzegać niedoskonałości i „porażki”, bo błędy rzucają się w oczy bardziej niż sukcesy. Jeśli jednak krytyka przewyższa pochwały, dziecko może zacząć Cię ignorować lub stawać w obronie. W obu przypadkach przeoczy cenne uwagi. Co gorsza, drapanie się może podważyć pewność siebie do granic, gdzie przestanie się starać z strachem przed rozczarowaniem.
„Jeśli stale dajesz negatywną informację zwrotną albo skupiasz się na słabościach zamiast na mocnych stronach, dziecko może pomyśleć, że nie jest w stanie się udać” – mówi Cathy Cassani Adams, psychoterapeuta rodzinna i autorka The Self-Aware Parent: 19 Lessons for Growing With Your Children.
Co zrobić? Jak się tego pozbyć? Zawsze daj dziecku więcej pochwał niż zanych. I pochwały, i zachęta działają cudownie.
Oczywiście nie chodzi o to, by unikać wskazywania błędów. Ale najpierw docenij osiągnięcia dziecka: „Wow, spójrz na te piątki i czwórki. To świetne!”. Potem delikatnie zaproponuj pomoc w trudniejszej dziedzinie: „Ortografia to trudny przedmiot. Chętnie pomogę Ci naukę do następnego testu”.
Powstrzymaj się też od wskazywania każdego błędu, a zamiast tego zwracaj uwagę na dobre rzeczy, jakie dziecko robi codziennie – radzi Adams. Możesz powiedzieć: „Dzięki, że przyniosłeś talerze. To mi pomaga posprzątać po kolacji” zamiast „Dlaczego zostawiłeś keczup na stole?”. Inna zaleta częstszych pochwał: dziecko chętniej przyjmie krytykę, bo wie, że widzisz to, co robi dobrze.
Wersja tego artykułu ukazała się pierwotnie w sierpniu 2012 w magazynie Parents.
-
Dziesięć lat temu pomogłam założyć National Domestic Workers Alliance (NDWA), bo moje życie głęboko zostało dotknięte przez opiekunów, zaczynając, gdy byłam niemowlęciem. Moja babcia była moją pierwszą opiekunką – poza rodzicami – i opiekowała się mn -
Przyzwyczajenie do tego, jak inny wygląda wasz brzuch po ciąży, jest wystarczająco trudne. Dodajcie do tego fakt, że niektóre nowe mamy odczuwają, że codzienne czynności mogą powodować bolesne napięcia na ich ciałach. Ponieważ mięśnie w waszym rdzen -
Gdy weszłam w trzeci trymestr ciąży, myślałam, że wiem wszystko, co można wiedzieć o porodzie. Nawet teraz, pisząc to, widzę przed sobą doświadczone matki na całym świecie, które chichoczą nad moją naiwnością z drugiej strony ekranu. W mojej obronie:
